Erta uyg'onishda hikmat ko'p. Mo'min kishi tongda turib Alloh taolodan kunning xayrini, barakasini, yaxshiligini so'rasa, shubhasiz, duoga ko'tarilgan qo'llari quruq qaytmaydi.
Abu Molik Ash'ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlardan biringiz tong otganida va so'ngra kech kirganida bunday desin: “Biz ham, mulk ham olamlar Parvardigori Allohniki bo'lgan holda tong ottirdik. Ey Rabbim, bu kunning barcha yaxshisini, dushmanlar ustidan g'alabani, nurini, barakasini, hidoyatini so'rayman. Va Sendan bu kunning va bu kundan keyingisining yomonligidan panoh tilayman”, dedilar» (Abu Dovud rivoyati).
Banda ushbu ne'matning qadriga etib, Alloh taolodan tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, rizq, baraka va boshqa ko'plab yaxshiliklarni so'rasa, kunning yomonligidan panoh tilasa, ana shu duolarining ijobatini topadi.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Qaysi biringiz tongda uyqudan uyg'onganida oilasi tinch, tani sog' va uyida bir kunlik eguligi bo'lsa, bilsin, unda dunyodagi barcha ne'matlar mujassam ekan”(Imom Buxoriy rivoyati).
Ushbu hadisi sharifda baxtli mo'minning holati aks etgan. Tongda tinchlik-omonlikda, sog'u salomatlikda, oilasi bag'rida uyg'onish – katta ne'mat. Shuning bilan birga, bir kunga etgulik eguligi bo'lsa, u oila to'kisdir. Afsuski, o'tkinchi dunyoning hoyu-havaslariga hirs qo'yib, shukrni unutgan, boylikning ketidan quvgan kishilar atrofimizda ko'plab topiladi. Ular mudom pulni pulga, molni molga uradilar. Ammo bu molu davlat qayoqdan kelmoqda, deb, hech o'ylab ko'rmaydilar. Alhol, bir kun kelib ishlari ortga ketsa, boshiga tashvish tushsa, darrov Allohni eslab qoladilar. Zotan, bunday kishilar o'zlariga ziyon qiluvchilardir. Shuning uchun ham banda bir burda nonga qanoat qilib, tongda sog'u salomat uyg'onganini ulkan davlat deb bilishi, ato etilgan ne'matlar uchun shukrni kanda qilmasligi lozim.
“Tafsiri Irfon”da bunday yoziladi: «“Shukr” so'zi aslida minnatdor bo'lish, rahmat aytish ma'nolarida bo'lib, ne'matlarni yolg'iz Alloh taolodan deb bilish va U rozi bo'ladigan tarzda sarflashni anglatadi. Alloh taolo bandalariga behisob ne'matlarni ato etib qo'ygan. Hammamiz eng afzal ne'matlar ichidamiz. Nafasimizning kirib-chiqib turgani, tanamizning sog'ligi, yurtimizning tinchligi, etarli ozug'imiz va kiyim-kechagimizning borligi, havo va suvning mavjudligi, farzandlar berib qo'yilgani – bularning hammasi Alloh taoloning ulug' in'omidir. U moddiy va ma'naviy ne'matlarni mukammal berib qo'ygan. Buning evaziga esa bizdan faqat bir narsani – o'ziga itoat qilishimizni, ne'matlariga shukr aytishimizni talab qiladi, xolos».
Demak, banda o'zini ko'p ne'matlarga egaman deb bilishi kerak. Buning uchun har qancha shukronalar qilsak ham ozdir.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam sahobalarga qarata bunday deb marhamat qilganlar: “Sizlar qanday tong ottirdilaringiz?”. Sahobalar: “Yo Rasululloh, biz Allohga iymon keltirgan holatda tong ottirdik”, dedilar. U zot: “Iymoningizni alomati nima?” dedilar. Sahobalar: “Yo Rasullulloh, iymonning alomati Alloh taolo tomonidan keladigan balolarga sabr qilish, mo'l-ko'lchilikka shukr qilish va qazoi kadarga rozi bo'lishdir”, dedilar. Shunda Rasululloh alayhi va sallam: “Haqiqatda sizlar chin mo'minsizlar”, deb marhamat qildi (Imom Taboroniy rivoyati).
Hullas, har kim erta tongni uyg'oq holda qarshi olib, kunning yaxshiliklariga musharraf bo'lishimizni nasib etsin. Zotan, Alloh taoloning behisob ne'matlariga shukr qilgan, sinovlarga sabr qilib, borchiligu yo'qchilikka rozi bo'lgan mo'min chin mo'mindir.
Dilmurod SODIQOV
Markaziy bank huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etildi. Bu haqda Spot regulyator matbuot xizmatiga tayanib xabar berdi.
Qayd etilishicha, kengash islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi banklar, islomiy moliyalashtirish xizmatlarini ko‘rsatuvchi mikromoliya tashkilotlari, Omonatlarni kafolatlash agentligi hamda Markaziy bank nazorati ostidagi boshqa tashkilotlarning islomiy moliya faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kollegial organ hisoblanadi.
Kengash tarkibiga besh nafar mutaxassis — islom huquqi bo‘yicha to‘rt nafar ekspert va islomiy moliya sohasidagi bir nafar texnik ekspert kiritildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi bosh mutaxassisi Saidjamol Masayitov kengash raisi, markaz bosh mutaxassisi Muhammadayubxon Homidov esa rais o‘rinbosari etib tayinlandi. Shuningdek, Fatvo markazi mutaxassislari Hikmatilla Toshtemirov va Abdullatif Tursunov hamda Orient Audit Group auditorlik kompaniyasining boshqaruvchi hamkori Axrorjon Sadullayev kengash a‘zolari bo‘ldi.
Kengash a‘zolarining aksariyati islom huquqi sohasida ko‘p yillik tajribaga ega bo‘lib, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Ulamolar kengashi tarkibiga kiradi hamda islomiy moliya yo‘nalishida AAOIFI xalqaro sertifikatlariga ega.
Texnik ekspert Axrorjon Sadullayev bank-moliya sohasida 20 yildan ortiq tajribaga ega. U avval Markaziy bank, Aloqabank, KDB Bank Uzbekistan, shuningdek, KPMG, Ernst & Young va Grant Thornton xalqaro auditorlik kompaniyalarida faoliyat yuritgan.
Kengash islomiy moliya standartlari loyihalarini xalqaro standartlar va mahalliy sharoitni inobatga olgan holda ishlab chiqadi.
Shuningdek, Markaziy bankka islomiy moliya faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish masalalari yuzasidan xulosa va tavsiyalar beradi, normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda ishtirok etadi hamda sohada yuzaga keladigan nizolar bo‘yicha tushuntirishlar beradi.
Bundan tashqari, kengash banklar va mikromoliya tashkilotlariga islomiy moliya faoliyati yuzasidan tavsiyalar beradi, ular bilan davriy maslahat uchrashuvlari o‘tkazadi.
Zarurat tug‘ilganda Islomiy moliya institutlari uchun buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (AAOIFI) yig‘ilishlarida Markaziy bank nomidan qatnashadi.
Markaziy bank ma‘lumotiga ko‘ra, kengash har yili o‘z faoliyati bo‘yicha hisobotni regulyator boshqaruviga taqdim etadi.
Spot, avvalroq, O‘zbekistonda islomiy mikromoliya xizmatlari hajmi 22 mlrd so‘mga yetgani haqida yozgandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati