Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Avgust, 2026   |   14 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:20
Quyosh
05:44
Peshin
12:25
Asr
17:07
Shom
19:08
Xufton
20:28
Bismillah
27 Avgust, 2026, 14 Rabi`ul avval, 1448

Kunning barokati tong bilan

26.10.2023   1685   4 min.
Kunning barokati tong bilan

Erta uyg'onishda hikmat ko'p. Mo'min kishi tongda turib Alloh taolodan kunning xayrini, barakasini, yaxshiligini so'rasa, shubhasiz, duoga ko'tarilgan qo'llari quruq qaytmaydi.

Abu Molik Ash'ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlardan biringiz tong otganida va so'ngra kech kirganida bunday desin: “Biz ham, mulk ham olamlar Parvardigori Allohniki bo'lgan holda tong ottirdik. Ey Rabbim, bu kunning barcha yaxshisini, dushmanlar ustidan g'alabani, nurini, barakasini, hidoyatini so'rayman. Va Sendan bu kunning va bu kundan keyingisining yomonligidan panoh tilayman”, dedilar» (Abu Dovud rivoyati).

Banda ushbu ne'matning qadriga etib, Alloh taolodan tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, rizq, baraka va boshqa ko'plab yaxshiliklarni so'rasa, kunning yomonligidan panoh tilasa, ana shu duolarining ijobatini topadi.

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Qaysi biringiz tongda uyqudan uyg'onganida oilasi tinch, tani sog' va uyida bir kunlik eguligi bo'lsa, bilsin, unda dunyodagi barcha ne'matlar mujassam ekan”(Imom Buxoriy rivoyati).

Ushbu hadisi sharifda baxtli mo'minning holati aks etgan. Tongda tinchlik-omonlikda, sog'u salomatlikda, oilasi bag'rida uyg'onish – katta ne'mat. Shuning bilan birga, bir kunga etgulik eguligi bo'lsa, u oila to'kisdir. Afsuski, o'tkinchi dunyoning hoyu-havaslariga hirs qo'yib, shukrni unutgan, boylikning ketidan quvgan kishilar atrofimizda ko'plab topiladi. Ular mudom pulni pulga, molni molga uradilar. Ammo bu molu davlat qayoqdan kelmoqda, deb, hech o'ylab ko'rmaydilar. Alhol, bir kun kelib ishlari ortga ketsa, boshiga tashvish tushsa, darrov Allohni eslab qoladilar. Zotan, bunday kishilar o'zlariga ziyon qiluvchilardir. Shuning uchun ham banda bir burda nonga qanoat qilib, tongda sog'u salomat uyg'onganini ulkan davlat deb bilishi, ato etilgan ne'matlar uchun shukrni kanda qilmasligi lozim.

“Tafsiri Irfon”da bunday yoziladi: «“Shukr” so'zi aslida minnatdor bo'lish, rahmat aytish ma'nolarida bo'lib, ne'matlarni yolg'iz Alloh taolodan deb bilish va U rozi bo'ladigan tarzda sarflashni anglatadi. Alloh taolo bandalariga behisob ne'matlarni ato etib qo'ygan. Hammamiz eng afzal ne'matlar ichidamiz. Nafasimizning kirib-chiqib turgani, tanamizning sog'ligi, yurtimizning tinchligi, etarli ozug'imiz va kiyim-kechagimizning borligi, havo va suvning mavjudligi, farzandlar berib qo'yilgani – bularning hammasi Alloh taoloning ulug' in'omidir. U moddiy va ma'naviy ne'matlarni mukammal berib qo'ygan. Buning evaziga esa bizdan faqat bir narsani – o'ziga itoat qilishimizni, ne'matlariga shukr aytishimizni talab qiladi, xolos».

Demak, banda o'zini ko'p ne'matlarga egaman deb bilishi kerak. Buning uchun har qancha shukronalar qilsak ham ozdir.

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam sahobalarga qarata bunday deb marhamat qilganlar: “Sizlar qanday tong ottirdilaringiz?”. Sahobalar: “Yo Rasululloh, biz Allohga iymon keltirgan holatda tong ottirdik”, dedilar. U zot: “Iymoningizni alomati nima?” dedilar. Sahobalar: “Yo Rasullulloh, iymonning alomati Alloh taolo tomonidan keladigan balolarga sabr qilish, mo'l-ko'lchilikka shukr qilish va qazoi kadarga rozi bo'lishdir”, dedilar. Shunda Rasululloh alayhi va sallam: “Haqiqatda sizlar chin mo'minsizlar”, deb marhamat qildi (Imom Taboroniy rivoyati).

Hullas, har kim erta tongni uyg'oq holda qarshi olib, kunning yaxshiliklariga musharraf bo'lishimizni nasib etsin. Zotan, Alloh taoloning behisob ne'matlariga shukr qilgan, sinovlarga sabr qilib, borchiligu yo'qchilikka rozi bo'lgan mo'min chin mo'mindir.

Dilmurod SODIQOV

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   41044   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV