Ba'zilar dinni faqatgina badaniy ibodatdan iborat deb o'ylashadi. Holbuki, din ilm va ibodatdir. Ilmsiz din falokatdir.
O'ylab ko'ring, bir paytlar shunday kishilar chiqdiki, sahobalar ularning qilgan amallari oldida o'z amallarini oz hisoblab qolishdi. Ammo u kishilarda ibodat bo'lsada anglash yo'q edi, fiqh yo'q edi, ilm yo'q edi. Oqibat shu bo'ldiki, ular Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan so'ng bashariyatning eng gultojlari bo'lgan sahobalar roziyallohu anhumga qarshi qilich ko'tarishdi.
Imom Molik rohimahulloh aytadilar: “Bir qavm ibodatni istashdi, ilmni zoye qilishdi. Oqibatda Muhammad alayhissalomning ummatiga qilich yalang'ochlab qarshi chiqishdi. Agar ular ilm olishganida ilm ularni bundan to'sgan bo'lar edi!”.
Hasan Basriy rohimahulloh aytadilar: “Ilmsiz amal qiladigan kishi islohdan ko'ra ko'proq fasod qiladi. Ilmni shunday talab qilingki, ibodatga zarar etmasin. Ibodatni shunday qilingki, ilmga zarar etmasin!”.
Ibodatning ko'pi ilmdan behojat qilmaydi. Din va dunyoni tushunish albatta ilmdadir!
Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Olimning obiddan afzalligi xuddi to'lin oyning boshqa yulduzlardan afzalligi kabidir”, deydilar.
Bugun ham musulmon ummatini qoni to'kilishida dinsizlar bilan bir qatorda ilmsiz musulmonlarning, aqidasi buzuq obidlarning ham yaxshigina hissasi bor. Zero, bir musulmonning nohaqdan qoni to'kilganidan, Alloh uchun bu dunyoning yo'q bo'lib ketishi engilroqdir!
Abdulqodir Polvonov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Kishi salomatligini saqlash, jismoniy quvvatini oshirishda piyoda yurish va yugurishning o‘rni beqiyos.
Qur’oni karimda aytiladi:
﴿فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾
“Bas, u (Yer)ning har tomonida (sayohat, tijorat yoki dehqonchilik qilib) yuraveringiz” (Mulk surasi, 15-oyat).
Mujtahid ulamolarning ijtihodlariga ko‘ra, ulovga zarurat bo‘lmagan paytlarda piyoda yurish mustahab[1] amal bo‘lib, ushbu oyat bunga dalil bo‘ladi.
Dinimiz yaxshilikka shoshilish va unda musobaqalashishga buyuradi. Bu buyruq ham ruhiy va ham jismoniy jihatni qamrab oladi.
Payg‘ambar alayhissalom aytadilar: “Kimki ikki nishon – ma’lum masofani chegaralab o‘rnatilgan ikki belgi – orasida yuradigan bo‘lsa, uning har bir qadamiga yaxshilik bordir” (Imom Haysamiy rivoyati).
Piyoda yurish maxsus vaqt, holat yoki jihozlarni talab qilmaydi. Oddiy kundalik ishlarini bajarish va ko‘proq piyoda yurish ham inson salomatligini mustahkamlaydi. Kishi o‘ziga qulay bo‘lgan har qanday holatda xayrli maqsadda yurib salomatligini saqlashi va ajr-savobga ega bo‘lishi mumkin. Ulovlardan zarurat bo‘lgandagina foydalanib, ko‘proq piyoda yurishni odat qilinsa, ortiqcha vazndan va bir necha kasalliklardan qutulish oson kechadi.
Piyoda yurish borasida ilmiy tadqiqot o‘tkazgan amerikalik olim Pol Bregg aytadi: “Piyoda yurganingizda o‘zingizni tabiiy tuting. Boshingiz yuqoriga ko‘tarilgan, ko‘krak rostlangan, qorin tortilgan bo‘lsin. Tana qadamlaringiz bilan bir maromda tebranib turish kerak. Oyoqlar go‘yoki tananing o‘rtasida joylashgani kabi harakatlaning, chuqur nafas oling, ana o‘shanda sizda shunday yuksalish hissi paydo bo‘ladiki, tanangizni g‘urur bilan olib yurasiz. Qo‘llar yelkalardan boshlab erkin harakatlanishi kerak. Yurish paytida sizda yaxshi kayfiyat bo‘lishi va ko‘nglingiz g‘ash bo‘lmasligi kerak. Agar sizni atrofingizdagi tabiat qiziqtirmasa, ma’naviy hayot haqida o‘ylang. Piyoda yurish vaqtida siz jismoniy harakatni ma’naviy harakatga aylantirasiz. Shu yo‘l bilan barcha g‘ubor va g‘am-tashvishlaringizdan xalos bo‘lasiz. Qon tomirlar bo‘ylab tanani tozalab, oziqlantirgani kabi piyoda yurish ham aqlni tozalaydi, uni ijobiy fikrlar bilan to‘ldirib, sizning salomatligingizga sabab bo‘ladi”.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi
[1]Kishi bajarsa savob oladi, bajarmasa gunohkor bo‘lmaydi.