Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Iyun, 2026   |   28 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:04
Quyosh
04:49
Peshin
12:29
Asr
17:39
Shom
20:02
Xufton
21:39
Bismillah
15 Iyun, 2026, 28 Zulhijja, 1447

Zamonaviy geosiyosiy jarayonlar va islom omili

02.03.2021   2753   2 min.
Zamonaviy geosiyosiy jarayonlar va islom omili

O'zbekiston Respublikasi Strategik tahlil va istiqbolni belgilash oliy maktabi kafedra mudiri Bahrom Ho'janov Toshkent islom instituti talabalari uchun “Zamonaviy geosiyosiy jarayonlar va islom omili” mavzusida ma'ruza qilib berdi.

 

Hozirgi zamonda xalqaro va geosiyosiy munosabatlar juda murakkab tus olgan. Geosiyosatni tushinish insoniyat va mamlakatlarning hamjihatlikda yashashi va xavfsizlik borasidagi choralarini ilmiy usulda rejalashtirishiga yordam beradi. Mutaxassislar, ijtimoiy-iqtisodiy, ekologik, demografik, axborot, diniy, madaniy saviyasiga ko'ra farqli mamlakatlar o'rtasidagi aloqalarni to'g'ri tahlil qilishi hamda mamlakatlarning o'zaro munosatlarini xolisona baholay olishi lozim.


Shuning uchun ham talabalar bilan o'tkaziladigan ilmiy suhbatlar siyosiy tafakkurni rivojlantirishda katta ahamiyat kasb etadi. Bu omil yurtimiz manfaati va kelajakdagi istiqbolli xalqaro rejalarni amalga oshirishda davlatlar siyosatidan boxabar bo'lishga sabab bo'ladi.
B.Ho'janov o'z ma'ruzasida islom olamida ro'y berayotgan geosiyosiy jarayonlar haqida zarur ma'lumotlar berdi. Bundan tashqari, musulmon mamlakatlarining siyosiy, iqtisodiy va harbiy salohiyatining yutuq va kamchiliklarini faktlar asosida tahlil qilib berdi. Mazkur ma'ruza talabalarda katta qiziqish uyg'otdi. Albatta, har bir ilmni o'z mutaxassisidan o'rganish juda muhim bo'lib, natijada katta manfaatlar xosil bo'ladi. Ilmiy uchrashuvlar yoshlar o'rtasida ko'proq o'tkazilishi kerak. Chunki, mana shunday suhbatlar ularning turli xil g'arazli g'oya va mafkuralardan asrashda birlamchi rol o'ynashi hech kimga sir emas.

        

Toshkent islom instituti

4-kurs talabasi Allaberganov Allabergan

 
O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar

Bolani ikki yildan avval sutdan chiqarish mumkinmi?

12.06.2026   5907   1 min.
Bolani ikki yildan avval sutdan chiqarish mumkinmi?

Savol: Bolani ikki yil emizmasdan sutdan chiqarib yuborsa bolani haqqi ota-onada qolib ketmaydimi?


Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Shariatimizda ona bolasini ikki yil to‘liq emizsin degan talab yo‘q. Agar sutdan chiqarish bolaga zarar qilmasa, ikki yil bo‘lmasdan turib ham chiqarish joiz. Ikki yilga yetmasdan chiqarsa, bolaning haqqi ota-onada qolib ketdi deyilmaydi. Alloh taolo Baqara surasida bunday marhamat qiladi:

“Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa, onalar farzandlarni to‘liq ikki yil emizadilar...”.

Mazkur oyati karima tafsirida mufassir ulamolar: “Emizish muddatini ikki yil deb belgilanishi vojib ma’nosida emas. Bunga “Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa” so‘zi dalolat qiladi. Alloh taolo emizish muddatini oxiriga yetkazishni bandaning xohishiga bog‘lab qo‘yganidan muddatni oxiriga yetkazish vojib emasligi anglashiladi”, deyishgan.

Qolaversa, mazkur oyatning davomida “Agar o‘zaro rozi bo‘lib, sutdan ajratishni iroda qilsalar, ikkovlariga gunoh bo‘lmaydi”, deyilgan. Ya’ni ikki yildan oldin er va xotin o‘zaro kelishgan holda, bolaning holatidan kelib chiqib sutdan chiqarishlarida gunoh bo‘lmaydi.

Abu Mansur Moturidiy rahimahulloh bolani ikki yildan avval sutdan chiqarishda er va xotinning o‘zaro roziligi lozim, ikki yildan keyin esa er yo xotindan birining roziligi bilan chiqarish mumkin, deganlar.

Ammo bolaga emish zarur bo‘la turib, sutdan chiqarib yuborish mumkin emas. Chunki bu unga ochiq-oydin zarar berish bo‘ladi. Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi