Eng go'zal g'azal sharhi:
ne o'tkarmakdurur
Madfaning ayvonig'a
ko'k gunbazidin irtifo'.
“Maskaning, oxir-oqibat borar manziling tuproqdir. Shundoq ekan, dafngohing, ya'ni qabring ayvoniga ko'k gumbazdan baland bino ko'targaning – yuksak maqbara qurganing nimasi? Buning nima nafi bor?”
Nuh surasi 17–18-oyatlarida aytiladi (ma'nosi): “Alloh, nabotot kabi, sizlarni erdan undirib chiqardi. So'ngra sizlarni yana unga qaytarur va yana (mahshar kuni qabrlardan tiriltirib) chiqarur”.
IZOH. “Alloh, nabotot kabi, sizlarni erdan undirib chiqardi”, ya'ni: «Otangiz Odam alayhissalomni tuproqdan yaratdi» (Jalolayn tafsiri). Oyatlarda kelganidek, qabrdan tirilib chiqishlar oxiratdagi tirilishdir.
* * *
“Tazkiratul-avliyo” kitobidan: “Naqldirki, Hasan Basriy hazratlari bir gal bir janozaga bordi. Mayyitni dafn qilganlaridan keyin Hasan mozor boshida o'tirib, shu qadar yig'ladiki, tuproq loy bo'ldi. So'ngra dedi: «Ey insonlar! Ishning avali ham, oxiri ham lahaddir! Qarangiz, dunyo manzilining oxiri qabrdir, oxirat manzilining boshi ham qabrdir. Zero (aytilgandir)ki: «Qabr – oxirat manzillaridan bir manzildir». Oxiri shu lahad bo'lgan dunyoda qanday shod bo'lib kezarsizlar?! Nechun avali shu lahad bo'lgan olamdan qo'rqmassizlar?! Modomiki, sizlarning avvalu oxirlaringiz shu mozor ekan, ey g'aflat ahli, avvalgi va oxirgi manzil uchun hozirlik ko'ringiz!»
Mirzo Kenjabek,
“Navoiy muhabbati”
kitobidan.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ilohiy muhabbatning alomatlaridan biri shuki, Alloh taolo kimni sevsa, biz ham uni yaxshi ko‘rishimiz lozim. U zot kimni dushman tutsa, biz ham uni dushman deb bilishimiz lozim. Hadisi muborakda Abu Umoma Bohiliydan rivoyat qilinadi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim Alloh yo‘lida yaxshi ko‘rsa va Alloh yo‘lida nafrat qilsa va Alloh uchun (sadaqa) bersa, va Alloh uchun man qilsa, darhaqiqat, iymonini komil qilibdi”, dedilar (Imom Abu Dovud va Imom Tabaroniy rivoyati).
Bu hadisdan olinadigan xulosalardan biri shuki, toki qalbda Alloh taoloning muhabbati bo‘lmas ekan, imonning haqiqiy lazzatini his qilib bo‘lmaydi.
Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiy rahimahullohning
"Ilohiy ishq" kitobidan Nodir Odinayev tarjimasi