Abu Hanifa rahmatullohi alayhning shogirdi Qozi Abu Yusuf rahmatullohi alayh aytadi: «Otam vafot etganida men yosh bola edim. Onam meni gazlama oqlovchiga olib borib topshirdi. Men Abu Hanifaning dars halqalari oldidan o'tib ketayotib, u erda to'xtab dars eshitib o'tirardim. Ortimdan onam kelib, qo'limdan tutib, dars halqasidan olib, gazlama oqlovchining oldiga eltib qo'yar edi. Men esa onamning xohishiga xilof o'laroq Abu Hanifaning darsiga borar edim.
Ish shunday davom etavergach, onam Abu Hanifaga: «Bu bola etim bo'lib, faqatgina mening urchug'im (ip yigiradigan charx) orqasidan ediradigan narsamdan boshqa hech narsasi yo'q. Siz esa bu bolani aynitdingiz», dedi.
Shunda Abu Hanifa: «Quloq soling, o'ylamasdan gapirmang, hali bu bola shunday ilm oladiki, feruzadan bo'lgan likopchada xandon pista yog'idan qilingan faluzaj, ya'ni un, suv, asal va boshqa unsurlarni qo'shib tayyorlanadigan yumshoq shirinlikni eydi», dedi.
Onam: «Siz aqldan ozgan qariya ekansiz», dedi.
Abu Yusuf rahimahulloh: «Men qozi bo'lib ishlayotganimda bir kuni xalifa Horun ar-Roshidning huzurida edim. Shu payt feruzadan bo'lgan likopchada faluzaj olib kelindi. Shunda u menga: «Bundan eng, bu narsa biz uchun hamma vaqt ham tayyorlanavermaydi», dedi.
Men: «Bu nima ekan, ey mo'minlarning amiri?», deb so'radim.
U: «Bu faluzaj», dedi.
Men jilmayib qo'ydim.
U: «Nima uchun kulyapsiz?», dedi.
Men: «Shunchaki kuldim, Alloh mo'minlarning amirining umrini uzoq qilsin!», dedim.
U kishi esa: «Kulishingiz sababini ayting», dedi.
Men mazkur voqeani aytib berdim.
Shunda u: «Ilm dunyo va oxiratda manfaat beradi va yuqori martabaga ko'taradi. Alloh Abu Hanifani rahmatiga olsin! Darhaqiqat u ko'z bilan ko'ra olmaydigan narsalarni aql ko'zi bilan ko'rar edi», dedi».
Imom Abu Yusuf rahmatullohi alayh haqlarida Abu Hanifa rahmatullohi alayh «U shogirdlarimning ichida eng bilimdoni», deb aytar edilar. (Al-Bidoya van-nihoya)
Qudratulloh Sidiqmetov
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati