Da’vo: Qur’on xatmining savobi o‘liklarga yetib-boradimi yoki yo‘qmi?
Raddiya: Qur’ondan xatm qilinib uning savobini o‘liklarga bag‘ishlansa, bu savob marhumlarga borib yetadi. Marhumlarimiz haqqiga mag‘firat so‘rab duo qilib turishimiz lozim.
Usmon ibn Affonning roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisda bunday deyiladi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam marhum dafn etilgandan so‘ng uning tepasida turib: “Birodaringizga mag‘firat so‘ranglar va unga Allohdan sabot tilanglar, zero, u hozir so‘ralmoqda”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda bunday deyiladi: “Sa’d ibn Uboda yo‘qligida onasi vafot etib qoldi. Shunda Nabiyning oldilariga kelib: “Yo Rasullloh sollallohu alayhi vasallam onam men yo‘g‘imda vafot etdi uning nomidan sadaqa qilsam, savobi yetadimi?” deb so‘radilar.
U zot alayhissalom: “Ha”, dedilar. “Bo‘lmasa, sizni guvoh qilamanki, mening ushbu bog‘im u kishi nomidan sadaqadir” (Imom Buxoriy rivoyati).
Xulosa qilib aytganda, marhumlarimiz haqiga qilinadigan xatmi Qur’on, duolar, sadaqalar savobi o‘tganlarimizga borib yetishida hech qanday shubha yo‘q.
Imom Sha’biy rahimahulloh aytadilar:
كَانَتِ الأَنْصَارُ إِذَا مَاتَ لَهُمُ الْمَيِّتُ يَأْتُونَ قَبْرَهُ فَيَقْرَؤُونَ عِنْدَهُ الْقُرْآنَ مرقاة المفاتيح
“Ansorlar orasida kimning mayyiti vafot etsa, uning qabriga borib, u yerda Qur’on o‘qir edilar”.
Bu amal sahobalar davrida mavjud bo‘lgan. Ibn Umar roziyallohu anhuning vasiyatlari:
إِذَا مَاتَ أَحَدُكُمْ فَلْيُسْرِعْ بِهِ إِلَى قَبْرِهِ وَلْيُقْرَأْ عِنْدَ رَأْسِهِ بِفَاتِحَةِ الْبَقَرَةِ وَعِنْدَ رِجْلَيْهِ بِخَاتِمَتِهَا.
“Agar sizlardan biri vafot etsa, uni tezda qabriga olib boringlar. Bosh tomonida Baqara surasining boshini, oyoq tomonida esa oxiri o‘qilsin” (Imom Tabaroniy, Imom Bayhaqiy rivoyati).
O‘tkirbek Sobirov
O‘zbekiston musulmonlari idorasi bo‘lim boshlig‘i,
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi