Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Avgust, 2026   |   2 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:04
Quyosh
05:32
Peshin
12:28
Asr
17:20
Shom
19:27
Xufton
20:52
Bismillah
15 Avgust, 2026, 2 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA SURASI, 170–171 OYaTLAR

26.10.2020   13629   5 min.
2. BAQARA SURASI, 170–171 OYaTLAR

 وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَآ أَلۡفَيۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ شَيۡ‍ٔٗا وَلَايَهۡتَدُونَ١٧٠

170. Ularga: "Alloh tushirgan narsalarga ergashinglar" deyilsa, "Yo'q, ota-boblarimiz qilganlariga ergashamiz", deyishadi. Ota-bobolari hech narsani tushunmagan va to'g'ri yo'lda yurmagan bo'lsa-chi?!

O'tgan barcha payg'ambarlar o'z qavmlarini Alloh tavhidiga da'vat qilishdi, Uning vahiylariga itoat etishga chaqirishdi, Parvardigor ko'rsatgan yo'lda yurishni nasihat qilishdi. Ammo gumroh qavmlar ko'p hollarda osiylik va isyonga borib, "Biz ota-bobolarimizning yo'lidan boshqasini tan olmaymiz" deya sarkashlik qilishdi. Ota-bobolari Allohning dinidan hech narsani tushunmay o'tishgan bo'lsa-chi?! Ular to'g'ri yo'lni aniqlay olmay, zalolat va jaholatda yurishgan bo'lsa-chi?! Abu Hurayra roziyallohu anhu shunday rivoyat qiladi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: "Banda Parvardigoriga yuzma-yuz qilinadi. Alloh taolo bandasiga bunday deydi: "Seni maxluqotning eng aziz-mukarrami va sayyidi qilmaganmidim? Seni jufti halolingga qo'shmaganmidim? Ot, tuyalarni senga bo'ysundirmaganmidim?". "Ha, shunday qilganding", deydi banda. "Menga albatta yuzma-yuz bo'lishingni o'ylaganmiding?" deb so'raydi Alloh. "Yo'q", deydi bandasi. Shunda Alloh taolo bandaga: "Meni unutganing kabi Men ham seni unutdim", deydi" (Muslim rivoyati)

وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ كَمَثَلِ ٱلَّذِي يَنۡعِقُ بِمَا لَا يَسۡمَعُ إِلَّا دُعَآءٗ وَنِدَآءٗۚ صُمُّۢ بُكۡمٌ عُمۡيٞ فَهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ١٧١

171. Kofirlarxuddibaqir-chaqirqilayotgancho'pondanboshqaningovozinieshitmaydiganhayvonlargao'xshaydi: ularkar, soqovvako'rdirlar, tushunishmaydiham.

Sarkash kofirlarni to'g'ri yo'lga da'vat qilish xuddi cho'ponning hayvonlar podasini chaqirgani kabidir, ular ovozni eshitsa-da, ammo hech narsani tushunmay turaveradi. Kofirlar Haqni eshitishdan kar, Haqni so'zlashdan gung va Haqni ko'rishdan benasibdirlar. Bu uch ne'matdan mahrum qavmdan hidoyat umid qilib bo'larmikin?! O'zi bilmaydigan, bilganlarning so'ziga esa kirmaydigan kimsalarning holi ham xuddi shundaydir. Alloh taolo kofirlarning sarkashligi, hamma narsani ko'rib-bilib tursa ham inkor qilishini qulog'i tom bitgan, ko'zi ko'rmaydigan, tili yo'q, o'zi hech narsani tushunmaydigan hayvonlar kabidir, deya tavsiflamoqda. Boshqa bir oyati karimada bunday marhamat qilinadi: "Jahannamuchunjinlarvainsonlarningko'pchiliginiyaratganmiz. Ulardaqalbbor, (lekin) ularbilan "ko'rishmaydi". Ulardaquloqbor, (lekin) ularbilan "eshitishmaydi". Anao'shalarhayvonkabidirlar, balkibundanhambattarroqdirlar. Aynano'shalarg'ofildirlar" (A'rof, 179). Hozirgi paytda ham ayrim insonlarga Allohning vahdoniyati, Uning haq dini haqida gapirguday bo'lsangiz, xuddi eshitishni xohlamagan kabi qulog'ini bekitib, ko'zlarini yumib, dilini mahkam qulflab oladi. Bundaylar haqiqiy johil, gumroh, ikki dunyosini boy bergan bebaxt kimsalardir.

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   11035   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV

MAQOLA