Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Ustoz qalbidagi nur

03.03.2021   2354   4 min.
Ustoz qalbidagi nur

Ilm ikki yo'ldan – satrlardan va sudurdan keladi (سطوري و صدوري).
Satrlar orqali davom etadigan ilm – kitobdan kitobga ko'chadigan ilmdir.
Suduriy ilm esa qalblardan qalblarga o'tadi. Biz buni ustozdan shogirdga o'tadigan ilm nuri sifatida bilamiz. Buning uchun ustoz bilan shogird albatta bir majlisda, alhol yoki iftiroziy (masofaviy) tarzda jam bo'lmoqlari lozim.
Alloh taoloning kalomi Qur'on ham kitob bo'lib, jamiki kitoblarga sha'n berdi.
Alloh taolodan insoniyatga payg'ambarlar yuborilib, jamiki ustozlar mo''tabar bo'ldi.
Hatib Bag'dodiy rohmatullohi alayhning «Taqyidul-ilm» kitobida kelishicha, bir kishidan: «Kim bilan ulfatchilik qilasan?» deb so'ralsa, qo'llari bilan kitoblarini ko'rsatib, «Mana bular bilan», deb javob beribdi. «Insonlardan-chi?» deb so'rashsa, «Kitobning ichidagilar bilan», degan ekan (تقييد العلم/ الخطيب البغدادي).

Ha, kitob tolibi ilm uchun eng yaxshi hamrohdir. Ilmni qadrlagan kishi kitobsevar bo'ladi. Kitob tilovati ila o'tkazilgan vaqtda doimo baraka bo'ladi.
Ulug imom, mashriqning shayxi, o'zi yashagan asrdagi hadisi shariflarni jamlagan hofizlarning sayyidi, fiqh, hifz, sidq va zuhdu taqvoda mashhur bo'lgan alloma Ishoq ibn Rohuvayh rohmatullohi alayh bir beva ayolga uylangan ekanlar. U zotga: «Bir beva ayolga uylanishga sizni nima majbur qildi?» deyilsa, «Ayol kishiga uning kitoblariga uchun nikohlaniladi», deb javob beribdilar (تنكح المرأة لكتبها).
O'sha beva ayolning vafot qilgan eridan imom Shofeiy rohmatullohi alayhning kitoblari qolgan ekan (Siyari a'lomun-nubala, 10/70 – سير أعلام النبلاء 10/70).

Ammo bu borada muhim bir mulohazani esdan chiqarmaslik lozim. Yosh avlodni kitobxonlikka targ'ib qilar ekanmiz, faqat kitobning o'zi etarli emasligini, faqat kitobning o'zi ustoz bo'la olmasligini tushuntirib ketishimiz kerak.
Ibn Jamoa rohmatullohi alayh: «Eng katta balo sahifalar bilan shayx bo'lmoqdir», degan. Demak, odamlar faqat sahifalardan, kitoblarning o'zidangina ta'lim olishi katta balo ekan.
Bu borada Imom Shofeiy rohmatullohi alayhning ushbu so'zlarini keltirish mumkin:
من تفقه من بطون الكتب ضيع الأحكام
«Kimki faqat kitob o'qib faqih bo'lgan bo'lsa, hukmlarni zoye qilibdi» (تذكرة السامع والمتكلم 87).

Hulosa o'rnida imom G'azzoliy rohmatullohi alayhning «Ihyou ulumid-din» kitobida aytgan hikmatli so'zlarini keltirmoqchiman:
«Ilmni uni buzadigan, unga zarar etkazadigan narsalardan saqlamoq mol-dunyoni saqlamoqdan avloroqdir. Haqli bo'lmagan odamga ato berish zulmi haqli kishiga ato bermaslik zulmidan oz emas» (إحياء علوم الدين).
Ikrima rohmatullohi alayh: «Bu ilmning bahosi bor», dedilar. «Bahosi nima?» deyishgan edi, «Ilm uni go'zal tarzda ko'targan odamga beriladi, chunki u ilmni zoye qilmaydi», deb javob berdilar.

Bizga bularning barchasini ustozlargina o'rgatadilar. Islom dini ham shuncha asrlar osha ustoz-shogird an'anasi orqali, ustoz-shogirdlar silsilasi orqali davom etib kelmoqda.
Robbimiz taolodan jumla marhum ustozlarimizni mag'firat aylashini, hayot bo'lgan ustozlarimizni esa ofiyatda saqlashini so'rayman.

Shayx Sayyid Rahmatulloh Termiziy

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

10.08.2026   67643   2 min.
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.

Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.

Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.

Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.

Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.

Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.

Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari