۞إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ فَمَنۡ حَجَّ ٱلۡبَيۡتَ أَوِ ٱعۡتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَاۚ وَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ١٥٨

158. SafovaMarvahaqiqatanAllohningnishonlaridandir. KimBaytnihajyokiumraqilsa, ikkisiorasidaborib-kelishigunohemas. Vakimixlosilayaxshilikqilsa, Allohalbattataqdirlovchivabiluvchidir.

Safo va Marva Makkadagi ikki tog' bo'lib, Ibrohim alayhissalom zamonlaridan beri haj qiluvchilar ularda ham sa'y qilishar edi. So'ngra arab mushriklari bu tog'larga ikki but qo'yib, ularga sig'ina boshlashdi. Islom dini bilan sharaflangan sahobalar shirkdan tavba qilishgani uchun Safo va Marva tavofidan ham chekinishdi. Shunda nozil bo'lgan Allohning hukmiga ko'ra, ular orasida borib kelish (sa'y qilish)ning gunohi yo'q, balki bu haj amallaridandir. Safo va Marva orasida sa'y qilish ham musulmonlarga juda muhim ramzlardandir.

Ibrohim alayhissalom xotinlari Hojar onamiz va emizikli o'g'illari Ismoilni shu ikki tog' oralig'ida qoldirib ketadilar. Hojar onamiz: "Bizni tashlab qayoqqa ketyapsiz?" deb so'raydi. Ibrohim alayhissalom bu savolga javob bermadilar, chunki qilayotgan ishlarining hikmatini bilmas edilar. Faqat Alloh taoloning amrini bajarar edilar, xolos. Qayta-qayta so'rab javob ololmagan Hojar onamiz: "Bunga sizni Alloh buyurdimi?" deb so'radi. Tasdiq javobini olgach, "Unday bo'lsa bizni Alloh o'z holimizga tashlab qo'ymaydi", dedi va Unga tavakkul qildi. Hojar ham erlari kabi chin mo'mina edi, lekin go'dagi chanqaganini ko'rib, suv izlashga tushdi hamda Safo va Marva orasida etti marta uyoq-buyoqqa borib-keldilar. Nihoyat Alloh ona-bolaga Zamzam bulog'ini oqizib berdi. Shunga ko'ra hojilar ham haj paytida Allohga bo'lgan itoat va muhabbat ramzi sifatida Safo va Marva orasida etti martadan sa'y (yurish) qilishadi.

Hishom ibn Urvaning otalari bunday degan: "Men yosh bola bo'laturib, Nabiy alayhissalomning zavjalari Oisha roziyallohu anhoga: "Alloh taoloning: "Safo va Marva haqiqatan Allohning nishonlaridandir. Kim Baytni haj yoki umra qilsa, ikkisi orasida borib-kelishi gunoh emas. Va kim ixlos ila yaxshilik qilsa, Alloh albatta taqdirlovchi va biluvchidir" degan oyati haqida nima deysiz? Men Safo va Marvani sa'y (borib-kelish) qilmagan odam gunohkor bo'lmaydi, deb hisoblayman", dedim. Oisha onamiz: "Aslo unday emas, agar bu oyatning tafsiri sen aytganday bo'lsa, unda Safo va Marvani sa'y qilmasa ham gunohkor bo'lmas ekan-da?! Ammo bu oyat ansorlar xususida nozil bo'lgan, ular (musulmon bo'lmaslaridan oldin) Manot degan butni ulug'lashar edi. Shu boisdan ular Safo va Marvani sa'y qilishga botinishmas edi. Islom joriy etilib, musulmon bo'lganlaridan so'ng janob Rasulullohga shu haqda savol berishdi. shunda Alloh taolo yuqoridagi oyati karimani nozil qildi", dedilar" (Buxoriy rivoyati). Osim ibn Sulaymon rivoyat qiladi: "Men Anas ibn Molikdan Safo va Marva haqida so'radim. Shunda u: "Bu ikkisini sa'y qilishni johiliyat davridan qolgan odat, deb hisoblab yurardik. Islom joriy bo'lgach, ularni sa'y qilmay qo'ydik. Shunda Alloh taolo Baqara surasining ushbu oyatini nozil qildi", dedi" (Buxoriy rivoyati).