Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Sentabr, 2026   |   4 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:43
Quyosh
06:03
Peshin
12:18
Asr
16:43
Shom
18:37
Xufton
19:52
Bismillah
15 Sentabr, 2026, 4 Rabi`us soni, 1448

Ilm dunyo va oxiratda manfaat beradi

25.10.2023   3393   2 min.
Ilm dunyo va oxiratda manfaat beradi

Abu Hanifa rahmatullohi alayhning shogirdi Qozi Abu Yusuf rahmatullohi alayh aytadi: «Otam vafot etganida men yosh bola edim. Onam meni gazlama oqlovchiga olib borib topshirdi. Men Abu Hanifaning dars halqalari oldidan o'tib ketayotib, u erda to'xtab dars eshitib o'tirardim. Ortimdan onam kelib, qo'limdan tutib, dars halqasidan olib, gazlama oqlovchining oldiga eltib qo'yar edi. Men esa onamning xohishiga xilof o'laroq Abu Hanifaning darsiga borar edim.

Ish shunday davom etavergach, onam Abu Hanifaga: «Bu bola etim bo'lib, faqatgina mening urchug'im (ip yigiradigan charx) orqasidan ediradigan narsamdan boshqa hech narsasi yo'q. Siz esa bu bolani aynitdingiz», dedi.
Shunda Abu Hanifa: «Quloq soling, o'ylamasdan gapirmang, hali bu bola shunday ilm oladiki, feruzadan bo'lgan likopchada xandon pista yog'idan qilingan faluzaj, ya'ni un, suv, asal va boshqa unsurlarni qo'shib tayyorlanadigan yumshoq shirinlikni eydi», dedi.

Onam: «Siz aqldan ozgan qariya ekansiz», dedi.
Abu Yusuf rahimahulloh: «Men qozi bo'lib ishlayotganimda bir kuni xalifa Horun ar-Roshidning huzurida edim. Shu payt feruzadan bo'lgan likopchada faluzaj olib kelindi. Shunda u menga: «Bundan eng, bu narsa biz uchun hamma vaqt ham tayyorlanavermaydi», dedi.

Men: «Bu nima ekan, ey mo'minlarning amiri?», deb so'radim.
U: «Bu faluzaj», dedi.
Men jilmayib qo'ydim.
U: «Nima uchun kulyapsiz?», dedi.
Men: «Shunchaki kuldim, Alloh mo'minlarning amirining umrini uzoq qilsin!», dedim.
U kishi esa: «Kulishingiz sababini ayting», dedi.
Men mazkur voqeani aytib berdim.
Shunda u: «Ilm dunyo va oxiratda manfaat beradi va yuqori martabaga ko'taradi. Alloh Abu Hanifani rahmatiga olsin! Darhaqiqat u ko'z bilan ko'ra olmaydigan narsalarni aql ko'zi bilan ko'rar edi», dedi».

Imom Abu Yusuf rahmatullohi alayh haqlarida Abu Hanifa rahmatullohi alayh «U shogirdlarimning ichida eng bilimdoni», deb aytar edilar. (Al-Bidoya van-nihoya)

Qudratulloh Sidiqmetov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Qariyb 50 mamlakat jurnalistlari yangi Imom Buxoriy majmuasi va Samarqandning asosiy yodgorliklarini ziyorat qiladi

25.08.2026   94283   2 min.
Qariyb 50 mamlakat jurnalistlari yangi Imom Buxoriy majmuasi va Samarqandning asosiy yodgorliklarini ziyorat qiladi

«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.

Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.

Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.

Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.

Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.

Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.

Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.

Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana

O'zbekiston yangiliklari