…Tun yarmida qo'shni xonadonda ko'tarilgan shovqin qo'ni-qo'shnilarning ham tinchini o'g'irladi. Kimdir oilaviy janjalga aralashmagan ma'qul degan fikrda bo'ldi, yana kimdir, balki ularni murosaga keltirish kerakdir, degan o'yda o'sha hovlining darvozasidan bosh suqdi. Bo'lmadi, uchastka profilaktika noziri kelmaguncha baqir-chaqir, ur-sur tinchimadi. Kelishmovchilik, tushunmovchilik ortidan kelib chiqqan to'polon birgina shu oila a'zolarining emas, yon-atrofdagilarning ham tinchligiga, xotirjamligiga rahna soldi...
...- Eshitdingizmi, narigi mahalladagi falonchi akaning uyiga o't ketibdi! Imoratlarning devorigacha yonib tugabdi....
Bu gapni eshitgan mahalladoshlarning barini ichi tuzdek achishdi. O't balosi qayerdan chiqdi? Endi sovuq kunlarda bu oila qayerda yashaydi? Jo'jabirdek jon edi oila sohibi, qanday qilib o'zini tiklab oladi endi? Mana shunday savollar bu oilani bilganki insonlar ko'nglidan o'tdi. Qo'shni qishloqda bo'lgan noxush voqea yon-atrofdagilarning ham tinchini buzdi...
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan qo'shni davlatning yirik viloyatidagi suv toshqini haqidagi xabar o'zbekistonliklarni ham xavotirga soldi. Chunki bu davlatda ish yuzasidan yurgan farzandlar, yaqinlar bor, o'sha erda istiqomat qilayotgan qon-qarindoshlar bor. “Insonlar omon bo'lishsa bo'ldi, mol-mulk, uy-joy topiladi”, degan o'y va tilak o'tdi ko'pchilikning dilidan. Biroq to toshqin talafotlari bartaraf etilmaguncha yuraklardagi notinchlik barham topmadi...
Bu voqealar izohiga ko'z yugurtirar ekansiz, sizning ham ko'nglingizga g'ashlik ingan bo'lsa kerak, aziz zamondosh. “Ha, tinchlikka, xotirjamlikka nima etsin”, deya pichirlagan bo'lsangiz ham ajab emas. Bu tabiiy hol. Biz tinchlikni, xotirjamlikni xush ko'radigan xalqmiz. Shu sabab duolarimiz avvalida Yaratgandan tinchlik el-yurtga, xonadonlarga tinchlik so'raymiz. Tinchlikni eng ulug' ne'mat deb bilamiz va shu qadar qadrlaymiz. Abu Hurayra raziyallohu anhu rivoyat qiladilar: Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “Ey, Parvardigor! Dunyo va oxiratda tinch va omonda qilgin”, deb qilingan duodan ko'ra afzalroq duo yo'qdir”, dedilar (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Biroq afsuski, bugun er yuzi sahnining har burchi ham tinch emas. Har bir elatu xalqlar tinchlikda kun kechirmayapti. Ba'zi g'oyalar kurashidan oddiy xalq, yoshlar aziyat chekyapti. To'g'ri yo'ldan ozdiruvchi oqimlar, aqidalar bir lahza tinim bilgani yo'q. Ular o'zlariga xayrixoh, safini to'ldiruvchi, ongi zaharli tushuncha bilan to'lgan hamfikrlar izlab topish va maqsadida erishish bilan mashg'ul. Hunrezliklar, qo'poruvchiliklar, qurolli hujumlardan begunoh insonlar, bolalar qurbon bo'lyapti...
Bular haqida o'ylagan saring beixtiyor Vatanni, uning sarhadini, mustaqilligini, tinchligini ko'z qorachig'idek asrash kerakligi yuragingda qat'iy va eng muhim ahdga aylanadi. Shunday bo'lishi ham kerak. Farovonlik, obodlik, bunyodkorlik, insonni ulug'lash va xalq manfaati bosh maqsad bo'lgan Vatanning tinchligini asrash shu zaminda umrguzaronlik qilayotgan har bir fuqaroning burchi, vazifasi va majburiyatidir.
Afsuski, tinchlikning, xotirjamlikning qadriga etmaydiganlar ham oramizda uchrab turibdi. Zero, Alloh taolo tomonidan Qur'oni karimning “Isro” surasi 83-oyatida: “Qachon (Biz) insonga (tinchlik, salomatlik, farovonlikni) in'om etsak, u (shukr qilishdan) yuz o'girib, o'z holicha ketur. Qachon unga (xastalik, kambag'allik kabi) biror yomonlik etsa, noumid bo'lur”, deya marhamat qilinadi. Biz farzandlar, do'st-birodarlarga tushuntiraylikki, toki ularning ko'nglini shukronalik tark etmasin. Yomonlikka ro'baro' kelmasdan avval yaxshilikni, yaxshi kunlarning qadriga eta olsinlar.
Yana bir holat shu kunning og'riqli nuqtasi ekanini inkor qilolmaymiz. Hozir yoshlarimiz anchayin jizzaki, haq bo'lsalar isbot etish uchun raqibi jismiga zarar etkazishga judayam o'ch. O'zgani ayovsiz do'pposlash, joniga qasd qilish ayrim yoshlar uchun oddiy holdek tuyulyapti. Bu fojiadir. Bu oiladagi tarbiyada oqsalgani oqibatidir. Yoshlarimiz orasida o'zaro bahsga, tortishuvga kirishganlarni murosaga keltirish o'rniga ularni gij-gijlaydiganlarning ko'pligi biz kattalarni hushyorlikka undashi kerak. Bu borada Qur'oni karimning “Hujurot” surasi 9-oyatida: “Agar mo'minlardan ikki toifa o'zaro urushib qolsalar, darhol ular o'rtasini isloh etingiz!” deyilganini ham unutmasligimiz lozim. Qolaversa, Alloh taolo tomonidan “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga itoatga kirishingiz va shaytonning izidan ergashmangiz! Albatta, u sizlarga aniq dushmandir” (“Baqara” surasi, 208-oyat), deya marhamat qilinadi.
Takror ta'kidlashimiz mumkinki, tinchlik – eng aziz ne'mat. U bor joyda ahillik, salomatlik, yaxshilik, rivoj va obodlik bo'ladi. Ibn Abbos (r.a.)dan rivoyat qilingan hadisi sharifda aytilganidek, “Ikki eng aziz ne'mat boru, ko'plar buning qadriga etishmaydi, bular salomatlik va tinchlik-xotirjamlikdir” (Imom Buxoriy va Imom Termiziy rivoyati). Shu o'rinda Alloh taoloning ismlaridan biri “As-Salom” ekanini e'tirof etishimiz ham joizdir. Qur'on nozil bo'lgan kecha ham salom kechasidir. Bu haqda Alloh taolo kalomi sharifida: “U (kecha) to tong otgunicha salomatlikdir”, deydi (“Qadr” surasi, 5-oyat).
Musulmonning muddaosi nima? Ikki dunyo saodati emasmi?! Buning uchun zimmamizdagi farz va sunnat amallarni ado etish bilan birga Vatan, vatandoshlar tinch-osuda hayoti uchun o'z hissamizni ham qo'sha olmog'imiz kerak. Zotan, Anas roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisi sharifda keltirilganidek, Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “(Ey, Anas!) Alloh taolodan dunyo va oxiratda tinch va omonda bo'lishlikni so'ragin. Zero, senga dunyo va oxiratda tinch va omonda bo'lishlik berilsa, najot topibsan”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Zaminimizda doim tinchlik bo'lsin. Ertangi kun uchun qilgan yorug' niyatlarimizni Alloh ijobat aylasin. Farzandlar, yoshlar to'g'ri yo'ldan adashmasin. Biz esa ular qalbiga ilm-ma'rifat nurini solishdan erinmaylik, charchamaylik. Halqi ziyoli, ma'rifatli yurtdan tinchlik arimagay, inshaalloh!
Musoxon ABBASIDDINOV,
Namangan viloyati bosh imom-xatibi.
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati