Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Avgust, 2026   |   29 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:59
Quyosh
05:29
Peshin
12:28
Asr
17:23
Shom
19:31
Xufton
20:58
Bismillah
12 Avgust, 2026, 29 Safar, 1448

Fosiqlar bilan do'stlashish - 51 qism

19.10.2023   3874   4 min.
Fosiqlar bilan do'stlashish - 51 qism

Alloh taoloning taqiq va amrlarini tan olmaydigan, Unga itoat etmaydigan, azobidan qo'rqmaydigan kimsalar bilan do'st bo'lish nafsning dahshatli kasalligidir.

 Muolaja uslubi

Nafsning bu kasalligidan qutilish uchun fojir “do'st”lardan aloqani uzish, ulardan uzoq bo'lish hamda so'zi va amali orqali Alloh taoloning rizoligiga intiladigan solih insonlar bilan do'stlashish lozim. Chunki meva-mevadan rang olganidek, inson do'stidan odob yoki yomon xulqlarni o'rganadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kimki o'zini biror qavmga o'xshatsa, bas, u o'sha qavmdandir”, deganlar (Imom Ahmad, Imom Abu Dovud, Imom Tabaroniy rivoyati).

Donishmandlardan biri: “Fosiqlar bilan do'st bo'lish solihlarga yomon munosabatda bo'lishga olib keladi”, degan.

Yana bir olim bunday ogohlantirgan edi: “Kimning qalbida Allohning yaqin bandalariga dushmanlik hissi paydo bo'lsa, uning qalbi Allohdan uzoqlashadi”.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yaxshi va yomon do'stning misolini go'zal tarzda tavsiflaganlar: “Yaxshi suhbatdosh va yomon hamsuhbatning misoli mushk (xushbo'y narsa) sotuvchi va temirchining qo'rasini puflovchi bosqonga o'xshashdir. Bas, mushk sotuvchi yo senga mushk hadya qiladi, yo sotib olasan, modomiki, olmaganingda ham undan yoqimli hid qoladi. Temirchining bosqonidan esa yo kiyiming kuyadi yoki yoqimsiz hid qoladi”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Imom Navaviy rahimahulloh “Sharhu Sahihi Muslim” asarida ushbu hadisning sharhida bunday deydilar: Bu hadisda solih va yaxshi amallarni qiladigan odamlar, go'zal axloq egalari bilan birga o'tirishga targ'ib, fosiq va boshqa badxulq ishlar bilan shug'ullanadigan odamlar bilan suhbatdosh bo'lishdan uzoq bo'lish bayon qilingan.

Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yaxshi do'st tanlashga targ'ib qilib, yomon do'stdan ogohlantirganlar: “Kishi do'stining dinidadir, shunday ekan, bas, sizlar kimni do'st tutganingizga qaranglar”, deganlar (Imom Termiziy, Imom Abu Dovud rivoyati).

Ibn Atoulloh Sakandariy rahimahulloh aytdilar: “So'zi sizni to'g'ri yo'lga dalolat qilmaydigan, amali esa Alloh taolo tomon yo'naltirmaydigan kishi bilan do'st bo'lmang!”.

Alloh taolo Qiyomat kuni yomon do'st tanlaganlarning pushaymon bo'lishlarining xabarini bergan: «U Kunda zolim ikki qo'lini tishlab: “Eh, qani edi Rasul bilan bir yo'lni tutgan bo'lsam!” – der. “Evoh! Qani edi, falonchini do'st tutmagan bo'lsam”, – der»(Furqon surasi, 27−29-oyatlar).

Qiyomat kuni Allohning yo'lidan to'sadiganlarni do'st tutganlar pushaymon bo'lib: “Koshki edi, dunyo hayotida solihlar bilan do'st bo'lsaydim deydi”.

Abu Abdurahmon as-Sulamiyning
“Nafs illatlari va ularning muolajasi” kitobidan
Davron NURMUHAMMAD tarjimasi.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»

12.08.2026   3837   3 min.
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»

AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.

Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.

Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.

Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:

«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».

Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.

Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari