Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Avgust, 2026   |   1 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:02
Quyosh
05:31
Peshin
12:28
Asr
17:21
Shom
19:28
Xufton
20:54
Bismillah
14 Avgust, 2026, 1 Rabi`ul avval, 1448

Amir Temurga bayroq va nog'ora tuhfa qilgan shayx

17.03.2021   4421   2 min.
Amir Temurga bayroq va nog'ora tuhfa qilgan shayx

Vatanimiz tarixidagi 15 mart sanasi bilan bog'liq ayrim voqealar bayoni.

1370 yil (bundan 651 yil oldin) – akademik Bo'riboy Ahmedovning qayd etishicha, Amir Temur shu kuni raqibi Amir Husaynga qarshi Balx ustiga yurish boshladi. Oradan bir necha kun o'tgandan so'ng Termizga yaqinlashganlarida, undan uch farsax (18–21 kilometr) berida joylashgan Biyo qishlog'ida Andxud sayyidzodalaridan sayyid Baraka hazrat sohibqironga peshvoz chiqdi. U Amir Temurga katta nog'ora (tabl) va bayroq tutqizdi. Bayroq bilan nog'ora, musulmonlar odatiga ko'ra, toj-taxt ramzi bo'lib, uni olish tez orada uning toj-taxt va saltanat egasi bo'lishiga ishora edi.

Tarixchi Hofizi Abro' bergan ma'lumotga ko'ra, avval Sayyid Baraka Amir Husayn oldiga borib, ikki muqaddas shahar bo'lmish Makkayi mukarrama va Madinai munavvaraning vaqfi uchun mablag' ajratishni so'ragan. Amir Husayn vaqf mablag'iniig ko'pligini eshitib, uning iltimosini rad etgan va unga sayyidlarga munosib iltifot ko'rsatmagan. Sayyid Baraka uning bu harakatidan ranjib, ketishga ijozat berishini talab qilgan va borib Amir Sohibqironga qo'shilgan.

Uning huzuriga etgach, Alloh taolodan iltijo qilib, Amir Sohibqironga madad berishini so'ragan. Amir Temur uning dami va qadamini qutli bilib, unga ikki muqaddas shahar (haramayn) vaqfi uchun mablag' ajratishlarini tayinlagan. Sayyid Barakaga olam ahliga ovoza bo'lgudek izzat-ikromlar ko'rsatgan.

1917 yil (bundan 104 yil oldin) – Namanganda taniqli tatar matbuotchisi Husayn Makayev tomonidan o'zbek tilida “Farg'ona sahifasi” gazetasi nashr etila boshlandi. Gazetaning 19 ta soni chop etilgan, xolos.

1996 yil (bundan 25 yil oldin) – Parijda “Amir Temur va temuriylar to'g'risida ilmiy asarlar bibliografiyasi” kitobi chop etildi.

1999 yil (bundan 22 yil oldin) – Ibn Sino xalqaro jamg'armasi ro'yxatdan o'tkazildi.

 

Alisher EGAMBYeRDIYeV
tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   3332   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV

MAQOLA