Bir kishi shayxning huzuriga borib: «Ey shayx, nega men doim yaxshilik qilib yuradigan kishilardan o'zimga nisbatan yolg'on va xiyonatni ko'raman», deb so'radi.
Shayx savolga javob bermadi.
Savol beruvchi: «Nega men, doim yaxshi ko'rib, ixlos qiladigan insonlarimdan jafo, bevafolik ko'raman», deb so'radi.
Shayx bu savolga ham indamadi.
Savol beruvchi: «Nega yaxshi ko'rganlarim, yaqinlarim vafot etib, faqat dushmanlarim qoldi», dedi.
Shayx bu savolga ham javob bermadi.
Savol beruvchi yana so'zida davom etib: «Nega men bu dunyoda yolg'izlik va g'ariblikni his qilib yashayman», dedi.
Shayx bu gal ham indamadi.
Savol beruvchi: «Nega odamlar men haqimda yaxshi gumonda bo'lmaydilar», deb so'radi.
Shayx yana sukut qildi.
Savol beruvchi: «Nega men ishongan, so'zini tasdiqlagan insonlarim menga yolg'on gapirishadi, mehr ko'rsatganlarim menga qo'pollik qilishadi, bag'rimga bosganlarim meni tark etishadi», deb so'radi.
Shayx bu savolga ham lom-mim demadi.
Savol beruvchi: «Nega insonlarga yaxshilik qo'lini uzatsam, ular menga yomonlik qo'lini cho'zib, muhabbatimni muhabbat bilan emas, fujur bilan qabul qiladilar», dedi-da, yig'lay boshladi.
Shunda shayx qo'lini o'sha odamning yuragi ustiga qo'yib: «Ey birodarim, Alloh taolo seni bu qadar yaxshi ko'rishining sababini bila olmadim. Alloh taolo sabr va ehson sohiblarini muhsinlar deb maqtagan. Ehtimol sen, ana o'sha toifadandirsan. Bilib qo'y, ey birodarim, sen mening oldimga Allohning senga bo'lgan muhabbatidan shikoyat qilish uchun kelding», dedi.
Savol beruvchi biroz jim bo'lib qoldi-da, shayxga: «Hazrat, qo'lingizni qalbim ustiga qo'yib, isloh o'qini otgan edingiz, mo'ljalga aniq tegdi va oqibatda tuzalish yo'lini ko'rsatdingiz».
Ey do'stim, odamlarning sizga berayotgan ozorlaridan mahzun bo'lmang. Alloh taolo sizni ehson ahlidan qilib qo'ygan, ammo siz buni sezmayotgan bo'lishingiz mumkin. Unutmang, ehson maqomiga faqatgina qalbi poklar erishadi.
Ey Alloh, ustimizdan sabr to'kkin, musibatlar paytida savob umidida taslim bo'lish maqomini bergin va bizni muhsinlardan aylagin.
Tarjimon: Nozimjon Hoshimjon
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati