Cavol: Singlimning 9 yildan beri farzandi yuk, 3 marta EKO kildi, lekin bo'lmadi. Hozir sog'lig'i ham joyida emas. Singlimning 2 tayyor embrioni muzlatilgan, klinikada turibdi. Men opasi surrogat ona bo'lib, singlimga bolasini tug'ib bersam bo'ladimi? Pul ishlab olish va boshka g'ayr maqsad uchun emas, singlimga kuyinganim uchun shu yo'lni tanlamoqchiman. Lekin Islomda mumkin bo'lsa agar.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohim.
“Surrogat” so'zi lotinchadan olingan so'z bo'lib – “boshqasining o'rniga qo'yilgan” degan ma'noni bildiradi. Hozirda bizda keng tarqalayotgan “surrogat ona” degan ibora ham homilador bo'lib, farzand tug'ishda onaning o'rniga foydalanilgan ayol nazarda tutiladi. Bunda erning spermasi va xotinining tuxumhujayrasidan bo'lgan embrionni rivojlantirish uchun boshqa ayolning bachadoniga o'tkaziladi. Ko'pincha surrogat onalik pul evaziga, ba'zan ko'ngilli tarzda ham amalga oshiriladi.
Ushbu amaliyot shariatimizning umumiy qoidalariga ko'ra harom sanaladi. Bunda uni pul evaziga bajariladimi yoki ko'ngilli tarzdami farqi yo'q. Chunki ushbu amaliyotda erkak bilan bachadoni ijaraga olingan ayolning o'rtasida nikoh bo'lmaydi. Alloh taolo Qur'oni karimda mo'minlarni vasf qilib bunday marhamat qilgan:
“Ular avratlarini (haromdan) saqlovchidirlar. Illo, o'z jufti halollari va qo'l ostidagilar (cho'rilar) bundan mustasnodir. Bas, albatta, ular malomat qilinuvchi emaslar. Kimki shundan o'zgani istasa, bas, ana o'shalar haddan oshuvchidirlar”(Mu'minun surasi, 5-7 oyatlar).
Agar nikoh bo'lgan taqdirda (masalan, o'sha ayol erkakning ikkinchi xotini bo'lsa) ham mazkur amaliyot halol bo'lmaydi. Chunki bu nasablarni chalkashishiga olib keladi.
Shu va bundan boshqa omillarni hisobga olib, zamonamizning barcha ulamolari, ko'plab fatvo uyushmalari surrogat onalikni harom ekaniga fatvo berganlar. Jumladan, Islom Olami uyushmasi qoshidagi Islom Fiqhi Akademiyasi 1402 hijriy (1982 milodiy) yil o'tkazilgan yig'ilishida ushbu amaliyotni harom deb qaror qabul qilgan. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi.
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana