O'zga din vakillaridan biri musulmon olimiga savol berdi: “Quro'onni o'qib chiqdim va natijada menda bir necha savollar paydo bo'ldi. Ishonib aytamanki ushbu savollarimga javob bera olmaysiz”.
“Marhamat, avval savolingizni bering, xulosa qilishga aslo shoshilmang!” dedi musulmon olimi.
Savolim quyidagicha: “Baqara surasining 260-oyatida: “Ey Robbim, menga o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat”, degan. Demak, Ibrohim ham o'liklar qayta tirilishiga ishonmagan. Bu esa Qur'onning mo''jizaviy kitobligiga shubha keltiradi”.
“Avvalo oyatni to'liq aytmadingiz. Oyatning to'lig'i quyidagicha: Esla, Ibrohim: «Ey Robbim, menga o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat», deganda, U zot: «Ishonmadingmi?» dedi. U: Ore, lekin qalbim xotirjam bo'lishi uchun», dedi. U zot: «Qushdan to'rtta olgin-da, o'zingga tortib, kesib maydala, so'ngra ulardan har bir toqqa bo'laklarini qo'ygin, keyin ularni o'zingga chaqir, huzuringga tezlab kelurlar va bilginki, albatta, Alloh aziz va hakim zotdir», dedi”.
Ibrohim alayhissalom Alloh taolo o'liklarni tiriltira olishiga hech qanday shubha qilmaganlar. U zot alayhissalomning bunga ishonchlari komil edi. Shuning uchun ham Alloh taolo «Ishonmadingmi?» deb so'raganida: «Ore (ishondim), lekin qalbim xotirjam bo'lishi uchun», dedilar. Dilda ishongan narsani, ko'z bilan ko'rib, Alloh taoloning qudratidan ko'ngil xotirjam bo'lishi uchun so'raganlar.
Shuningdek, savolga yaxshilab e'tibor bering! “Ey Robbim, menga o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat”, demak “o'liklarni tiriltirasanmi?” emas balki “o'liklarni qanday tiriltirishingni ko'rsat”, deyaptilar.
Sizga bir misol, hozirda dehqon ham, cho'lda yashovchi badaviy ham uyida elektrdan foydalanadi, to'g'rimi? Lekin elektrni qanday kelishini bilmaydilar. Biroq ular hayotda undan foydalanayotganlari rost. Axir keyinchalik uni qayerdan kelishini o'rganish va bilishlari elektrdan foydalanishi yoki foydalanmasligini o'zgartirmaydiku.
Hulosa shuki, Ibrohim alayhissalom Alloh taologa bo'lgan iymonlarida hargiz shubhaning uchquni ham bo'lmagan. Bu erda siz oyatning haqiqatini tushunmagansiz xolos (savol-javobning davomi bor).
Yahyo ABDURAHMONOV Ubaydulloh o'g'li,
“Shayx Zayniddin” jome masjidi imom-xatibi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Uyimizdagi uch oylik qo‘zichoqning oyog‘i sinib, yurolmay qoldi. Shuni so‘yib, go‘shtini yesak bo‘ladimi? Yoki yeyishga yaroqsiz hisoblanadimi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Shariatimizda halol bo‘lgan hayvonlarni, jonzotlarni yeyish uchun ma’lum yosh belgilanmagan. Hatto yangi tug‘ilgan hayvonning go‘shtini ham yeyish mumkin.
Vatandoshimiz, buyuk muhaddis imom Buxoriy rahimahulloh “Sahihi Buxoriy” asarlarida Xandaq g‘azoti bobida quyidagi hadisni keltirganlar: Jobir roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni ochlikdan sillasi qurigan holatda ko‘rib, uyiga kelib, ayoliga biror narsa pishirishni tayinlaydi. Ayoli bir uloqchani so‘yib, pishiradi. Payg‘ambarimiz alayhissalom va sahobalar undan tanovul qiladilar.
Hadisi sharifda arabcha “Anoq” so‘zi bilan keltirilgan uloqchani muhaddis ulamolar to‘rt oyga to‘lgan, onasidan ajratilgan va o‘tlashga qodir bo‘lgan echki bolasi, deganlar.
Demak, halol hayvon go‘shtini yeyishning muayyan yoshi belgilanmagan. Asosiysi, so‘yishni shariat talabiga muvofiq tarzda bajarilishidir. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi