Agar banda namoz, zakot, haj, xayr-ehson, odamlarni yaxshilikka chaqirish, yomonliklardan qaytarish kabi ibodatlarni qilish orqali Allohga yaqin bo'lishga harakat qilsa-yu, lekin amallari bilan odamlarga maqtansa, g'ururga berilsa uning barcha qilgan solih amallari habata bo'ladi, savob olish o'rniga gunohga botadi.
Lekin banda o'zining ojizligini va muhtojligini tan olib, odamlarning oldida o'zini ko'rsatish uchun tili bilan emas, balki Alloh taologa siniq qalb ila yuzlanib: “Yo Allohim, men Sening o'z joniga zulm qilgan gunohkor qulingman. Senga isyon qilib, gunohlarga botgan qulingman. Senga muhtoj qulingman Robbim. Zaifman, kuchsizman. Sening barcha xato va gunohlarimni e'tirof etaman. Menda hech qanday kuch ham, quvvat ham yo'q. Menda hech qanday yaxshilik yo'q holda faqat Sening rahmating va fazlingdan umid qilib Senga gunohkor qo'llarimni ochib duo qilyapman. Allohim yolvorib iltijo qilaman duolarimni qabul et, menga rahm qil. Mening siniq qalbimga shifo ber”.
Banda faqatgina siniq qalb ila Allohga yaqin bo'lishi mumkin. Hatto juda ko'p ibodat qilmasa ham, nafllarni emas, faqat farzlarni bajarsa ham, ba'zan gunoh ishga qadam qo'ysa ham...
Ammo aytingchi, oramizda gunohlarining ko'pligidan, solih amallarining kamligidan ko'rqib, Allohga ojizligini tan olib, gunohi eng ko'p inson ekanini e'tirof etib iltijo qiladigan bandalar qancha?
Juda, juda...oz. Aytaylik, agar bir inson “Sening gunohing juda ko'p, gunohlarga botgansan” desa biz uning bu so'zlaridan qattiq g'azablanamiz. Unga: “Sen o'zing kimsan?” deb darhol achchiqlanib javob beramiz. Bu bizning gunohkor va ojiz banda ekanimizni tan olmaganimizga dalildir.
Bu haqda Shayx Abdulqodir Jiyloniy bunday deganlar: “Allohga yaqin qiluvchi turli yo'llarga nazar soldim. Lekin ular orasida xokisorlik, kamtarlik yo'lining bo'sh ekaniga guvoh bo'ldim”. Ya'ni, insonlarning ko'pi bu yo'ldan yura olmaydi.
Davron NURMUHAMMAD
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV