Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Avgust, 2026   |   3 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:05
Quyosh
05:33
Peshin
12:27
Asr
17:19
Shom
19:25
Xufton
20:49
Bismillah
16 Avgust, 2026, 3 Rabi`ul avval, 1448

Rajab oyi — tinchlik oyi

15.02.2021   5784   4 min.
Rajab oyi — tinchlik oyi

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.

Rajab oyi Alloh taolo Qur'oni Karimda xabar bergan to'rt harom oyning bittasidir. Bu oylarda qabilalar o'rtasida urush, yo'lto'sarlik, qon to'kish kabi tajovuzkorlik qilish man etiladi — harom qilinadi.

Bu qoida johiliyat davrida ham mavjud edi, Islom kelgandan so'ng ham o'z kuchida qoldi va Qur'oni Karim oyati va Sunnat bilan quvvatlandi.

Bu oylardan uchtasi: Zulqa'da, Zulhijja, Muharram ketma-ket oylar, bittasi — Rajab oyi esa alohidadir. Buning hikmati shuki, Zulhijja oyi Haj oyidir. Allohning Ka'basini haj qilish vaqtida tinchlik saqlanishi umumiy xalqaro qoida edi. Haj oyining avvalidagi Zulqa'da va keyingi Muharram oylarining harom oy deb sanalishi ham Haj amali bilan bog'liqdir. Bu narsa Zulqa'da oyida hojilar sog'-salomat Makkaga etib kelishlari, Muharram oyida esa hojilar o'z vatanlariga sog'-salomat etib olishlari uchun kafolatdir.

Rajab oyining alohida holda harom oylardan biri deb sanalishi esa Allohning Ka'basiga Umra ziyorati bilan keluvchilarga imkon yaratgan.

Rajab oyining ro'zasi boshqa oylarda tutiladigan nafl ro'zalardan afzalligi yo'qdir. Faqat bu oyning harom oylardan biri ekanligi uning fazilatlaridir.

Ibn Hajar Asqaloniy aytadilar: «Rajab oyining fazilatiga, unda tutilgan ro'zaning fazilatiga, bu oyning muayyan kechasida qoim bo'lib, falon rakat namoz o'qishning fazilatiga dalolat qiluvchi birorta sahih hadis vorid bo'lmagan» (Fiqhus sunna, 1-j. 453-s.).

Demak, «Bu oyning falon fazilati bor, unda ro'za tutilsa, undoq bo'ladi, bundoq bo'ladi, mana bu kechada falon rakat namoz o'qilishi kerak, uxlamay bedor bo'lish kerak, faqat ushbu mazmundagi duolarnigina o'qish kerak», degan gaplar asossiz bo'lib, biror oyati karima yoki Payg'ambar hadislari bilan o'z tasdig'ini topmagan. Biroq Allohning oylaridan biri deb, odatdagi ibodatlar, nafl namoz va nafl ro'zalarni tutish, Allohning huzuriga iltijo qilib, istagan duolarini o'qish foydadan xoli emasdir.

Harom oyni asos qilib qo'yishiga kelsak, buni urush harom qilingan oylar – Zulqa'da, Zulhijja, Muharram va Rajab oylarini yaxshilik asosi qilib qo'yilishi deb tushunish kerak. Bu oylarda johiliyat vaqtida ham urushlar taqqa-taq to'xtagan. Arzimagan narsa uchun o'n yillab urush qiladigan badjahl arab qabilalari ham bu oylar kirishi bilan o'zlarini tiya olar edilar. O'g'il otasining qotilini ko'rib qolsa ham, unga bu oylarda bir og'iz so'z aytmas edi.

Bir yilda to'rt oyni urushsiz oy deb e'lon qilish butun dunyo tinchligini ko'zlab qo'yilgan ajoyib asos edi.

Alloh taolo mazkur oyning harom oylardan biri ekanini Qur'oni Karimda shunday bayon etadi.

«Ey iymon keltirganlar! Allohning dini alomatlarini, harom oyni, atalgan qurbonlikni, osilgan belgilarni va Robbilaridan fazl va rozilik tilab Baytul-Haromni qasd qilib chiqqanlarni o'zingizga halol hisoblamang», degan (Moida surasi, 2-oyat).

Oyatdagi «harom oy»dan murod Rajab, Zulqa'da, Zulhijja va Muharram oylaridir. Bu oylarda urush qilishni Alloh taolo harom qilgan. Mazkur to'rt oyda agar urush qilinsa, Allohning hukmini o'zgartirib, harom narsani halol hisoblash bo'ladi. Binobarin, bu katta gunohdir.

«Hijriy-qamariy taqvim» asosida tayyorlandi

islom.uz

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

YUNЕSKO bilan O‘zbekiston mahalla tizimi tajribasini xalqaro darajada targ‘ib qilish masalasi muhokama qilindi

14.08.2026   24192   1 min.
YUNЕSKO bilan O‘zbekiston mahalla tizimi tajribasini xalqaro darajada targ‘ib qilish masalasi muhokama qilindi

O‘zbekiston va YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibiyati vakillari o‘rtasida onlayn uchrashuv bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Mamlakatimizning YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi ko‘magida tashkil etilgan muloqotda mahalla bilan bog‘liq madaniy an’ana va urf-odatlar, ularni xalqaro darajada targ‘ib qilish istiqbollari muhokama qilindi.

YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibi Fumiko Oxinata va Osiyo-Tinch okeani mintaqasi uchun mas’ul dastur mutaxassisi Nikolas Tan mavzu yuzasidan o‘z fikr-mulohazalarini bayon etdi.

O‘zbekiston tomonidan Tashqi ishlar vazirligi, O‘zbekiston mahallalari uyushmasi hamda YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi vakillari mahallaning ko‘p asrlik tarixi, uning jamiyat hayotidagi alohida o‘rni va milliy an’analarni saqlashdagi ahamiyati haqida so‘z yuritdi.

Uchrashuvda mahalla O‘zbekiston xalqi turmush tarzining ajralmas qismi ekani ta’kidlandi. U insonlarni yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro yordam, hamjihatlik va katta avlod vakillariga hurmat tamoyillari asosida birlashtiradi.

YUNЕSKO Kotibiyati vakillari taqdim etilgan materiallarga katta qiziqish bildirdi. Ular O‘zbekistonda mahalla bilan bog‘liq shakllangan jamoat hayoti tartibining o‘ziga xos xususiyatlarini e’tirof etdi.

Suhbat davomida O‘zbekistonning nomoddiy madaniy merosni targ‘ib qilishdagi roli alohida qayd etildi. Shu nuqtayi nazardan, o‘zbek mahalla tizimi tajribasi YUNЕSKO Kotibiyati mutaxassislarida katta qiziqish uyg‘otdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari