Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Iyun, 2026   |   27 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:04
Quyosh
04:49
Peshin
12:28
Asr
17:38
Shom
20:01
Xufton
21:39
Bismillah
14 Iyun, 2026, 27 Zulhijja, 1447

2. BAQARA SURASI, 224–225 OYaTLAR

09.12.2020   7581   3 min.
2. BAQARA SURASI, 224–225 OYaTLAR

وَلَا تَجۡعَلُواْ ٱللَّهَ عُرۡضَةٗ لِّأَيۡمَٰنِكُمۡ أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصۡلِحُواْ بَيۡنَ ٱلنَّاسِۚ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ٢٢٤

224. Allohga ichgan qasamlaringizni yaxshilik, taqvo va odamlar orasini isloh qilishga sabab qilmanglar. Alloh haqiqatan eshituvchi va biluvchidir.

Ya'ni, biror yaxshi ishni qilmaslik uchun Alloh nomidan qasam ichish mumkin emas. Masalan, "ota-onam bilan so'zlashmayman, kambag'allarga ehson qilmayman, urishib qolgan odamlarni yarashtirmayman" deyish yaramaydi. Bunday holatlarda Alloh taoloning nomi yomon ishlar uchun nishon qilingan bo'ladi. Agar biror kishi shunday qasam ichib qo'ygan bo'lsa, kafforat berishi vojib bo'ladi.

Qasam ichish yaxshi ish emas. Mabodo qasam ichish lozim bo'lib qolsa, bu qasam yaxshilik amalga oshishi uchun bo'lishi kerak. Ya'ni, qasamni yaxshilik, taqvo va odamlar orasini isloh qilishdek ezguliklarga to'siq etib olish mutlaqo durust emas. Musulmonlik odobi ko'p qasam ichmaslikni taqozo qiladi. Ma'lum bir qat'iy niyat bilan, kelajakda bir ishni qilish yoki qilmaslikni qasd qilib qasam ichgan odam qasamini asrab, unga sodiq qolishi kerak. Agar qasamida turmasa, qasamini egan bo'ladi va gunoh sodir etgan hisoblanib, unga nisbatan shar'iy jazo belgilangan. Ya'ni u o'nta miskinning qornini to'ydirish yoki o'nta miskinga bir sidra kiyim olib berish yoxud bir qul ozod qilish kabi kafforat berishga majbur bo'ladi. Qasamni buzgan odamning moliyaviy imkoni yo'q bo'lsa, uch kun ro'za tutib kafforatni ado etishi vojib. Hanafiy mazhabiga ko'ra, bu ro'zaning orasini uzmay, ketma-ket tutish kerak. Agar o'sha qasam ichayotgan odam qasamidan keyin, «inshaalloh» deb qo'ysa, qasamiga amal qilish uning uchun ixtiyoriy bo'lib qoladi – xohlasa, qasamiga amal qiladi, xohlamasa, amal qilmaydi. Chunki «inshaalloh» so'zini u qasamxo'r bo'lib qolishidan asraydi.

لَّا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتۡ قُلُوبُكُمۡۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ٢٢٥

225. Alloh qasamlaringizdagi behuda so'zlar uchun javobgarlikka tortmaydi, lekin dillaringiz qilgan qasam uchun javobgarlikka tortadi. Alloh albatta kechiruvchi, halimdir.

"Qasamdagi behuda so'zlar" shuki, inson xohlamasa ham og'zidan turli qasam so'zlari (masalan, turkiy xalqlarda "Hudo ursin", arablarda "Allohga qasamki" kabi) beixtiyor chiqib ketadi. Bunday qasam uchun kafforat berilmaydi, bu gunoh ham emas. Ammo qasam ichishda til va dil barobar ittifoq qilgan bo'lsa, qasam buzilganida kafforat berish zarur bo'ladi. Oisha roziyallohu anho bunday deganlar: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalariga qudrati etadigan vazifani buyurgan edilar, ular: "Biz siz kabi emasmiz-ku, Alloh sizning oldingi va kelgusi gunohlaringizni kechirgan (shuning uchun ham bizga ko'proq vazifa buyuravering, biz ko'proq riyozat chekishimiz lozim), deyishdi. Rasulullohning jahllari chiqqani yuzlaridan bilindi: "Oralaringizda Allohdan eng qo'rqadigan, Uni eng ko'p taniydigan menman" deb javob qildilar" (Buxoriy rivoyati).

Boshqa maqolalar

Bugungi kun bilan yashang

12.06.2026   8203   1 min.
Bugungi kun bilan yashang

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Baxtli insonlarning biri aytadi: “Go‘zal kun dunyo bizni emas biz uni boshqargan kundir. U – biz u kunda nafsimiz xohish istaklariga bo‘ysunmagan, ularga o‘zimiz egalik qilgan kundir".

Bu kunning men eslab qolib, umuman unuta olmaydigan xotiralari bo‘ladi. Nafsim ustidan g‘olib bo‘lgan, biror ishni eplay olish yoki eplay olmaslik gumonlari azobidan chiqib keta olgan kunim g‘oyatda ajoyib kundir.

Insonlar bilib meni maqtashi yoki hech kim bilmasligi va maqtamasligi mumkin bo‘lgan ikki ish orasida ikkilanib turgan kunimning go‘zalligi maqtov degan narsani uloqtorib hech kim bilmasada hayotim davomida doimo o‘zim eslab yuradigan ishni bajargan kunimdir.

Cho‘ntaklarim pulga to‘lgan bo‘lsada qalbim oliyjanob tuyg‘ulardan bo‘shab qolgan kunning go‘zalligi qo‘lim bo‘shligini ko‘ngil huvillashidan ustun qo‘ygan kunimdir.

Kunlar go‘zal, unlardagi eng go‘zal narsa esa oz bo‘lsada baxtiyorlikdan nasibam bo‘lishidir. Lekin nasibam meni o‘zimning qilgan amalimga ko‘ra meni topib oladi, shuning uchun ham u ko‘pdir, alhamdulillah.

Shu’la: O‘zingizda bor narsa bilan baxtiyor bo‘ling, Alloh sizga taqsim qilib bergan narsaga rozi bo‘ling. Imkoniyatingiz yoki harakatingizga munosib bo‘lmagan orzu xayollarni tark eting.


Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan