Savol:
Assalomu alaykum Ustoz. Yaxshimisiz? Sizga savolim quyidagicha: qizimni uzatganimga 7 yil bo'ldi. Alhamdulillax, kuyovim dinu-diyonatli deb, yaxshi niyatlar bilan havas qilib uzatgandim. Hozir ham yomon emas. Qizim uzatilgach, hijobga kirdi. Uch nafar farzandlik bo'lishdi. Qaynona-qaynotasi bilan yashashadi. Menga hech ham gap tashimagan shu paytgacha. Keyingi paytlarda mazasi bo'lmay, tushkunlikka tushib, yuragi og'riydigan bo'lib qoldi. Oxiri so'rab surishtirib bildimki, u hech ham ko'chaga chiqmas ekan. Shu yillar mobaynida ikki haftada bir marotaba uyga keladi. Eri o'zi olib kelib, o'zi olib ketadi. Ko'p qavatli uyda turishadi. Faqat shu 2 haftada bir marotaba ko'chaga chiqadi uyga kelganda. Shunda ham pod'ezdning tagidan mashinaga o'tiradi va uyga qaytayotganida ham shunaqa. Qizim oliy ma'lumotli. Ishlatish niyatligi yo'q. Qarindosh-urug', bordi-keldiga ruxsat yo'q. To'y-hashamlarga ham ruxsat yo'q. Kaltaklarkan, urarkan. Eridan juda qo'rqib qolgan. Qizimdan xavotirdaman. Farzandlari bog'gacha bormaydi. Gap-so'zlari ham g'alati bo'lib qolgan, tarki dunyo qilganga o'xshaydi. San farzandlaringga keraksan, sog'ligini o'yla, farzandlaring bog'chaga borsin, o'zing ham o'sha erda ishlasang bo'ladi-ku, desam. Unga ham yo'q deyishibdi. Bularni bilib kechalari uxlolmay chiqayapman. Eri ham ishlamaydi. Ishlasam, namozlarim qolib ketadi, der ekan. Ilojini qilsa, shunaqa ish topsa bo'ladi.ku namozlarini ham qazo qildirmaydigan. Keyingi paytda juda qiynalib qolishgan. Moddiy tarafdan. Ota-onasining nafaqa puliga yashashadi. Bolalariga kashaga sutni ham qiynalib so'raydi qaynonasidan qizim. Men pul bervoray desam, yo'q emish, ularning nafsoniyatiga tegarmish... Juda hafaman. Nima qilay?.. Oilani erkak boqishi kerak emasmi?.. Ko'p qavatli uyda, to'rtta devor, hech qayerga chiqarmasligi to'g'rimi? Shu muammolar haqida fikringizni bilmoqchi edim. Shular haqida ma'ruzalar qilsangiz, yaxshi bo'lardi. Ko'pchilik eshitardi. Ha. yana bir gap. Bizning diyorimizdagi olimlarimiz, imomlarimizning gapini olmas ekan kuyov... Ular so'fiylar, derkan. Mazhabni tan olmaydi. Bularni yozayapmanu, ko'zimdan yosh tinmayapti. Nima qilay? Boshim qotgan, maslahat bering. Allohim rozi bo'lsin.
Javob:
Ishoqjon domla Begmatov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV