Vatanimiz tarixidagi 15 mart sanasi bilan bog'liq ayrim voqealar bayoni.

1370 yil (bundan 651 yil oldin) – akademik Bo'riboy Ahmedovning qayd etishicha, Amir Temur shu kuni raqibi Amir Husaynga qarshi Balx ustiga yurish boshladi. Oradan bir necha kun o'tgandan so'ng Termizga yaqinlashganlarida, undan uch farsax (18–21 kilometr) berida joylashgan Biyo qishlog'ida Andxud sayyidzodalaridan sayyid Baraka hazrat sohibqironga peshvoz chiqdi. U Amir Temurga katta nog'ora (tabl) va bayroq tutqizdi. Bayroq bilan nog'ora, musulmonlar odatiga ko'ra, toj-taxt ramzi bo'lib, uni olish tez orada uning toj-taxt va saltanat egasi bo'lishiga ishora edi.

Tarixchi Hofizi Abro' bergan ma'lumotga ko'ra, avval Sayyid Baraka Amir Husayn oldiga borib, ikki muqaddas shahar bo'lmish Makkayi mukarrama va Madinai munavvaraning vaqfi uchun mablag' ajratishni so'ragan. Amir Husayn vaqf mablag'iniig ko'pligini eshitib, uning iltimosini rad etgan va unga sayyidlarga munosib iltifot ko'rsatmagan. Sayyid Baraka uning bu harakatidan ranjib, ketishga ijozat berishini talab qilgan va borib Amir Sohibqironga qo'shilgan.

Uning huzuriga etgach, Alloh taolodan iltijo qilib, Amir Sohibqironga madad berishini so'ragan. Amir Temur uning dami va qadamini qutli bilib, unga ikki muqaddas shahar (haramayn) vaqfi uchun mablag' ajratishlarini tayinlagan. Sayyid Barakaga olam ahliga ovoza bo'lgudek izzat-ikromlar ko'rsatgan.

1917 yil (bundan 104 yil oldin) – Namanganda taniqli tatar matbuotchisi Husayn Makayev tomonidan o'zbek tilida “Farg'ona sahifasi” gazetasi nashr etila boshlandi. Gazetaning 19 ta soni chop etilgan, xolos.

1996 yil (bundan 25 yil oldin) – Parijda “Amir Temur va temuriylar to'g'risida ilmiy asarlar bibliografiyasi” kitobi chop etildi.

1999 yil (bundan 22 yil oldin) – Ibn Sino xalqaro jamg'armasi ro'yxatdan o'tkazildi.

Alisher EGAMBYeRDIYeV
tayyorladi