Bunday kasallikka chalingan odam garchi ehtiyojiga zarur barcha narsalar bilan ta'minlangan bo'lsada, boshqalarning oldida o'zini tilanchi qilib ko'rsatadi.

 Muolaja uslubi

Bu illatdan xalos bo'lish uchun – inson o'z muammolari haqida odamlarga shikoyat qilmasligi va ularga muhtojligini ko'rsatmasligi kerak, hatto kambag'al bo'lsa ham. Zero, insonlarning aksariyati ko'p gapirishingizni yoqtirmaydilar. Agar ularga biror shikoyat yoki muammoingizni arz qilsangiz “Gapni ko'paytirmang” deyishadi. Lekin Robbimiz Alloh taolo siz Unga qancha ko'p gapirsangiz shuncha sizni ko'p yaxshi ko'radi.

Sevikli Payg'ambarimiz Rasululloh sollallohu alayhi vasallam jiyanlari Ibn Abbos roziyallohu anhuga: “So'rasang, faqat Allohdan so'ra!” deganlar. Shunday ekan, hamisha yolg'iz Allohga yuzlanib: “Men g'am va tashvishlarimdan yolg'iz Allohgagina shikoyat qilaman...”(Yusuf surasi, 86-oyat), deb ayting.

Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Maxfiy sadaqa berish, boshiga tushgan qiyinchiliklardan odamlarga shikoyat qilmaslik va musibatlarini hech kim kimga bildirmaslik jannat xazinalaridandir”, dedilar.

Kim g'am-tashvishini odamlarga shikoyat qilsa, g'ami ziyoda bo'ladi. Kim g'am-tashvishini Allohga shikoyat qilsa, g'amdan forig' bo'ladi.

Bobom Ismoil ibn Nujayd: “O'tmishda tasavvuf olimlari muhtoj bo'lishsada, ammo boy bo'lib ko'rinardilar. Hozir aksincha, odamlarga kambag'allardek ko'rinishga harakat qilishadi”.

Bobni Abu Hamza al-Bag'dodiy rahimahullohning hikmatli so'zlari bilan yakunlaylik: “Kambag'allikdan qanoatlanish katta sinovdir, unga faqat siddiq (rostgo'y)lar bardosh bera oladilar”.

Abu Abdurahmon as-Sulamiyning
“Nafs illatlari va ularning muolajasi” kitobidan
Davron NURMUHAMMAD tarjimasi.