Cavol: Ota-ona, aka-uka, opa-singillar haqiqatdan zakot olishga haqli bo'lsa, ularga zakot berish mumkinmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohim. Zakotni o'zaro tug'ilish aloqasi bo'lganlar, ya'ni, ota-onasi, bobo-momosi, o'g'il-qizlari va ularning farzandlari, er-xotinlik aloqalari bo'lganlar, ya'ni, er yoki xotinga berishi mumkin emas. Shuningdek, o'zga din vakillari, nisob miqdoricha moli bo'lgan kishilarga ham zakot berilmaydi.
Aka-uka, opa-singillarga kelsak, ushbu savolga mo''tabar fatvo kitoblarimizda bunday javob berilgan: “Zakot, fitr va nazrni berishda eng afzali avvalo aka-uka, opa-singillar hisoblanadi. So'ng ularning farzandlari. Ulardan keyin amaki-ammalar, so'ng ularning farzandlari. Keyin tog'a-xolalar va ularning farzandlari, so'ng yuqoridagilardan boshqa qarindoshlar. Ulardan keyin navbat bilan qo'shnilar, hamkasblar, hamshaharlar yoki qishloqdoshlar haqlidirlar”(Fatavoi Hindiyya).
“Bahrur roiq” kitobida: “Qarzi bor kishiga zakot berish faqirga zakot berishdan ko'ra afzaldir”, deyilgan.
Demak, agar aka-uka yoki opa-singillar zakot berish nisobiga ega bo'lishmasa zakot berish uchun eng afzal kishilar hisoblanar ekan. Zakot berishni yaqin qarindoshlardan boshlansa, ham Alloh taoloning buyrug'i ado bo'ladi, ham qarindosh-urug'lik rishtalari mustahkamlanadi. Silai rahmga amal qilish – Alloh taoloni rozi qiladigan ishlardan biridir. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi.
O‘zbekiston va YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibiyati vakillari o‘rtasida onlayn uchrashuv bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Mamlakatimizning YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi ko‘magida tashkil etilgan muloqotda mahalla bilan bog‘liq madaniy an’ana va urf-odatlar, ularni xalqaro darajada targ‘ib qilish istiqbollari muhokama qilindi.
YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibi Fumiko Oxinata va Osiyo-Tinch okeani mintaqasi uchun mas’ul dastur mutaxassisi Nikolas Tan mavzu yuzasidan o‘z fikr-mulohazalarini bayon etdi.
O‘zbekiston tomonidan Tashqi ishlar vazirligi, O‘zbekiston mahallalari uyushmasi hamda YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi vakillari mahallaning ko‘p asrlik tarixi, uning jamiyat hayotidagi alohida o‘rni va milliy an’analarni saqlashdagi ahamiyati haqida so‘z yuritdi.
Uchrashuvda mahalla O‘zbekiston xalqi turmush tarzining ajralmas qismi ekani ta’kidlandi. U insonlarni yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro yordam, hamjihatlik va katta avlod vakillariga hurmat tamoyillari asosida birlashtiradi.
YUNЕSKO Kotibiyati vakillari taqdim etilgan materiallarga katta qiziqish bildirdi. Ular O‘zbekistonda mahalla bilan bog‘liq shakllangan jamoat hayoti tartibining o‘ziga xos xususiyatlarini e’tirof etdi.
Suhbat davomida O‘zbekistonning nomoddiy madaniy merosni targ‘ib qilishdagi roli alohida qayd etildi. Shu nuqtayi nazardan, o‘zbek mahalla tizimi tajribasi YUNЕSKO Kotibiyati mutaxassislarida katta qiziqish uyg‘otdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati