Inson qayerda tug'ilib parvarish topsa, o'sha joyga mehr qo'yadi. Vatanni sevish, vatanparvar bo'lish, undagi bor narsani ardoqlab, sog'inib yashash inson tabi'atida tabiiy, tug'ma hissiyotdir. Bu hissiyot insonni o'zining moli, vaqti, kuchi, hatto jonini ham vatan uchun mardlarcha fido qilishga undaydi. Uning tinchligi uchun barcha narsalarni taqdim qilishga tayyor bo'ladi.
Vatan himoyasi – xalq himoyasidir. Vatan chegaraliri xalq uchun, uning osuda hayoti uchun qo'riqlanadi. Halqni hamma xavf-xatardan himoya qilish insonning Alloh taoloni oldida va vatan oldida muqaddas burchidir.
Vatan sarhadlarini himoya qilish, sergaklik bilan tuni-kun hushyor turish ulug' fazilat, ayni vaqtda ibodat bo'ladi.
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ - صلى الله عليه وسلم – يَقُولُ ” عَيْنَانِ لاَ تَمَسُّهُمَا النَّارُ عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ فِى سَبِيلِ اللَّهِ“ رَوَاهُ الترمذى.
Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Men Rasuulloh sollallohu alayhi vasallamning “Ikki ko'zni do'zax otashi kuydirmaydi. Alloh taolodan qo'rqib yig'lagan ko'z, Allohning yo'lida tunlari qo'riqchilik qilgan ko'z” – deganlarini eshitdim”. Imom Termiziy rivoyat qilgan.
Insonlar oxirat diyorida dunyoda qilgan amallariga ko'ra, jannat yoki do'zaxga ajralishi muqarrardir. Vatandoshimiz Imom Abu Iso Termiziy rivoyat qilgan mazkur hadisi sharifda ikki toifa insonlar fazilatli amallari bilan do'zax azobidan najot topishi, natijada ulug' mukofat bilan mukofotlanishi zikr qilinmoqda.
Ushbu fazilatli amalning birinchisi – Alloh taolodan qo'rqib, qilgan gunohlaridan tavba qilib yig'lagan ko'z sohibi. Ko'z yoshi bilan, chin ixlos bilan qilingan tavbani Alloh taolo qabul qiladi. Tavba qiluvchi inson o'z nafsi bilan kurashuvchi, barcha gunoh va jinoyat ishlardan o'zini to'xtatuvchi va buyurgan ishlarga bo'ysinuvchi insondir. Bu insonlarning qalb ko'z ochiq bo'ladi.
Inson ko'zidan yosh to'kishi bilan qalb yumshatadi. Inson qalbi yumshashi natijasida o'zi va yon atrofidagi faqat manfaat keltiradi.
Ikkinchisi – Alloh taoloning yo'lida vatan hududini qo'riqchilik qilgan ko'z sohibi. Bu insonlar yurtning tinchligi va osudaligi uchun uyqusidan kechib, bedorlik bilan tunni o'tkazuvchi insonlar. Ular yurt dushmanlari bilan kurashuvchi, tinchlik va osudalikka rahna soluvchilarni to'xtatuvchi insondir. Bu insonlarning haqiqiy ko'zlari ochiq bo'ladi.
Demak, inson najot topish uchun doim ikki ko'zi ochiq bo'lishi kerak. Har ikki ko'z ochiq bo'lishi bir-biridan muhim. Ko'zdan yoshdan to'kuvchi dushmanlarning eng kattasi bo'lgan nafs bilan kurashuvchi insondir. Sarhadlarni qo'riqlovchi vatan dushmanlari bilan kurashuvchi insondir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam mazkur hadisi sharifda bu ikki insonni dushman bilan kurashuvchi bo'lishda barobar ekanligini zikr qildilar.
Bu ikki ko'zi ochiq insonlar ikki dunyo baxt-saodatiga erishadilar.
Jaloliddin HOLMO'MINOV
“Ko'kaldosh” o'rta maxsus islom yurti o'qituvchisi
"Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat yo‘li" I Xalqaro islom forumi doirasida yurtimizga tashrif buyurgan Iroqdagi Imom A’zam No‘mon ibn Sobit universiteti doktori Fahmiy Ahmad Abdurahmon Qazzoz Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markaziga keldi.
Markaz direktori Shovosil Ziyodov mehmonni dastlab Imom Buxoriy muzeyi faoliyati, olim va tadqiqotchilar uchun yaratilgan shart-sharoit va imkoniyatlar bilan tanishtirib, allomaning ilmiy safarlari va bugungi kunda yurtimiz fondlarida saqlanayotgan asarlarining nusxalari haqida so‘zlab berdi. Xususan, Imom Buxoriyning Bog‘dodda imtihon qilinishi aks etgan ekspozitsiya mehmonda katta taassurot qoldirdi.
Markaz kutubxonasi bilan tanishuv davomida iroqlik olim o‘zining yillar davomida yozgan 20 ga yaqin kitobini Markaz fondiga taqdim etdi. Mavzulari rang-barang bo‘lgan bu asarlar fiqh, aqida va hadislarga bag‘ishlangan bo‘lib, ayrimlarida yot unsurlarning buzg‘unchi g‘oyalari asossizligi va faqat g‘arazli maqsadlar xizmat qilishi ochib berilgan.
Muloqot davomida hamkorlikda Imom Buxoriy hayoti va ilmiy merosini tadqiq qilish, olimlarimiz izlanishlarining natijalarini o‘zbek va arab tillarida nashr etish, Markaz ilmiy xodimlari bilan birgalikda qo‘shma ilmiy loyihalar ishlab chiqish va amalga oshirish hamda xalqaro seminarlar tashkil etish istiqbollari haqida fikr almashildi.
Eslatib o‘tamiz: doktor Fahmiy Ahmad Iroqda Zoom dasturi orqali minglab talabalarga hadis ilmlari va "Al-Jome' as-sahih" asari bo‘yicha "Xatmul kutub" asosida saboq berib keladi.
Uchrashuv yakunida mehmon Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholadi. Markaz rahbariyati tomonidan olimga Imom Buxoriyning o‘zbek tiliga tarjima qilingan "Xalqu af’olil ibod" asari tuhfa etildi.
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi
Matbuot xizmati