Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Iyun, 2026   |   3 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:03
Quyosh
04:49
Peshin
12:29
Asr
17:40
Shom
20:03
Xufton
21:45
Bismillah
18 Iyun, 2026, 3 Muharram, 1448

2. BAQARA SURASI, 224–225 OYaTLAR

09.12.2020   7632   3 min.
2. BAQARA SURASI, 224–225 OYaTLAR

وَلَا تَجۡعَلُواْ ٱللَّهَ عُرۡضَةٗ لِّأَيۡمَٰنِكُمۡ أَن تَبَرُّواْ وَتَتَّقُواْ وَتُصۡلِحُواْ بَيۡنَ ٱلنَّاسِۚ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ٢٢٤

224. Allohga ichgan qasamlaringizni yaxshilik, taqvo va odamlar orasini isloh qilishga sabab qilmanglar. Alloh haqiqatan eshituvchi va biluvchidir.

Ya'ni, biror yaxshi ishni qilmaslik uchun Alloh nomidan qasam ichish mumkin emas. Masalan, "ota-onam bilan so'zlashmayman, kambag'allarga ehson qilmayman, urishib qolgan odamlarni yarashtirmayman" deyish yaramaydi. Bunday holatlarda Alloh taoloning nomi yomon ishlar uchun nishon qilingan bo'ladi. Agar biror kishi shunday qasam ichib qo'ygan bo'lsa, kafforat berishi vojib bo'ladi.

Qasam ichish yaxshi ish emas. Mabodo qasam ichish lozim bo'lib qolsa, bu qasam yaxshilik amalga oshishi uchun bo'lishi kerak. Ya'ni, qasamni yaxshilik, taqvo va odamlar orasini isloh qilishdek ezguliklarga to'siq etib olish mutlaqo durust emas. Musulmonlik odobi ko'p qasam ichmaslikni taqozo qiladi. Ma'lum bir qat'iy niyat bilan, kelajakda bir ishni qilish yoki qilmaslikni qasd qilib qasam ichgan odam qasamini asrab, unga sodiq qolishi kerak. Agar qasamida turmasa, qasamini egan bo'ladi va gunoh sodir etgan hisoblanib, unga nisbatan shar'iy jazo belgilangan. Ya'ni u o'nta miskinning qornini to'ydirish yoki o'nta miskinga bir sidra kiyim olib berish yoxud bir qul ozod qilish kabi kafforat berishga majbur bo'ladi. Qasamni buzgan odamning moliyaviy imkoni yo'q bo'lsa, uch kun ro'za tutib kafforatni ado etishi vojib. Hanafiy mazhabiga ko'ra, bu ro'zaning orasini uzmay, ketma-ket tutish kerak. Agar o'sha qasam ichayotgan odam qasamidan keyin, «inshaalloh» deb qo'ysa, qasamiga amal qilish uning uchun ixtiyoriy bo'lib qoladi – xohlasa, qasamiga amal qiladi, xohlamasa, amal qilmaydi. Chunki «inshaalloh» so'zini u qasamxo'r bo'lib qolishidan asraydi.

لَّا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتۡ قُلُوبُكُمۡۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ٢٢٥

225. Alloh qasamlaringizdagi behuda so'zlar uchun javobgarlikka tortmaydi, lekin dillaringiz qilgan qasam uchun javobgarlikka tortadi. Alloh albatta kechiruvchi, halimdir.

"Qasamdagi behuda so'zlar" shuki, inson xohlamasa ham og'zidan turli qasam so'zlari (masalan, turkiy xalqlarda "Hudo ursin", arablarda "Allohga qasamki" kabi) beixtiyor chiqib ketadi. Bunday qasam uchun kafforat berilmaydi, bu gunoh ham emas. Ammo qasam ichishda til va dil barobar ittifoq qilgan bo'lsa, qasam buzilganida kafforat berish zarur bo'ladi. Oisha roziyallohu anho bunday deganlar: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalariga qudrati etadigan vazifani buyurgan edilar, ular: "Biz siz kabi emasmiz-ku, Alloh sizning oldingi va kelgusi gunohlaringizni kechirgan (shuning uchun ham bizga ko'proq vazifa buyuravering, biz ko'proq riyozat chekishimiz lozim), deyishdi. Rasulullohning jahllari chiqqani yuzlaridan bilindi: "Oralaringizda Allohdan eng qo'rqadigan, Uni eng ko'p taniydigan menman" deb javob qildilar" (Buxoriy rivoyati).

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Mashaqqat bilan erishilgan muvaffaqiyat lazzatli bo‘ladi

16.06.2026   3916   1 min.
Mashaqqat bilan erishilgan muvaffaqiyat lazzatli bo‘ladi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Muvaffaqiyatga erishganlardan biri shunday hikoya qiladi: “Men faqir bo‘lib tug‘ildim, beshikdaligimdan yo‘qchilik men bilan birga bo‘ldi. Onamning qo‘lida hatto qotgan non ham yo‘q bo‘lgan paytlarda bir burda non so‘rash achchiqligini tuydim. O‘n yoshga yetganimda ko‘chaga ishlash uchun chiqa boshladim, yilda bir oygina o‘qirdim. O‘n bir yillik og‘ir mehnatdan so‘ng yigirma bir yoshga yetgan vaqtimda sakson dollar evaziga birgina ho‘kiz va oltita qo‘zichoqqa ega bo‘ldim. Shu yoshga yetgunimga qadar rohatlanish uchun bir so‘m ham sarflamadim, topgan barcha pullarimni jamlar edim. Haqiqiy mashaqqatni boshdan kechirdim, yashash uchun uzoq ish izladim, oxiri aravaga ho‘kizni qo‘shib o‘tin terishga o‘tdim. Bir oyda olti dollarga ega bo‘lish uchun ertadan kechgacha bor kuchim bilan ishlar edim. Ushbu olti dollarning har biri menga qorong‘u zulmatdagi to‘lin oydek go‘zal ko‘rinar edi”.

Shu’la: Agar o‘tmishda xatolarga yo‘l qo‘ygan bo‘lsangiz endi ulardan ta’lim oling. Ulardan ibrat olganingizdan so‘ng barchasini unuting.


Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan

 

Maqolalar