Sayt test holatida ishlamoqda!
24 Sentabr, 2026   |   13 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:53
Quyosh
06:12
Peshin
12:15
Asr
16:30
Shom
18:21
Xufton
19:36
Bismillah
24 Sentabr, 2026, 13 Rabi`us soni, 1448

Argentinada islom

22.09.2020   3679   5 min.
Argentinada islom

Joylashuvi. Argentina Janubiy Amerikada joylashgan bo'lib, g'arbda Chili, shi­molda Boliviya va Paragvay, shimoli-sharqda Braziliya hamda Urugvay bilan chegaradosh. Mamlakat sharq tomondan Atlantika okeaniga tutashgan. Hududining kattaligiga ko'ra dunyoda sakkizinchi, Janubiy Amerikada Braziliyadan keyin ikkinchi, aholisi soni bo'yicha uchinchi o'rinda turadi.

Tarixi. Qadim zamonlarda Argentina hududida ko'p sonli hindu qabilalari istiqomat qilgan. XVI asrning birinchi yarmida uning hududi ispanlar tomonidan bosib olina boshlandi. Ispanlar bu mamlakatni La-Plata (ispancha kumush) deb ataganlar. Mustamlakachilarga qarshi hindu qabilalari bir necha marta isyon ko'tardi. 1816 yilda viloyat vakillarining Tukuman shahridagi yig'ilishida La-Plata Birlashgan viloyatlari mustaqil deb e'lon qilindi. 1826 yilda Argentina Federativ Respublikasi tuzildi.

Iqtisodi. Argentina rivojlanish darajasi o'rtacha, industrial-agrar davlatdir. Qishloq xo'jaligida asosan bug'doy ekiladi. Baliqchilik ham katta ahamiyat kasb etadi. Mamlakat go'sht etishtirish va eksport qilish hamda asal va asal mahsulotlarini ishlab chiqarish sohasida dunyoda oldingi o'rinlardan birida turadi. Shuningdek, elektron va elektrotexnika buyumlar ishlab chiqariladi. Yog'ochni qayta ishlash va qog'oz ishlab chiqarish tarmog'i ham rivojlangan.

Ta'lim va madaniyat. Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha bo'lgan bolalarning majburiy ta'limi joriy etilgan. Shuningdek, dalat ta'lim muassasalaridan tashqari xususiy maktablar ham faoliyat yuritadi. Buenos-Ayres, Kordova, La-Plata, Santa-fe va boshqa shaharlarda yirik universitetlar bor. Davlat poytaxtida Milliy kutubxona, tabiiy fanlar, Antarktika, tarix va rassomlik va boshqa muzeylar mavjud.

Dini. Mamlakatning 85 foizidan ortig'i oq tanlilar irqiga mansub. Hindular aholining 1,5 foizini tashkil etadi, qolgan qismi esa asosan metislar, mulat va osiyoliklardir. Mamlakatdagi dindorlarning aksariyati – nasroniylardir. Biroq, Argentina Janubiy Amerikadagi musulmonlar istiqomat qiladigan eng yirik davlatlardan biri hisoblanadi. “Pyu tadqiqod markazi” (Rew Research Centre)ning 2010 yilgi ma'lumotiga ko'ra, Argentina musulmonlarining soni taxminan jami aholining 2-3 foizi (900,000-1,000,000 atrofida)ni tashkil etadi. Ulardan 60 foizi sunniy, 30 foizi shia va 10 foizi alaviy (Shia yo'nalishi).

“Globalizatsiya va e'tiqod qarashlari” (Views on globalisation and faith) tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, musulmonlar 2-3 foiz, nasroniylar 67 foiz, yahudiylar 1 foiz, buddistlar 1 foiz, dinsizlar 15 foiz, boshqa dindagilar 7 foiz va ro'yxatga olinmaganlar 9 foizni tashkil etadi.

Argentina Ispanlar tomonidan mustamlaka qilingan paytda mavritaniyalik, marokashlik hamda turk musulmonlarning ko'chib kelishi natijasida mamlakatda Islom diniga e'tiqod qiluvchilarning soni ko'payib bordi. 1870 yillar atrofida Suriya, Livan va Falastindan kelgan musulmonlarning hisobiga Islom diniga e'tiqod qiluvchilar soni yanada ortdi. Argentinalik aksariyat musulmonlar Buenos-Ayres va unga yaqin shaharchalarda (Villa, Konstitutsion, Flores, Skalabrizi Ortiz va Kordova singari shaharlar) istiqomat qiladi. Argentina hukumatida diniy e'tiqod erkinligi ta'minlangan. Har yili bir necha turda ispan tilida Islom diniga oid kitoblar nashr etiladi. Yil sayin mamlakatdan Haj safariga boruvchilarning soni ortib bormoqda.  

Argentina poytaxti Buenos-Ayres markazidagi Alberti ko'chasida joylashgan masjid mamlakatdagi eng yirik masjid hisoblanadi. U mahalliy argentinalik musulmonlar tomonidan 1989 yilda barpo qilingan ilk masjidlardan biridir. Shuningdek, boshqa shahar va tumanlarda ham bir qancha masjidlar mavjud, ulardan eng ko'zga ko'ringani uch chegaradosh davlat timsoli, ya'ni Argentina, Braziliya va Paragvayni aks ettiruvchi “Uch chegara” masjididir.

Poytaxtdagi “Shi'ite al-tavhid” masjidi 1983 yili Argentinadagi Eron elchixonasi hamkorligida barpo etilgan. “Al-Ahmad” masjidi esa 1986 yili Saudiya Arabistoni va Liviya tomonidan qurilgan. Masjidlar huzurida xususiy maktablar va oliygohlar ham faoliyat yuritadi.

1996 yil Saudiya qiroli Fahd bin Abdulaziz Sa'ud tashabbusi bilan “Qirol Fahd Islom madaniyat markazi” ochilgan. Markaz masjid, kutubxona, o'ttiztadan sinfxonasi bor ikkita o'rta ta'lim maktabi (biri yigitlarga, ikkinchisi qizlar uchun) va istirohat bog'ini o'z ichiga oladi. Markaz huzuridagi masjid Saudiya Arabistonining Vaqf va diniy ishlar vazirligi tomonidan boshqariladi. Masjidda 1,5 ming namozxon ibodat qila oladi. Bundan tashqari, mamlakatda shu kabi to'qqizta Islom markazlari faoliyat yuritadi.

Lotin Amerikasining Islom Tashkiloti (Islamic Organization of Latin America) (IOLA)ning boshqaruv organi ham Argentinada joylashgan.

 

Davron NURMUHAMMAD

Dunyo yangiliklari
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Makkada Qur’oni karim bo‘yicha xalqaro musobaqa boshlandi

07.08.2026   51505   1 min.
Makkada Qur’oni karim bo‘yicha xalqaro musobaqa boshlandi

Makkada Qur’oni karimni yod olish, o‘qish va sharhlash bo‘yicha 46-xalqaro tanlov boshlandi.

IQNA "Saudi Gazette" nashriga tayanib xabar berishicha, payshanba kuni Makkada Qur’oni karimni yod olish, o‘qish va sharhlash bo‘yicha qirol Abdulaziz nomidagi 46-xalqaro tanlov boshlandi.

Oltinchi rabiulavvalga (19 avgustga to‘g‘ri keladi) qadar davom etadigan musobaqada 133 mamlakatdan jami 334 nafar erkak va ayollar ishtirok etmoqda, bu ushbu musobaqa tarixidagi eng katta vakillikdir.

Musobaqaning maqsadi "musulmon yoshlarni Qur’oni Karimni yod olish, anglash va mushohada qilishga undash, shuningdek, halol raqobatni yaratishdan iborat."

Tanlov beshta toifani o‘z ichiga oladi va umumiy sovrinlar miqdori 10 260 000 Saudiya rialini tashkil etadi - bu tanlov ta’sis etilganidan beri eng yuqori sovrin jamg‘armasi.

Avvalroq ushbu musobaqada O‘zbekiston sharafini quyidagilar himoya qilishi xabar qilingandi:

Muhammadabror qori Yunusxonov («Mir Arab» o‘rta maxsus islom bilim yurti talabasi) — (To‘liq Qur’on hifzi);
Muhammadamin qori Olimjonov («Sayyid Muhyiddin maxdum» o‘rta maxsus islom bilim yurti talabasi) — (15 pora hifzi);
Zilolaxon Farhodova (Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti talabasi) — (To‘liq Qur’on hifzi);
Muxtasarxon Muhammadjonova («Xadichai Kubro» ayol-qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti talabasi) — (15 pora hifzi).

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

Dunyo yangiliklari