Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA SURASI, 165–167 OYaTLAR

25.10.2020   16395   13 min.
2. BAQARA SURASI, 165–167 OYaTLAR

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا يُحِبُّونَهُمۡ كَحُبِّ ٱللَّهِۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَشَدُّ حُبّٗا لِّلَّهِۗ وَلَوۡ يَرَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِذۡ يَرَوۡنَ ٱلۡعَذَابَ أَنَّ ٱلۡقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعٗا وَأَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُٱلۡعَذَابِ١٦٥

165. OdamlarorasidaAllohdano'zgalarniUngatengqilib, ularniAllohnisevgandeksevadiganlarhambor. Mo'minlarningesaAllohgamuhabbatlarihaddanziyodadir. Zolimlarazobgaro'parabo'lishgachbarchakuch-qudratAllohgaginaxosekaninivaAllohningazobiqattiqliginibilishsaedi!

Insonlar orasida butu sanamlarni, allaqanday tayini yo'q "iloh" va "ilohcha"larni Allohga tenglaydigan, ana shu suyanganlarini Allohdan ham yaxshiroq sevadigan, ulardan ko'proq umidvor bo'ladigan kimsalar ham bor. Qur'oni karimda bunday marhamat etilgan: "Ogohbo'lingizki, xolisdinyolg'izAllohnikidir. Undano'zga "do'st"larni ("iloh") qilibolgankimsalar: "FaqatulargabizniAllohgayaqinqilishlariuchunginaibodatqilurmiz", (deyishadi)" (Zumar, 3). Ular mushriklardir, ular bu qilmishlari uchun qiyomat kuni Alloh taolo huzurida jazo soatlarini vahima ichra kutib turganida ana shu o'zlari sig'ingan, Allohdan ustun va afzal ko'rgan ishonganlari yordamga kelarmikin?! O'z joniga zulm qilgan bunday zolim kimsalar qiyomat kuni butun kuch-qudrat ham, hukm chiqarish ham faqat Alloh taoloning O'zigagina xos ekanini, Allohning azobi nihoyatda qattiqligini bilishganida, dunyo hayotida Parvardigorlariga hech kimni, hech narsani sherik qilmagan bo'lishar edi. Alloh taolo aytadi: "Ularujoyda: "Parvardigoro, bizlarnichiqar, qilibo'tganamallarimizdanboshqachaamallarqilaylik", deyafaryodchekishadi. Axir, Bizsizlargaeslatmaoladigankishieslatmaolgudekuzoqumrbermaganmidik?! Sizlargaogohlantiruvchi (payg'ambar) hamkelganedi-ku! Bas, endi (jazolaringizni) totavering, zolimlaruchunyordamchibo'lmaydi" (Fotir, 37). Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhumo rivoyat qiladi: "Nabiy alayhissalom bir so'z aytdilar, men ham bir so'z aytdim. U zot: "Alloh taolodan boshqalarni Unga sherik qilgan odam o'lsa, do'zaxga tushadi", dedilar. Men: "Alloh taolodan boshqani Unga sherik qilmagan odam o'lsa, jannatga tushadi", dedim" (Buxoriy rivoyati).

إِذۡ تَبَرَّأَ ٱلَّذِينَ ٱتُّبِعُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ وَرَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ وَتَقَطَّعَتۡ بِهِمُ ٱلۡأَسۡبَابُ١٦٦

166. O'shandapeshvolaro'zlarigaergashuvchilardantonishadivahammalariazobniko'rishadi, oralaridagimunosabatlarqirqiladi.

Inson dunyo hayotida kimga suyanib, kimni peshvo sanab yurgan bo'lsa, qiyomat kunining dahshatidan o'sha peshvolar ham sarosimaga tushib qolgani uchun ergashuvchilaridan tonib yuboradi. Chunki peshvomi-ergashuvchimi, hammaning ko'z oldida qiyomat dahshatlari, o'zlariga beriladigan azoblar ravshan namoyon bo'lib turibdi. Bunday holatda ularning oralaridagi har qanday munosabatlar uziladi, har kim o'zini, oqibatini o'ylab qoladi. Qur'oni karimda zikr etilganiday: "Yokiularningsheriklaribormi? Uholdarostgo'ybo'lishsa, o'shasheriklarinikeltirsinlar!" (Qalam, 41); "Ukundado'stdo'stidan (hol-ahvol) so'ramaydi" (Maorij, 10).

وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ لَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَتَبَرَّأَ مِنۡهُمۡ كَمَا تَبَرَّءُواْ مِنَّاۗ كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمۡۖ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنَ ٱلنَّارِ١٦٧

167. Ergashuvchilar: "Koshkiqaytishningilojibo'lganidaularbizlardantonganidek, bizhamulardantonardik", deyishadi. Allohularningqilmishlarinimanashundayo'zlarigaarmonliko'rsatibqo'yadivaulardo'zaxdanaslochiqaolishmaydi.

Nodon kimsalar dunyoda ergashgan peshvolari qiyomat kuni o'zlari bilan ovora bo'lib, ergashuvchilarga hatto qiyo boqmay turgan lahzalarda dod-voy qilib qolishadi. "Agar yana dunyoga qaytishning iloji topilsa, ular bizdan tonib yuborganlariday, biz ham ulardan tongan, Allohning payg'ambariga ergashgan bo'lar edik" deya nadomatlar chekishadi. Ammo endi kech, hukmlar o'qilgan, siyohlar qurigan, har bir kimsa qilmishi uchun javob beradigan fursat kelgan. Alloh taolo har bir bandaning dunyo hayotida qilgan ishlarining eng mayda-chuydasigacha yozilgan nomai a'mollarini ko'rsatib qo'ygan. Dunyo hayotida kufr va shirk bilan o'tganlar qilmishlari naqadar armonli bo'lganini ko'rib-bilib, o'zlarini qo'ygani joy topolmay qolishadi. Endi ular qancha afsus-nadomatlar qilishmasin, bahonalar topishmasin, kimlarnidir va nimalarnidir ro'kach qilmasin, kimlardandir umidvor bo'lishmasin, baribir do'zaxdagi mangu azoblardan qutula olishmaydi. Chunki Alloh taoloning bunday va'dasi bor: "(Qiyomatkuni) zolimkimsalar: "Parvardigoro, bizlargaozginamuhlatber, Seningda'vatinggaijobateturmizvapayg'ambarlargaergashurmiz", deyishadi. (Ulargashundayjavobqilinadi): "Ilgarizavolgayuztutmasligingiz (o'lmasligingiz) haqidaqasamichganemasmidingiz?!" (Ibrohim, 44); "(Yo'q, sizlarmanashuazobdamanguqolasizlar). Bungasabab, qachonyolg'izAllohgagina (ibodatqilishga) da'vatetishganidakofirbo'lgansiz, bo'ysunmagansiz, UZotgasherikqilinganlargaimonkeltirgansiz" (G'ofir, 12).

Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   43868   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar