Sayt test holatida ishlamoqda!
25 May, 2026   |   7 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:17
Quyosh
04:56
Peshin
12:25
Asr
17:30
Shom
19:48
Xufton
21:20
Bismillah
25 May, 2026, 7 Zulhijja, 1447

Solih va sog'lom farzand so'rab duo qilish

17.12.2020   18187   3 min.
Solih va sog'lom farzand so'rab duo qilish

Jamiyat hayotida muhim hodisa yuz berdi ­– yangi oila dunyoga keldi. Nikoh asosida boshlangan yangi hayotning har lahzasi har bir kelin-kiyov uchun unutilmasdir. Ayni damda, go'zal va osuda hayot orzusida qadam tashlayotgan ikki qalbning eng asosiy maqsadi – Alloh taolo ularga solih va sog'lom farzand berishini so'rab duo qilishlari bo'lib, bu juda ham ahamiyatlidir.

Bu bejizga emas albatta. Chunki bu payg'ambarlarning amalidir. Masalan “Oli Imron” surasining 38 oyatida: “Shu chog'da Zakariyo Robbisiga duo qilib: Robbim, menga O'z huzuringdan pokiza zurriyot hadya et. Albatta, Sen duoni eshituvchisan”, dedi” ko'rinishidagi duo. Mazkur duo hali kelin homilali bo'lmasdan avval o'qilishi lozim. Ayniqsa kiyov boshchiligida ushbu duo va iltijolarning qilinishi yanada muhimdir.

Bo'lajak otaning duosi ijobat bo'lib, bola homila shaklida rivojlana boshlagach, uning kelajakda aqlan va jismonan sog'lom, shu bilan birga ahli solihlardan bo'lishini so'rab duo qilishda bo'lajak onaning ham ko'magi juda zarurdir. Zero bu insoniyat otasi Odam va momo Havvodan meros qolgan amaldir. Jumladan ular (Odam ota va momo Havvo) oyatda zikr etilganidek: “...U (homila) og'irlashganda esa ikkovlon Robbilari Allohga: “Agar bizga solih (farzand) bersang, albatta, shukr keltirguvchilardan bo'lajakmiz”, deb duo qildilar” (A'rof, 189). Farzandning dunyoga kelish vaqti yaqinlashgani sari bo'lajak ota ham ona ham o'ziga xos go'zal maqsad va istaklar bilan birga, onaning sog'ligiga oid qo'rquv, hadik va farzandning jisman komil va sog'lom hamda aqlan etuk tug'ilishi orzusi paydo bo'ladi. Aynan mana shu davrga kelib bo'lajak ota-ona: “Agar bizga solih farzand bersang, albatta, shukr qilguvchilardan bo'lamiz”, deb doimiy duo qilishlari lozim bo'ladi.

Duo qilishga targ'ib bejizga emas albatta. Chunki zamonviy ilmiy tadqiqotlar asosida olimlar nima uchun insoniyat kundan kunga o'zaro oqibatsiz, beshavqat va berahmlik sari yuz tutayotgani, bir oila a'zolarining bir biriga hurmati va ehtiromining yo'qolishi sababini topganlarini e'lon qildilar. Olimlarning xulosalariga ko'ra, buning asosi bolaning zinodan va farzand ko'rishni istamagan ota-onalardan tug'ilishi ekan. Bu esa barchaga ma'lum holat ya'ni, ota-onaning farzandli bo'lishni xohlamay turgandagi ruhiy holati, o'rtada vujudga keladigan homilaga o'tishi va shu bilan birga ona qornida rivojlanayotgan bolaning dunyoga kelishiga rozi bo'lmayotgan ota-onaning salbiy kayfiyatini bolaga bo'lgan salbiy ta'siridir ya'ni, uning haqqiga duoi xayr qilinmasligidir.

Yuqoridagilardan kelib chiqib shunday xulosa qilishimiz lozimki, har bir kelin-kiyov va har bir ota-ona har doim Allohdan mana shu Vatanga, elu yurtga manfaatli solih va sog'lom farzand so'rab duo qilishi kerak.

 

O'MI mutaxassisi Akmalxon AHMYeDOV

Boshqa maqolalar

Internetdagi tahdidlardan hushyor bo‘ling

22.05.2026   6893   4 min.
Internetdagi tahdidlardan hushyor bo‘ling

Hammamizga ma’lumki, XXI asr axborot asridir. Bu asrda axborot texnologiyalari shu darajada rivojlandiki, dunyoning bir chekkasidagi voqea shu zahotiyoq keng jamoatchilikka yetib boradi. Axborotning bunday tezlikda tarqalishiga internet global tarmog‘ining kashf qilinishi sabab bo‘ldi. Hozirgi davrda hayotni internetsiz tasavvur qilish qiyin. Albatta, axborot yetkazishda, inson bilim doirasini kengaytirishda, biznes olamida va boshqa sohalarda uning o‘rni beqiyos. Lekin internet omma mafkurasini buzishda, buzg‘unchi g‘oya va aqidalarni tarqatishda, inson ongini zaharlashda ham qora kuchlarni asosiy targ‘ibot manbasi bo‘lib qolmoqda. Global tarmoqning salbiy xarakterga ega bo‘lgan bir necha omillari borki, bu omillar har bir inson uchun asosiy xatar hisoblanadi. Biz quyida ana shu omillarning ba’zilarini sanab o‘tamiz.

 

1. Sog‘lom e’tiqodga tahdid.

Internet ayniqsa, yoshlarni sog‘lom e’tiqodiga tajovuz qiluvchi manbalar makonidir. U yerda o‘zlarini “do‘st sanovchi” yoki “hidoyatga boshlovchi” qilib ko‘rsatuvchilar ko‘p. Aslida

ularning din ilmidan xabarlari yo‘q. O‘z rahnamolaridan eshitganlarini takrorlashdan nariga o‘tmaydilar. Ular o‘z johilliklari bilan boshqalarni ham jarga yetaklaydilar.

Bunday aqidaparast oqimlar targ‘ibotini olib borayotgan saytlar soni ma’lumotlarga ko‘ra 7000 dan oshgan. “Al-Qoida”, ISHID kabi terroristik tashkilotlarning targ‘ibot manbalarining asosiy qismi internetga to‘g‘ri keladi. Afsuski butun dunyo bo‘ylab ilmsiz, e’tiqodsiz yoshlar ularning o‘ljalariga aylanmoqda.

 

2. Turli fitnalar makoni.

Internet xalqlar, millatlar orasida nizo keltirib chiqaruvchi manbalar makonidir. Ular ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlar orqali keng faoliyatni yo‘lga qo‘yishgan. U yerda yolg‘on-yashiq, irqiy kamsitilishga sabab bo‘luvchi xabarlar tarqatiladi va kishilarni ommaviy norozilik uyushtirishga chaqirib fitna qo‘zg‘ashga harakat qilinadi. Fitna har bir rivojlanishga intilayotgan davlat uchun katta halokatdir. Shuning uchun Alloh o‘z kalomida: “Fitna qotillikdan ham ashaddiyroqdir”, deb marhamat qiladi.

Shuningdek, diniy tushunchalar ham buzib ko‘rsatiladi. Ular “shahid”, “jihod”, “Hijrat” kabi tushunchalarni ba’zi savodsiz “olim” larning fatvolariga tayanib buzib talqin qilishadi. Shu yo‘l bilan omma orasida diniy asosda nizo chiqarishga urinishadi. Bu ishlar esa dinimizda qat’iyan man qilingan ishlardir.

 

3. Bekorchilik va buzuqlik o‘chog‘i.

Yoshlarning ko‘p hollarda internetdan faqat ko‘ngilochar manba sifatida foydalanishi

achinarlidir. Bu inson uchun juda qadrli bo‘lgan vaqtning behuda o‘tishiga sabab bo‘ladi.

Ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlarda behuda vaqt o‘tkazish, keraksiz narsalarni tomosha qilish yoshlarning zehnini o‘ldiradi, fikrlashini susaytiradi. Aslida, keraksiz narsalarga vaqt sarflash gunohdir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hadislarida: “Behuda ishlarni tark etish kishi Islomining go‘zalligidandir”, deganlar.

Ommaviy madaniyatni, ayniqsa, buzuqchilikni targ‘ib qiluvchi saytlar ma’naviyat uchun halokatlidir. Bunday saytlar kishilarni hissiz, atrofidagilarni qadrlamaydigan manqurtlarga aylantirib qo‘yadi. Bunday buzuqchilikni doimiy ko‘rish qalbni o‘ldiradi.

Hikmatlarda shunday deyiladi: “Ko‘z bilan qilingan gunohning qalbga ta’siri katta.Chunki ko‘z qalb bilan bog‘liqdir”.

Hulosa shuki: Yuqorida sanab o‘tilganlar global tarmoqdagi xatarlarning ba’zilari xolos. Lekin ana shu “ba’zilari”ning ta’siriga berilib vayronkorlik bilan shug‘ullanayotganlarni,

bu vayronkorlik butun davlatlarni o‘z domiga tortayotganligini guvohi bo‘lib turibmiz.

Bunday illatlardan saqlanish, yoshlarimizni saqlash o‘zimizning qo‘limizda. Shu yo‘l bilan yurtimiz kelajagini, tinch hayotimizni asrash uchun kurashishimiz lozim.

 

Ma’rufxon Aloxodjayev,
Namangan shahri Abdulqodir qorijome masjidi imom xatibi