Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Sentabr, 2026   |   18 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:59
Quyosh
06:17
Peshin
12:13
Asr
16:22
Shom
18:13
Xufton
19:27
Bismillah
29 Sentabr, 2026, 18 Rabi`us soni, 1448

Argentinada islom

22.09.2020   4130   5 min.
Argentinada islom

Joylashuvi. Argentina Janubiy Amerikada joylashgan bo'lib, g'arbda Chili, shi­molda Boliviya va Paragvay, shimoli-sharqda Braziliya hamda Urugvay bilan chegaradosh. Mamlakat sharq tomondan Atlantika okeaniga tutashgan. Hududining kattaligiga ko'ra dunyoda sakkizinchi, Janubiy Amerikada Braziliyadan keyin ikkinchi, aholisi soni bo'yicha uchinchi o'rinda turadi.

Tarixi. Qadim zamonlarda Argentina hududida ko'p sonli hindu qabilalari istiqomat qilgan. XVI asrning birinchi yarmida uning hududi ispanlar tomonidan bosib olina boshlandi. Ispanlar bu mamlakatni La-Plata (ispancha kumush) deb ataganlar. Mustamlakachilarga qarshi hindu qabilalari bir necha marta isyon ko'tardi. 1816 yilda viloyat vakillarining Tukuman shahridagi yig'ilishida La-Plata Birlashgan viloyatlari mustaqil deb e'lon qilindi. 1826 yilda Argentina Federativ Respublikasi tuzildi.

Iqtisodi. Argentina rivojlanish darajasi o'rtacha, industrial-agrar davlatdir. Qishloq xo'jaligida asosan bug'doy ekiladi. Baliqchilik ham katta ahamiyat kasb etadi. Mamlakat go'sht etishtirish va eksport qilish hamda asal va asal mahsulotlarini ishlab chiqarish sohasida dunyoda oldingi o'rinlardan birida turadi. Shuningdek, elektron va elektrotexnika buyumlar ishlab chiqariladi. Yog'ochni qayta ishlash va qog'oz ishlab chiqarish tarmog'i ham rivojlangan.

Ta'lim va madaniyat. Mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha bo'lgan bolalarning majburiy ta'limi joriy etilgan. Shuningdek, dalat ta'lim muassasalaridan tashqari xususiy maktablar ham faoliyat yuritadi. Buenos-Ayres, Kordova, La-Plata, Santa-fe va boshqa shaharlarda yirik universitetlar bor. Davlat poytaxtida Milliy kutubxona, tabiiy fanlar, Antarktika, tarix va rassomlik va boshqa muzeylar mavjud.

Dini. Mamlakatning 85 foizidan ortig'i oq tanlilar irqiga mansub. Hindular aholining 1,5 foizini tashkil etadi, qolgan qismi esa asosan metislar, mulat va osiyoliklardir. Mamlakatdagi dindorlarning aksariyati – nasroniylardir. Biroq, Argentina Janubiy Amerikadagi musulmonlar istiqomat qiladigan eng yirik davlatlardan biri hisoblanadi. “Pyu tadqiqod markazi” (Rew Research Centre)ning 2010 yilgi ma'lumotiga ko'ra, Argentina musulmonlarining soni taxminan jami aholining 2-3 foizi (900,000-1,000,000 atrofida)ni tashkil etadi. Ulardan 60 foizi sunniy, 30 foizi shia va 10 foizi alaviy (Shia yo'nalishi).

“Globalizatsiya va e'tiqod qarashlari” (Views on globalisation and faith) tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, musulmonlar 2-3 foiz, nasroniylar 67 foiz, yahudiylar 1 foiz, buddistlar 1 foiz, dinsizlar 15 foiz, boshqa dindagilar 7 foiz va ro'yxatga olinmaganlar 9 foizni tashkil etadi.

Argentina Ispanlar tomonidan mustamlaka qilingan paytda mavritaniyalik, marokashlik hamda turk musulmonlarning ko'chib kelishi natijasida mamlakatda Islom diniga e'tiqod qiluvchilarning soni ko'payib bordi. 1870 yillar atrofida Suriya, Livan va Falastindan kelgan musulmonlarning hisobiga Islom diniga e'tiqod qiluvchilar soni yanada ortdi. Argentinalik aksariyat musulmonlar Buenos-Ayres va unga yaqin shaharchalarda (Villa, Konstitutsion, Flores, Skalabrizi Ortiz va Kordova singari shaharlar) istiqomat qiladi. Argentina hukumatida diniy e'tiqod erkinligi ta'minlangan. Har yili bir necha turda ispan tilida Islom diniga oid kitoblar nashr etiladi. Yil sayin mamlakatdan Haj safariga boruvchilarning soni ortib bormoqda.  

Argentina poytaxti Buenos-Ayres markazidagi Alberti ko'chasida joylashgan masjid mamlakatdagi eng yirik masjid hisoblanadi. U mahalliy argentinalik musulmonlar tomonidan 1989 yilda barpo qilingan ilk masjidlardan biridir. Shuningdek, boshqa shahar va tumanlarda ham bir qancha masjidlar mavjud, ulardan eng ko'zga ko'ringani uch chegaradosh davlat timsoli, ya'ni Argentina, Braziliya va Paragvayni aks ettiruvchi “Uch chegara” masjididir.

Poytaxtdagi “Shi'ite al-tavhid” masjidi 1983 yili Argentinadagi Eron elchixonasi hamkorligida barpo etilgan. “Al-Ahmad” masjidi esa 1986 yili Saudiya Arabistoni va Liviya tomonidan qurilgan. Masjidlar huzurida xususiy maktablar va oliygohlar ham faoliyat yuritadi.

1996 yil Saudiya qiroli Fahd bin Abdulaziz Sa'ud tashabbusi bilan “Qirol Fahd Islom madaniyat markazi” ochilgan. Markaz masjid, kutubxona, o'ttiztadan sinfxonasi bor ikkita o'rta ta'lim maktabi (biri yigitlarga, ikkinchisi qizlar uchun) va istirohat bog'ini o'z ichiga oladi. Markaz huzuridagi masjid Saudiya Arabistonining Vaqf va diniy ishlar vazirligi tomonidan boshqariladi. Masjidda 1,5 ming namozxon ibodat qila oladi. Bundan tashqari, mamlakatda shu kabi to'qqizta Islom markazlari faoliyat yuritadi.

Lotin Amerikasining Islom Tashkiloti (Islamic Organization of Latin America) (IOLA)ning boshqaruv organi ham Argentinada joylashgan.

 

Davron NURMUHAMMAD

Dunyo yangiliklari
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Prezident tabrigi Xalqlar do‘stligi kuniga bag‘ishlangan tantanali tadbirda o‘qib eshittirildi

30.07.2026   35669   1 min.
Prezident tabrigi Xalqlar do‘stligi kuniga bag‘ishlangan tantanali tadbirda o‘qib eshittirildi

Bugun, 30 iyul kuni Toshkent shahrida Xalqlar do‘stligi kuni munosabati bilan tantanali bayram tadbiri bo‘lib o‘tdi. Anjuman avvalida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning bayram munosabati bilan yo‘llagan tabrigi o‘qib eshittirildi. Davlat rahbarining qutlovini Prezident maslahatchisi Xayriddin Sultonov yetkazdi.


Prezident o‘z tabrigida ushbu ayyom yurtimizda hukm surayotgan tinchlik-osoyishtalik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik kabi ezgu qadriyatlarni yanada mustahkamlashga xizmat qilishini alohida ta’kidladi. Mamlakatimizda 130 dan ortiq millat va elat hamda 16 ta diniy konfessiya vakillari bir oila farzandlaridek ahil yashab, Yangi O‘zbekiston taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shayotgani eng katta boyligimiz ekani qayd etildi.


Tabrikda “Bizning kuchimiz – birlik va hamjihatlikda” degan g‘oya asosida millatlararo munosabatlar sohasi yangi bosqichga ko‘tarilgani aytib o‘tildi. Bugungi kunda yurtimizda 153 ta milliy madaniy markaz va 36 ta do‘stlik jamiyati faoliyat yuritmoqda, ta’lim 7 tilda olib borilib, OAVda 12 va 14 tillarda ko‘rsatuv va nashrlar yo‘lga qo‘shilgan.


Shuningdek, davlat rahbari madaniy aloqalarni yanada rivojlantirish maqsadida professional «Do‘stlik» ansamblini tashkil etish hamda «Alisher Navoiy» telekanalini yangi formatda yo‘lga qo‘yish rejalarini ma’lum qildi.


Tabrik yakunida Prezident yurtimizdagi tinchlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik muhitini asrab-avaylash har bir fuqaroning muqaddas burchi ekanini uqtirib, sihat-salomatlik va ezgu ishlarda ulkan muvaffaqiyatlar tiladi.


O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Prezident tabrigi Xalqlar do‘stligi kuniga bag‘ishlangan tantanali tadbirda o‘qib eshittirildi Prezident tabrigi Xalqlar do‘stligi kuniga bag‘ishlangan tantanali tadbirda o‘qib eshittirildi
O'zbekiston yangiliklari