Ustoz ulamoi kiromlarimiz aytadilar:
“Juda oz bo'lsa ham,
kuniga sadaqa qilishni odat qiling!"
Chunki "SADAQA – RADDI BALO".
1) Sadaqa – jannat eshiklaridan biridir.
2) Sadaqa – solih amallarning eng afzali.
3) Sadaqa Qiyomat kuni o'z sohibiga soyabon bo'ladi.
4) Sadaqa qabr issig'ini pasaytiradi.
5) Sadaqa – mayyitga qilinadigan eng yaxshi va eng foydali hadyadir. Alloh taolo uni ko'paytirib beradi.
6) Sadaqa nafsni poklaydi.
7) Sadaqa Qiyomat kunidagi qo'rqinchdan omonlik beradi.
8) Sadaqa xato va gunohlarga kafforat bo'ladi.
9) Sadaqa – o'lim oldi xotimani go'zal qiladi.
10) Sadaqa xursandchilikka sabab bo'ladi.
11) Sadaqa qiluvchi – odamlarning eng yaxshisidir.
12) Sadaqa sohibiga juda ham ko'p va beqiyos buyuk yaxshiliklar va juda ham ulkan savoblar va'da qilingan.
13) Sadaqa qilish – taqvodorlarning sifatlaridandir.
14) Sadaqa – saxovatning belgisidir.
15) Sadaqa – duo qabul bo'lishiga sababdir.
16) Sadaqa – tashvishning arishiga sababdir.
17) Sadaqa baloni qaytaradi.
18) Sadaqa umrni uzaytiradi.
19) Sadaqa – dardga davo, kasallikka – shifo, eng foydali muolajadir.
20) Sadaqa o't tushishidan, suvda cho'kishdan, o'g'ri urishidan asraydi.
21) Sadaqaning savobi – naqd, garchi u hayvon-parrandalarga qilinsa ham.
22) Sadaqaning afzali – ochga taom berishdir.
23) Sadaqa qiluvchi kishi odamlar mehrini qozonadi.
24) Sadaqa – sadaqa qiluvchining mol-davlatini ko'paytiradi.
25) Sadaqa rizq ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi.
26) Sadaqa – sadaqa qilgan kishini odamlar yaxshi ko'rishlariga sabab bo'ladi.
27) Sadaqa nusratga sabab bo'ladi.
28) Sadaqa ishida qatnashganlar savobga sherik bo'ladilar.
29) Sadaqa – balo va qazolardan himoya qiladi.
30) Sadaqa o'z egasini yomon o'limdan asraydi.
31) Sadaqa bergan bilan mol-dunyo kamayib qolmaydi.
32) Sadaqa beradigan odamning moliga farishtalar baraka tilab duo qiladilar.
33) Sadaqa Parvardigorning g'azabini o'chiradi.
34) Sadaqa – sadaqa beruvchining shaytonlar ustidan g'alabasidir.
35) Sadaqa Qiyomat kunida bu dunyoda boy berilgan narsalarga afsus qildirmaydi.
36) Sadaqa – g'am-anduhdan xoli etguvchidir.
37) Sadaqa Qiyomat kuni to'siq bo'lib, himoya qilib, sadaqa qiluvchini do'zaxdan to'sadi.
38) Sadaqa qalbning qattiqligini yumshatadi.
39) Sadaqa – Qiyomat kunida sadaqa qilganning yuzining jilosidir.
40) Sadaqa qilingan mayyitga ham, sadaqa qilgan odamga ham Alloh taolo savoblarini ko'paytirib beradi.
41) Sadaqa – yomonliklarni daf etish uchun sababdir.
42) Sadaqa farishtalarning duosiga sabab bo'ladi.
43) Sadaqa savoblarni ko'paytiradi.
44) Sadaqa – qayg'udan asraguvchidir.
45) Sadaqa – qabr olovini so'ndirguvchidir.
46) Sadaqa – hasanotlarni o'n hissaga ko'paytirguvchidir.
47) Sadaqa bu dunyodagi 70 xil yomonlik eshiklarini yopadi.
48) Sadaqa – sohibini qabr azobi va olovdan ozod etguvchidir.
49) Sadaqa – sadaqa beruvchining quvonchiga sababchidir.
50) Suv ho'l-quruqni kuydirib borayotgan olovni o'chirgani kabi, insonning ikki dunyosini kuydirib borayotgan xato va gunohlarini sadaqa o'chiradi.
51) Sadaqa vafotingizdan keyin ham ajr-savobingizni ko'paytirib turadi.
52) Sadaqa qiluvchi Alloh taologa yaqin bo'lib, O'zining mehriga sazovor bo'ladi.
53) Uzr sababli tutolmay qolgan farz qilingan ro'zani ham sadaqa bilan kafforat etiladi.
54) Sadaqa Ramazon oyida tutilgan ro'zani mukammal qilib beradi.
55) Sadaqa qilayotganingizda mablag'laringizni yo'qotayotgan bo'lmaysiz, balki uni boshqa payt uchun o'zingizga jo'natayotgan bo'lasiz.
56) Sadaqa – saxiy va himmatli ishlardan va ezgu alomatlardan biridir.
57) Sadaqa – duoning ijobat bo'lishiga sababchidir.
58) Sadaqa qiluvchilarni O'zining go'zal mukofotlari ila siylaydi.
59) Sadaqa – Qiyomat kunida sadaqa qilganning yuzini yorug' qiladi.
60) Sadaqa – sadaqa beruvchidan va uning yaqinlaridan baloni daf qiladi.
61) Sadaqa – sadaqa beruvchining obro' va hurmatini saqlaydi.
62) Sadaqa beradigan xonadonga Hudoi taoloning rahmati yog'iladi.
63) Sadaqa beradigan odamga fayzu ilohiy, xayr-baraka beriladi.
(Kalomulloh – Qur'oni Karimning oyati karimalari va Janobi Payg'ambarimiz Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning muborak hadisi shariflaridan).
Ibrohimjon domla Inomov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Bolani ikki yil emizmasdan sutdan chiqarib yuborsa bolani haqqi ota-onada qolib ketmaydimi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Shariatimizda ona bolasini ikki yil to‘liq emizsin degan talab yo‘q. Agar sutdan chiqarish bolaga zarar qilmasa, ikki yil bo‘lmasdan turib ham chiqarish joiz. Ikki yilga yetmasdan chiqarsa, bolaning haqqi ota-onada qolib ketdi deyilmaydi. Alloh taolo Baqara surasida bunday marhamat qiladi:
“Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa, onalar farzandlarni to‘liq ikki yil emizadilar...”.
Mazkur oyati karima tafsirida mufassir ulamolar: “Emizish muddatini ikki yil deb belgilanishi vojib ma’nosida emas. Bunga “Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa” so‘zi dalolat qiladi. Alloh taolo emizish muddatini oxiriga yetkazishni bandaning xohishiga bog‘lab qo‘yganidan muddatni oxiriga yetkazish vojib emasligi anglashiladi”, deyishgan.
Qolaversa, mazkur oyatning davomida “Agar o‘zaro rozi bo‘lib, sutdan ajratishni iroda qilsalar, ikkovlariga gunoh bo‘lmaydi”, deyilgan. Ya’ni ikki yildan oldin er va xotin o‘zaro kelishgan holda, bolaning holatidan kelib chiqib sutdan chiqarishlarida gunoh bo‘lmaydi.
Abu Mansur Moturidiy rahimahulloh bolani ikki yildan avval sutdan chiqarishda er va xotinning o‘zaro roziligi lozim, ikki yildan keyin esa er yo xotindan birining roziligi bilan chiqarish mumkin, deganlar.
Ammo bolaga emish zarur bo‘la turib, sutdan chiqarib yuborish mumkin emas. Chunki bu unga ochiq-oydin zarar berish bo‘ladi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi