1. Qur'oni karim tilovati bilan mashg'ul bo'lish.
2. Nafl namozlarni ado etish.
Alloh taolo hadisi qudsiyda aytadi: “...Bandam Menga nafl ibodatlar bilan yaqinlashib kelaveradi, hatto Men uni yaxshi ko'raman...” (Imom Buxoriy, Imom Ahmad va Ibn Hibbon rivoyati).
3. Allohni ko'p zikr qilish.
“Subhaanallohi valhamdulillahi va laa ilaha illallohu vallohu akbar va laa havla va laa quvvata illa billahil 'aliyyil 'aziym”.
4. Ota-ona, ahli-oila, yaqinlar va jamiki musulmon ummatining haqqiga duo qilish.
“Robbanag'fir liy va li vaalidayya va lilmuminiyna yavma yaquumul hisaab”.
Ma'nosi: “Robbimiz! Hisob-kitob qilinadigan (qiyomat) kuni meni, ota-onamni va (barcha) mo'minlarni mag'firat qilgin!”(Ibrohim surasi, 41-oyat).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «Musulmon kishining birodari haqqiga qilgan g'oyibona duosi ijobat qilinuvchidir. Qachon birodariga yaxshilik tilab duo qilsa, farishta: “Omiyn, senga ham o'shancha bo'lsin”, deydi» (Imom Muslim rivoyati).
5. Ushbu duoni ko'p qilish.
“Allohumma innaka afuvvun, tuhibbul afva, fa'fu 'anniy”.
Ma'nosi: “Allohim, Sen afv qiluvchisan, afv qilishni yaxshi ko'rasan, meni afv qil (kechir)gin”.
Olimlardan biri aytadi: “Vaqt oz, ammo Allohdan so'raydigan so'rovlaring ko'p bo'lsa Allohdan avf qilishini so'ra. Agar Alloh seni avf qilsa, barcha hojat va istaklaring so'ramasang ham oldinga keladi”.
6. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salavot aytish.
“Allohumma solli va sallim 'alaa Muhammadin va 'alaa aali Muhammad”.
7. Imkoniyat darajasida miskin-faqirlarga sadaqa berish.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Sadaqa Allohning g'azabini o'chiradi”, deganlar (Imom Termiziy rivoyati).
8. Istig'for aytish.
“Astag'firullohal a'ziym allaziy laa ilaha illaa huval Hayyul Qoyyum va atuubu ilayhi”.
9. Allohdan ibodatlarni qabul qilishini so'rash.“Robbana taqobbal minna innaka antas samiy'ul a'liym va tub a'layna yaa Mavlaanaa innaka antat tavvaabur rohiym. Robbanaa aatinaa fiddunya hasanatan va fil axiroti hasanatan va qinaa azaabannaar. Allohumma a'innaa a'laa zikrika va shukrika va husni ibaadatik”
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ibn Atoulloh Sakandariy rahimahulloh aytadilar: “Agar Alloh huzuridagi qadringni bilmoqchi bo‘lsang, U seni nimada mashg‘ul qilib qo‘yganiga nazar sol”.
Sharh: Insonlar odatda o‘z qadrini molu dunyosi, lavozimi, ilm darajasi yoki xalq orasidagi obro‘si bilan o‘lchaydilar. Ammo Alloh nazdidagi haqiqiy qadr dunyo matohlari, obro‘-e’tibor bilan emas, balki insonning nimaga muvaffaq qilingani bilan bilinadi.
Agar Alloh taolo bandasini:
namozga,
Qur’on tilovatiga,
ilm o‘rganish va o‘rgatishga,
ota-ona xizmatiga,
odamlarga manfaat yetkazishga,
yaxshi axloq va solih amallarga muvaffaq qilgan bo‘lsa, bu Allohning unga bo‘lgan lutfi va ehsonidan dalolat.
Allohning nazdidagi qadringni bilishni istasangiz, tilingizni nima bilan, qalbing nima bilan va umringizni nima bilan o‘tayotganiga qarang. Chunki Alloh bandasini O‘zi yaxshi ko‘rgan ishlarda ishlatadi.
Aksincha, inson vaqtini behuda ishlarga, gunohlarga, g‘iybatga, dunyoparastlikka sarflayotgan bo‘lsa, bu uning ziyonda ekani, o‘zini jiddiy hisob-kitob qilib, tavba qilmasa U Zotning azobiga qolishiga sabab bo‘ladi.
Bu hikmat “Alloh menga nima berdi?” degan savoldan ko‘ra, “Alloh meni nimaga muvaffaq qildi?” degan savol muhimroq ekanini o‘rgatadi. Chunki ne’matning eng buyugi – Allohga yaqinlashtiruvchi amallarga muvaffaq bo‘lishdir.
Demak, har bir inson vaqti-vaqti bilan o‘ziga shunday savol berib turishi lozim: “Kunlarim nimalar bilan o‘tmoqda? Qalbim nimaga bog‘langan? Ko‘proq qaysi ishlar bilan mashg‘ulman?”.
Chunki bandaning Alloh nazdidagi maqomiga ishora qiluvchi muhim belgilardan biri – uning qaysi ishlarga muvaffaq qilib qo‘yilganidir.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li