Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA SURASI, 139–141 OYaTLAR

18.09.2020   9478   5 min.
2. BAQARA SURASI, 139–141 OYaTLAR

قُلۡ أَتُحَآجُّونَنَا فِي ٱللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡ وَلَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُخۡلِصُونَ١٣٩

139. (Ey Muhammad), ularga: "Biz bilan Alloh xususida tortishasizlarmi, holbuki U bizning ham, sizlarning ham Parvardigoringizdir. Bizning amalimiz o'zimizga, sizlarniki ham o'zingizga va biz Unga ixloslimiz", deng.

Ya'ni, ey Payg'ambarim, yahudiy va nasroniylarga aytingki, bizlar bilan Alloh xususida befoyda tortishuv-bahslashishlarga borib o'tirmanglar, axir Alloh azza va jalla yahudiylarning ham, nasroniylarning ham, musulmonlarning ham Parvardigoridir. Sizlar o'zlaringizga maqbul amallaringizni qilinglar, biz o'zimizga buyurilganini qilamiz. Faqat musulmonlar Allohga chin ixloslari bilan ajralib turishadi. Alloh taolo shunday marhamat etadi: “(Ey Muhammad), ayting: «Ey kofirlar, men sizlar ibodat qilayotgan narsalarga ibodat qilmayman; sizlar ham men ibodat qilayotganga ibodat qilmaysizlar. Men sizlar ibodat qilayotganga ibodat qiluvchi emasman; sizlar ham men ibodat qilayotganga ibodat qiluvchi emassizlar. Sizlarning diningiz – o'zingizga, mening dinim – o'zimga» (Kafirun, 1-6). Ya'ni, sizlarning kufr va shirkingiz o'zingizga bo'laversin, mening dinim o'zimgadir. Mening dinim tavhid, ixlos, va bo'ysunish dinidir, sizlarniki esa ko'pxudolikdir. Men aslo butparastlik yo'lini tanlamayman, sizlarga esa haq din tomonga o'tishga kibr, g'urur va johilliklaringiz yo'l bermayapti. Alloh taolo Kafirun surasini tushirganida ertalab Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Masjidul-Haromga bordilar. U erda bir guruh qurayshliklar turgan edi. Payg'ambar alayhissalom ularga bu surani oxirigacha o'qib berdilar. Buni eshitgach, ular Rasulullohdan butunlay umidlarini uzishdi.

أَمۡ تَقُولُونَ إِنَّ إِبۡرَٰهِ‍ۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطَ كَانُواْ هُودًا أَوۡ نَصَٰرَىٰۗ قُلۡ ءَأَنتُمۡ أَعۡلَمُ أَمِ ٱللَّهُۗ وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن كَتَمَ شَهَٰدَةً عِندَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ١٤٠

140. Yoki (ey Bani Isroil), "Ibrohim, Ismoil, Ishoq, Ya'qub va uning avlodi yahudiy yo nasroniy edilar" deyapsizlarmi? (Ey Muhammad): ularga ayting: "Sizlarmi yaxshi biladigan yoki Allohmi? O'zidagi Allohdan kelgan shahodatni yashirgan kimsadan ham zolimroq kim bor? Alloh qilmishlaringizdan g'ofil emas".

Ibrohim alayhissalom va u zotning avlodlari haqida yahudiy va nasroniylarning da'volari mutlaqo yolg'ondir. Alloh taolo bunday marhamat qilgan: "Ma kana Ibrohimu yahudiyyav va la nasroniyya", ya'ni Ibrohim alayhissalom na yahudiy, na nasroniy bo'lganlar, balki hanif musulmon edilar. O'zbekiston televideniyesi bir vaqtlar "Muhammadur-Rasululloh" ko'p seriyali fil'mini namoyish qilayotganida bir ziyoli shunday savol bergan edi: "Men bir narsani tushuna olmay qoldim. Islom dini Muhammad alayhissalomga tushirilgan din bo'lsa, unda nega u zotdan ancha oldin o'tgan Ibrohim alayhissalomni ham bu fil'mda musulmon deyishyapti?" Bu do'stimiz bilmas ediki, Islom ta'limotiga ko'ra, Odam alayhissalomdan tortib oxirgi payg'ambar Muhammad alayhissalomgacha bo'lgan barcha payg'ambarlar Islomga, tavhidga, ya'ni yolg'iz Allohga imon keltirishga da'vat qilishgan, qiyomat kuniga va unda har kim bu dunyodagi amaliga yarasha mukofot yoki jazo olishiga ishonishga chaqirishgan, insonlarni ikki dunyo saodatiga erishishiga sabab bo'ladigan shariat ahkomlarini bayon qilishgan. Chunki Islom kelajak, istiqbol risolati bo'lgani kabi olis moziyning risolati hamdir. U o'z javharida, e'tiqodiy va axloqiy mohiyatida o'tgan barcha payg'ambarlar va nozil qilingan kitoblar risolatidir.

تِلۡكَ أُمَّةٞ قَدۡ خَلَتۡۖ لَهَا مَا كَسَبَتۡ وَلَكُم مَّا كَسَبۡتُمۡۖ وَلَا تُسۡ‍َٔلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ١٤١

141. Ular o'tib ketgan bir ummatdir. Ularning amallari o'zlariga, sizlarning amallaringiz o'zlaringizgadir. Sizdan ularning qilmishlari haqida so'ralmaydi.

Bu oyati karima takroran keldi, 134-oyatda ham Alloh taolo aynan shunday xitob qilgan edi. Ulamolar fikricha, birinchisida Ahli kitoblarga, ikkinchisida esa, Islom ummatiga qarata xitob qilingan yoki har ikkisi ham Ahli kitoblarga ta'kid uchun takroran tushgan.

Qur'oni karimning juda ko'p oyatlarida tavhid, ya'ni uluhiyat va ubudiyat (xudolik va bandalik) haqiqati o'tgan ummatlar taqdiri misolida bayon qilinadi. O'tgan ummatlar orasida Allohga shirk keltirishda g'oyat mashhur bo'lgan qavmlardan biri Ibrohim alayhissalomning ummatlaridan edi. Buning ustiga, Qur'oni karim nozil bo'layotgan paytdagi arab mushriklari – Nabiy sollallohu alayhi vasallamga va musulmonlarga yuzma-yuz qarshi turgan mushriklar o'zlarini Ibrohim alayhissalomning millati va u zotning yo'lida yurganlar deb hisoblashar va bu bilan faxrlanishar edi. Aslida Ibrohim alayhissalom ular da'vo qilayotganidy mushriklardan bo'lmagan, balki asl tavhidga asoslangan hanif dinda bo'lgan. U kishi mushrik otalari va johil qavmlarining shirk botqog'iga botganini ko'rib, ularni bundan qaytarish, haq yo'lga burish yo'lida qanchalar harakat qilmasinlar, ular shirk changalidan qutila olishmadi. Otasi ham, qavmning boshqa ahli ham toshdan, yog'ochdan o'zlari yo'nib-o'yib ishlab olgan but va sanamlarga sig'inishda davom etaverdi. Allohning payg'ambari mushriklarga qanchalar xitob qilib, qilmishlarining botilligini eslatmasin, ular hidoyatga yurmadi.

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

25.08.2026   14068   5 min.
Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

Ba’zi shaharlarni kitobdan o‘qib tanimaysiz — ularni ko‘rish, his qilish, ko‘hna devorlariga boqish, tor ko‘chalaridagi tarix nafasini tuyish kerak. Buxoro dunyodagi ana shunday betakror, g‘aroyib shaharlardan biri hisoblanadi.

Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.

Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.

Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.

Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.

Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.

Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.

Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.

Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.

Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.

Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.

Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.

Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.

O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari