Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

BAQARA SURASI, 109–110 OYaTLAR

05.09.2020   8460   4 min.
BAQARA SURASI, 109–110 OYaTLAR

وَدَّ كَثِيرٞ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَوۡ يَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدٗا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّۖ فَٱعۡفُواْ وَٱصۡفَحُواْ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ ٱللَّهُ بِأَمۡرِهِۦٓۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ١٠٩

109. Ahli kitoblarning ko'plari hasadlari tufayli Haq aniq bilinganiga qaramay, imonli bo'lganingizdan keyin sizlarni yana kofir qilmoqchi bo'lishadi. Alloh hukmini yuborguncha ularni afv etinglar va kechiringlar. Alloh hamma narsaga qodirdir.

Ahli kitoblar musulmonlarga hasad qilishgani uchun Haqni aniq bilaturib ham ularni o'z dinlariga kufr keltirishga, o'zlarining buzuq e'tiqodlarini majburlashga urinaverishadi. Vaholanki, haq botildan ajrab bo'lgan, Allohning Kalomida ahli kitoblarning haq yo'ldan adashib, Parvardigor g'azabiga uchragani, hidoyat yo'lidan chetlashgani aniq bayon etib qo'yilgan. Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhumo aytadi: "Bu oyat bir guruh yahudiylar haqida nozil bo'lgan. Uhud jangidan keyin ular musulmonlarga: "Nima bo'lganini ko'ryapsizlarmi? Agar haq ustida bo'lganingizda engilmagan bo'lardingiz. Bizning dinimizga qaytinglar, u sizlar uchun yaxshiroq", deyishgan edi" ("Asbabun-nuzul", 27-bet). Abdulloh ibn Ka'b ibn Molik otasidan shunday rivoyat qiladi: "Ka'b ibn Ashrof yahudiylar shoiri edi. She'rlarida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni hajv qilar, Quraysh kofirlarini u kishiga qarshi qo'zg'ar edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Madinaga kelganlarida mushriklar va yahudiylar u kishiga va ashoblariga qattiq aziyat etkazdi. Shunda Alloh taolo O'z Payg'ambarini bu aziyatlarga sabr qilishga va kechirishga buyurib, mazkur oyatni nozil qildi.

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَۚ وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ١١٠

110. Namozni ado qilinglar va zakotni beringlar. O'zingizga nima yaxshilik qilgan bo'lsangiz, uni Alloh huzuridan topasizlar. Alloh qilayotgan amallaringni albatta ko'rib turuvchidir.

Namozni barcha arkonlariga rioya qilgan holda mukammal ado etish va zakot-sadaqalarni Alloh buyurgan toifadagi haqdorlariga berish Islom dini buyurgan farz amallardandir. Payg'ambarimiz Muhammad alayhissalomdan rivoyat qilingan hadislarda namozning nihoyatda muhimligi va fazilati haqida juda ko'p zikr qilingan: Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Besh vaqt namoz namozlar orasidagi hamda juma namozi jumadan jumagacha o'rtalarida bo'lgan gunohlarga kafforatdir – agar ulkan (kabira) gunohlardan saqlanilgan bo'lsa", deganlar (Muslim rivoyati). Abu Ayyub Ansoriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Bir a'robiy Payg'ambar alayhissalomning yo'llarini to'sib chiqib: "Jannatga yaqinlashtiradigan va do'zaxdan uzoqlashtiradigan amalning xabarini bering", dedi. U zot: "Allohga ibodat qilasan, Unga hech narsani shirk keltirmaysan, namozni ado qilasan, zakotni berasan, silai rahm qilasan", dedilar" (Buxoriy rivoyati). Muoz ibn Jabal roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Men: "Ey Allohning Rasuli, menga bir amalni aytingki, u jannatga kiritsin va do'zaxdan uzoqlashtirsin", dedim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Darhaqiqat, katta ish haqida so'rading, aslida bu Alloh oson qilganga osondir. Bu – Allohga bandalik qilish, Unga biror narsani sherik etmaslik, namozni ado qilish, zakotni berish, Ramazon ro'zasini tutish va haj qilish", dedilar (Imom Ahmad, Termiziy, Ibn Moja rivoyati).

Namozni o'qish, zakotni berish va boshqa farzlarni bajarish orqali banda o'ziga yaxshilik qiladi, ya'ni Alloh taolo huzuridagi hisobi osonlashadi, Parvardigorning oxiratda tayyorlab qo'ygan ulug' mukofotlariga erishadi. Ayni paytda boshqalarga yaxshilik qilish ham dinimizda maqtalgan amallardandir. Bu haqda ham hadisi shariflar ko'p, ulardan birginasini keltiramiz: Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim dunyoda bir mo'minning dunyo g'amlaridan birini engillatsa, Alloh taolo ham undan qiyomat g'amlarini engillashtiradi. Kim qiyinchilikda qolgan birodarini osonlikka chiqarsa, Alloh taolo uni dunyo va oxiratda osonlikka chiqaradi. Kim musulmonning aybini yopsa, Alloh taolo dunyo va oxiratda uning ayblarini berkitadi. Agar banda birodariga yordam bersa, Alloh taolo ham bandasining yordamida bo'ladi" (Muslim va Buxoriy rivoyati).

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi

25.08.2026   1153   6 min.
Toshkentda

Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.


Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.


Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.

 


Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida  xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.

 

 


Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.


Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.


Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.

«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.


Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.

«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.


Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.


Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.

«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.


Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.

«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.


Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.

«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.


Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.


Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.


Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor. 

iccu.uz 

Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda
O'zbekiston yangiliklari