Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Aprel, 2026   |   8 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:01
Quyosh
05:28
Peshin
12:26
Asr
17:13
Shom
19:19
Xufton
20:39
Bismillah
26 Aprel, 2026, 8 Zulqa`da, 1447
Maqolalar

Ibodatga dangasalikdan qanday qutulish mumkin?

25.04.2024   5808   3 min.
Ibodatga dangasalikdan qanday qutulish mumkin?

Bir kunda besh vaqt namozni o'z vaqtida ado eting! To'g'ri dastlab, bir mahal, keyin ikki, uch qilib ko'paytirayotgan bo'lishingiz mumkin. Biroq besh mahal namoz har bir musulmon zimmasidagi farzdir.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Mu'oz ibn Jabal roziyallohu anhuni Yamanga jo'natayotib: “Alloh taolo besh mahal namozni har bir bandaning zimmasiga farz qilganini etkazgin”, deb alohida ta'kidlaganlar.

Demak, bir kunda besh mahal namoz farzdir. Ikki yoki uch mahal emas.

Barchamizga yaxshi ma'lumki, birorta eshikni ochish uchun albatta kalit kerak. Huddi shuningdek, Jannatga kirish uchun ham kalit talab etiladi. Agar jannatga kirishni istasangiz sizga kalit kerak bo'ladi. Axir bu dunyoda ham eshikdan kirish uchun kalit kerak bo'lyaptiku.

Har bir kalitda o'zining tishlari bo'ladi. Tasavvur qilib ko'ringchi, kalitingizning bir tishi bo'lmasa nima bo'ladi? Istasangiz sinab ko'ring, kalitingiz tishidan bittasini sindirib, ochishga urinib ko'ringchi? Eshik ochilarmikin? Vaholanki, kalitda birgina singan tishdan boshqa yana bir qancha butun tishlar bor.

Yana bir misol. Aytaylik, bir tanishingizga qo'ng'iroq qilmoqchi bo'lsangiz, uning raqamini terasiz. Bordiyu birgina raqamni noto'g'ri tersangiz, siz yaqin odamingiz bilan gaplasha olmaysiz, to'g'rimi?

Demak, Jannatga tushishni istar ekansiz siz besh mahal namozni o'z vaqtida ado etishingiz kerak ekan.

Namoz vaqti kirganda yumshoq to'shakingizda yotgan yoki ayolingiz bilan birga bozorda bo'lsangiz ham, biror ish bilan band yoki farzandlaringiz bilan birga o'ynayotgan bo'lsangiz ham darhol hammasini chetga surib, namozni ado etishga kirishing!

Qanchalik ko'p ishlaringiz bo'lmasin, siz namozni o'z vaqtida ado etsangiz Alloh taoloning O'zi boshqa ishlaringizni oson qilib qo'yadi. Lekin afsuski, buni ko'pchilik tushunmaydi.

Odatda biz o'zimiz uchun oson bo'lgan amallarni qilamiz. Lekin qachonki nafsimizga og'ir keladigan ishga duchor bo'lsak o'zimizni olib qochamiz.

Bugungi kunda o'zining gavdasi, mushaklari bilan maqtanadiganlarning videolavhasi juda ko'payib ketdi. Buning sababi hozirgi yoshlar mushaklarini ishirib olishga juda qiziqadilar. O'zlarini boshqalardan kuchli deb hisoblaydilar. Lekin aslida haqiqiy kuchli inson kim? Mushaklari baquvvatmi? Yo'q, aslo unday emas. Bomdod namoziga turish uchun ustidagi ko'rpasini ko'tara olgan haqiqiy kuchli odamdir. Agar o'zingizni kuchli deb bilsangiz, bomdodga turishda sinab ko'ring.

Aziz ota-onalar farzandlarimizdan biror narsani talab qilishda avvalo o'zimiz o'rnak bo'laylik. Toki yoshlar bir qo'lida og'ir toshni ko'taradigan odam kuchli inson emas, balik, tahajjud va bomdod namozlarini turadigan odam haqiqiy kuchli odam ekanini yaxshilab anglab etsinlar.

Alloh taolo Qur'oni karimda bunday marhamat qiladi: “Ularning yonboshlari o'rin-joylaridan yiroq bo'lur. Ular Parvardigorlariga qo'rquv va umidvorlik bilan duo-iltijo qilurlar va Biz ularga rizq qilib bergan narsalardan infoq-ehson qilurlar” (Sajda surasi, 16-oyat).

Alloh taolo bu oyatda kuchli mo'minlar haqida xabar qiladi. Ular tunlarni ibodat bilan o'tkazib, oz uxlaydilar, kechalari Robbul a'lamiyndan qo'rqib, Uning rahmatidan umidvor holda bedor bo'ladilar.

Alloh taolo barchamizni ana shunday go'zal xulqlar bilan sifatlangan bandalaridan qilsin!

Davron NURMUHAMMAD

 

 

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

QUR’ONNI XORLAGAN XORU ZOR BO‘LADI

24.04.2026   15508   4 min.
QUR’ONNI XORLAGAN XORU ZOR BO‘LADI

Alloh taolo odamzodga aql, es-hushga qo‘shib did, farosat degan ulug‘ ne’matlarni berganki, ularni ishlatgan, ishlata olgan kishi har doim hamma joyda e’zoz va qadr topgan. Illo, ishlata olmagan kishining o‘zidan boshqalarni ayblashi ayni ahmoqlik, johillik va nodonlikdir.

Qur’oni karimni oyoqlari ostiga olib tepkilayotganini tasvirga tushirib, ijtimoiy tarmoqlar orqali tarqatgan kimsaning xatti-harakatlari yurtimiz mo‘min-musulmonlarining nafratini uyg‘otdi, g‘azabini keltirdi. Rost-da, aqlli, sog‘lom kishi shunday ishni qilishi u yoqda tursin, hatto xayoliga ham keltirishining o‘zi dahshatli-ku.

Islom shiorlari ulug‘lanadi, diniy masalalarga nafaqat har bir musulmon, ayni paytda barcha kishilar hurmat bilan munosabatda bo‘lishi ham odamiylik nuqtayi nazaridan, ham huquqiy jihatdan zarurdir.

Alloh taoloning shiorlarini oyoqosti qilish, ulardan birortasini masxaralash, kamsitish, behurmat qilish, xo‘rlash, mensimaslik, xor qilish mo‘min kishining dindan chiqishiga sabab bo‘ladi (Alloh asrasin!).

Islom ta’limotiga ko‘ra, “shior” so‘zi “nishon”, “belgi”, “alomat” ma’nolarini bildiradi. Alloh taoloning dinining ko‘zga ko‘ringan va shon-shavkati alomati bo‘lgan narsalar shior hisoblanadi. Mus'hafi sharif, oyati karimalar ko‘chirilgan varaqlar shularning eng old safida turadi.

Alloh taolo Islom shiorlarini qadrlashga targ‘ib etgan va ularni toptash, masxaralashdan qattiq qaytargan. Jumladan, Haq taolo Qur’oni karimda: (Gap) shudir. Yana kimki Allohning shiorlari (qurbonliklar)ni ulug‘ deb bilsa, bas, albatta, (bu) dillarning taqvosidandir” (Haj surasi, 32 oyat), – deb xitob qilgan.

Savbon roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam shariatning shiorini past sanaganlarni qattiq qoralab bunday deganlar: «“Aniq bilamanki, ummatim ichidagi ba’zi kimsalar Qiyomat kunida Tihoma tog‘i kabi ulkan hasanotlar bilan oppoq bo‘lib kelishadi, lekin Alloh taolo ularning amallarini to‘zigan chang kabi qilib qo‘yadi”. Shunda Cavbon roziyallohu anhu: “Yo Racululloh, bizga ularni cifatlab, ochiq bayon qilib bersangiz, bilmasdan o‘shalardan bo‘lib qolmaylik!” dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ular cizlarning birodarlaringiz, cizlarga o‘xshagan odamlardir. Ular ham ciz kabi tunlari ibodat qiladi. Lekin ular shunday odamlarki, yolg‘iz qolgan vaqtlarida shariatning shiorlarini toptaydilar”, – dedilar (Imom Ibn Moja rivoyati).

Qur’oni karimning darajasi shu qadar ulug‘ki, hatto Mus'hafni tahoratsiz ushlab bo‘lmaydi. Qur’onni ushlamoqchi bo‘lgan odam tahoratli bo‘lishi vojibdir. Alloh taolo: «Uni faqat poklanganlargina ushlaydir», degan (Voqea surasi, 79-oyat).

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qur’onni pok odamgina ushlaydi”, dedilar (Imom Tabaroniy rivoyati).

Shuningdek, Alloh taoloning Kitobini uning mavqeiga munosib, chiroyli g‘ilofda saqlash vojibligi, tozaligiga etibor qaratish, munosib joyga qo‘yish ham vojibdir.

Ulamolar: “Qur’oni karimni axlatga tashlagan odam kofir bo‘ladi”, deyishgan. Kalomullohning hurmatini joyiga qo‘ymaydigan odamga Mus'hafni sotish harom.

“Sahihi Buxoriy” va “Sahihi Muslim”da Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Mus'haf dushmanning qo‘liga tushib qolish xavfi bo‘lsa, Mus'haf bilan dushman yerlariga safar qilishdan qaytarganlari keltirilgan.

Ulamolarning fatvolarida bunday deyiladi: “Kim azonni masxara qilsa yoki Qur’oni karimni yengil sanab oyoqosti qilsa, shar’iy ilmlarni yoxud ulamolarni masxara qilsa, ibodatlarni yengil sanab bajarmasa, masjidni masxara qilsa, kofir bo‘ladi” (“G‘amzu uyunil basoir sharh ashboh van-nazoir” kitobi).

Biz Qur’oni karimni ulug‘lashni solih salaflardan o‘rganishimiz kerak. Imom Qatoda rahimahulloh: “Qur’oni karim o‘qiganimdan buyon piyoz yemadim”, degan bo‘lsa, Imom Mujohid rahimahulloh: “Qur’on o‘qiyotib sizni esnoq tutib qolsa, esnog‘ingiz ketgunicha o‘qimay turing”, degan.

Allohninrg oyatlarini oyoqosti qilayotgan kimsalar nahotki Imom Navaviy rahimahullohning: “Kimdir sizga Mus'haf bersa, uni tik turgan holda oling. Chunki ulamo va aziz kishilar kelganda turish mustahab sanaladi. Mus'haf (uchun turish) avloroqdir”, deganini anglamasa...

Qur’oni karimni xorlash, masxaralash, qadrini yerga urish kofir va munofiq kimsalarning ishidir. Bu haqda oyati karimada bunday deyiladi: “Kofir bo‘lganlarga bu dunyo ziynatli qilib qo‘yilgan. Ular imon keltirganlar ustidan kuladilar. Holbuki, qiyomat kuni taqvoli bo‘lganlar ulardan balanddirlar” (Baqara surasi, 212-oyat).

Islom shiorlarini, xususan, Qur’oni karimni masxara qilish mo‘minga ham, sog‘lom aql egasiga ham mutlaqo yarashmaydi. Ayniqsa, mamlakatimiz aholisining asosiy qismi Islom diniga e’tiqod qilar ekan, xalqimizning milliy va diniy qadriyatlarini hurmat qilish har bir O‘zbekiston fuqarosining burchidir.

 

Tolibjon NIZOM

Maqolalar