وَلَا تَجۡعَلُواْ ٱللَّهَ عُرۡضَةٗ لِّأَيۡمَٰنِكُمۡ أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصۡلِحُواْ بَيۡنَ ٱلنَّاسِۚ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ٢٢٤
224. Allohga ichgan qasamlaringizni yaxshilik, taqvo va odamlar orasini isloh qilishga sabab qilmanglar. Alloh haqiqatan eshituvchi va biluvchidir.
Ya'ni, biror yaxshi ishni qilmaslik uchun Alloh nomidan qasam ichish mumkin emas. Masalan, "ota-onam bilan so'zlashmayman, kambag'allarga ehson qilmayman, urishib qolgan odamlarni yarashtirmayman" deyish yaramaydi. Bunday holatlarda Alloh taoloning nomi yomon ishlar uchun nishon qilingan bo'ladi. Agar biror kishi shunday qasam ichib qo'ygan bo'lsa, kafforat berishi vojib bo'ladi.
Qasam ichish yaxshi ish emas. Mabodo qasam ichish lozim bo'lib qolsa, bu qasam yaxshilik amalga oshishi uchun bo'lishi kerak. Ya'ni, qasamni yaxshilik, taqvo va odamlar orasini isloh qilishdek ezguliklarga to'siq etib olish mutlaqo durust emas. Musulmonlik odobi ko'p qasam ichmaslikni taqozo qiladi. Ma'lum bir qat'iy niyat bilan, kelajakda bir ishni qilish yoki qilmaslikni qasd qilib qasam ichgan odam qasamini asrab, unga sodiq qolishi kerak. Agar qasamida turmasa, qasamini egan bo'ladi va gunoh sodir etgan hisoblanib, unga nisbatan shar'iy jazo belgilangan. Ya'ni u o'nta miskinning qornini to'ydirish yoki o'nta miskinga bir sidra kiyim olib berish yoxud bir qul ozod qilish kabi kafforat berishga majbur bo'ladi. Qasamni buzgan odamning moliyaviy imkoni yo'q bo'lsa, uch kun ro'za tutib kafforatni ado etishi vojib. Hanafiy mazhabiga ko'ra, bu ro'zaning orasini uzmay, ketma-ket tutish kerak. Agar o'sha qasam ichayotgan odam qasamidan keyin, «inshaalloh» deb qo'ysa, qasamiga amal qilish uning uchun ixtiyoriy bo'lib qoladi – xohlasa, qasamiga amal qiladi, xohlamasa, amal qilmaydi. Chunki «inshaalloh» so'zini u qasamxo'r bo'lib qolishidan asraydi.
لَّا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتۡ قُلُوبُكُمۡۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ٢٢٥
225. Alloh qasamlaringizdagi behuda so'zlar uchun javobgarlikka tortmaydi, lekin dillaringiz qilgan qasam uchun javobgarlikka tortadi. Alloh albatta kechiruvchi, halimdir.
"Qasamdagi behuda so'zlar" shuki, inson xohlamasa ham og'zidan turli qasam so'zlari (masalan, turkiy xalqlarda "Hudo ursin", arablarda "Allohga qasamki" kabi) beixtiyor chiqib ketadi. Bunday qasam uchun kafforat berilmaydi, bu gunoh ham emas. Ammo qasam ichishda til va dil barobar ittifoq qilgan bo'lsa, qasam buzilganida kafforat berish zarur bo'ladi. Oisha roziyallohu anho bunday deganlar: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalariga qudrati etadigan vazifani buyurgan edilar, ular: "Biz siz kabi emasmiz-ku, Alloh sizning oldingi va kelgusi gunohlaringizni kechirgan (shuning uchun ham bizga ko'proq vazifa buyuravering, biz ko'proq riyozat chekishimiz lozim), deyishdi. Rasulullohning jahllari chiqqani yuzlaridan bilindi: "Oralaringizda Allohdan eng qo'rqadigan, Uni eng ko'p taniydigan menman" deb javob qildilar" (Buxoriy rivoyati).
Toshkent islom instituti magistratura bosqichi hamda Hadis ilmi maktabiga hujjat topshirgan talabgorlar uchun joriy yilning 11 avgust kuni ijodiy imtihonlar o‘tkaziladi.
Talabgorlar tanlagan yo‘nalishlari bo‘yicha quyidagi fanlardan imtihon topshiradilar:
Teologiya (Tafsir va Qur’on ilmlari): Qur’oni karim va tajvid, Tafsir;
Teologiya (Hanafiylik va fiqh ilmlari): Fiqh, Usulul-fiqh;
Hadis ilmi maktabi: Hadis va mustalahul hadis.
Imtihonlar 11 avgust kuni soat 8:00 da Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti binosida boshlanadi. Talabgorlarni ro‘yxatga olish jarayoni soat 7:30 dan start oladi.
Muhim eslatma: Abituriyentlar imtihonga pasport (yoki ID-karta) asli hamda «Imtihon ruxsatnomasi» bilan kelishlari shart. Ushbu hujjatlardan biri bo‘lmagan talabgorlar imtihonga kiritilmaydi.
Manzil: Toshkent shahri, Olmazor tumani, Zarqaynar 18-berk ko‘chasi, 47-uy.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati