…Tun yarmida qo'shni xonadonda ko'tarilgan shovqin qo'ni-qo'shnilarning ham tinchini o'g'irladi. Kimdir oilaviy janjalga aralashmagan ma'qul degan fikrda bo'ldi, yana kimdir, balki ularni murosaga keltirish kerakdir, degan o'yda o'sha hovlining darvozasidan bosh suqdi. Bo'lmadi, uchastka profilaktika noziri kelmaguncha baqir-chaqir, ur-sur tinchimadi. Kelishmovchilik, tushunmovchilik ortidan kelib chiqqan to'polon birgina shu oila a'zolarining emas, yon-atrofdagilarning ham tinchligiga, xotirjamligiga rahna soldi...
...- Eshitdingizmi, narigi mahalladagi falonchi akaning uyiga o't ketibdi! Imoratlarning devorigacha yonib tugabdi....
Bu gapni eshitgan mahalladoshlarning barini ichi tuzdek achishdi. O't balosi qayerdan chiqdi? Endi sovuq kunlarda bu oila qayerda yashaydi? Jo'jabirdek jon edi oila sohibi, qanday qilib o'zini tiklab oladi endi? Mana shunday savollar bu oilani bilganki insonlar ko'nglidan o'tdi. Qo'shni qishloqda bo'lgan noxush voqea yon-atrofdagilarning ham tinchini buzdi...
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan qo'shni davlatning yirik viloyatidagi suv toshqini haqidagi xabar o'zbekistonliklarni ham xavotirga soldi. Chunki bu davlatda ish yuzasidan yurgan farzandlar, yaqinlar bor, o'sha erda istiqomat qilayotgan qon-qarindoshlar bor. “Insonlar omon bo'lishsa bo'ldi, mol-mulk, uy-joy topiladi”, degan o'y va tilak o'tdi ko'pchilikning dilidan. Biroq to toshqin talafotlari bartaraf etilmaguncha yuraklardagi notinchlik barham topmadi...
Bu voqealar izohiga ko'z yugurtirar ekansiz, sizning ham ko'nglingizga g'ashlik ingan bo'lsa kerak, aziz zamondosh. “Ha, tinchlikka, xotirjamlikka nima etsin”, deya pichirlagan bo'lsangiz ham ajab emas. Bu tabiiy hol. Biz tinchlikni, xotirjamlikni xush ko'radigan xalqmiz. Shu sabab duolarimiz avvalida Yaratgandan tinchlik el-yurtga, xonadonlarga tinchlik so'raymiz. Tinchlikni eng ulug' ne'mat deb bilamiz va shu qadar qadrlaymiz. Abu Hurayra raziyallohu anhu rivoyat qiladilar: Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “Ey, Parvardigor! Dunyo va oxiratda tinch va omonda qilgin”, deb qilingan duodan ko'ra afzalroq duo yo'qdir”, dedilar (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Biroq afsuski, bugun er yuzi sahnining har burchi ham tinch emas. Har bir elatu xalqlar tinchlikda kun kechirmayapti. Ba'zi g'oyalar kurashidan oddiy xalq, yoshlar aziyat chekyapti. To'g'ri yo'ldan ozdiruvchi oqimlar, aqidalar bir lahza tinim bilgani yo'q. Ular o'zlariga xayrixoh, safini to'ldiruvchi, ongi zaharli tushuncha bilan to'lgan hamfikrlar izlab topish va maqsadida erishish bilan mashg'ul. Hunrezliklar, qo'poruvchiliklar, qurolli hujumlardan begunoh insonlar, bolalar qurbon bo'lyapti...
Bular haqida o'ylagan saring beixtiyor Vatanni, uning sarhadini, mustaqilligini, tinchligini ko'z qorachig'idek asrash kerakligi yuragingda qat'iy va eng muhim ahdga aylanadi. Shunday bo'lishi ham kerak. Farovonlik, obodlik, bunyodkorlik, insonni ulug'lash va xalq manfaati bosh maqsad bo'lgan Vatanning tinchligini asrash shu zaminda umrguzaronlik qilayotgan har bir fuqaroning burchi, vazifasi va majburiyatidir.
Afsuski, tinchlikning, xotirjamlikning qadriga etmaydiganlar ham oramizda uchrab turibdi. Zero, Alloh taolo tomonidan Qur'oni karimning “Isro” surasi 83-oyatida: “Qachon (Biz) insonga (tinchlik, salomatlik, farovonlikni) in'om etsak, u (shukr qilishdan) yuz o'girib, o'z holicha ketur. Qachon unga (xastalik, kambag'allik kabi) biror yomonlik etsa, noumid bo'lur”, deya marhamat qilinadi. Biz farzandlar, do'st-birodarlarga tushuntiraylikki, toki ularning ko'nglini shukronalik tark etmasin. Yomonlikka ro'baro' kelmasdan avval yaxshilikni, yaxshi kunlarning qadriga eta olsinlar.
Yana bir holat shu kunning og'riqli nuqtasi ekanini inkor qilolmaymiz. Hozir yoshlarimiz anchayin jizzaki, haq bo'lsalar isbot etish uchun raqibi jismiga zarar etkazishga judayam o'ch. O'zgani ayovsiz do'pposlash, joniga qasd qilish ayrim yoshlar uchun oddiy holdek tuyulyapti. Bu fojiadir. Bu oiladagi tarbiyada oqsalgani oqibatidir. Yoshlarimiz orasida o'zaro bahsga, tortishuvga kirishganlarni murosaga keltirish o'rniga ularni gij-gijlaydiganlarning ko'pligi biz kattalarni hushyorlikka undashi kerak. Bu borada Qur'oni karimning “Hujurot” surasi 9-oyatida: “Agar mo'minlardan ikki toifa o'zaro urushib qolsalar, darhol ular o'rtasini isloh etingiz!” deyilganini ham unutmasligimiz lozim. Qolaversa, Alloh taolo tomonidan “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga itoatga kirishingiz va shaytonning izidan ergashmangiz! Albatta, u sizlarga aniq dushmandir” (“Baqara” surasi, 208-oyat), deya marhamat qilinadi.
Takror ta'kidlashimiz mumkinki, tinchlik – eng aziz ne'mat. U bor joyda ahillik, salomatlik, yaxshilik, rivoj va obodlik bo'ladi. Ibn Abbos (r.a.)dan rivoyat qilingan hadisi sharifda aytilganidek, “Ikki eng aziz ne'mat boru, ko'plar buning qadriga etishmaydi, bular salomatlik va tinchlik-xotirjamlikdir” (Imom Buxoriy va Imom Termiziy rivoyati). Shu o'rinda Alloh taoloning ismlaridan biri “As-Salom” ekanini e'tirof etishimiz ham joizdir. Qur'on nozil bo'lgan kecha ham salom kechasidir. Bu haqda Alloh taolo kalomi sharifida: “U (kecha) to tong otgunicha salomatlikdir”, deydi (“Qadr” surasi, 5-oyat).
Musulmonning muddaosi nima? Ikki dunyo saodati emasmi?! Buning uchun zimmamizdagi farz va sunnat amallarni ado etish bilan birga Vatan, vatandoshlar tinch-osuda hayoti uchun o'z hissamizni ham qo'sha olmog'imiz kerak. Zotan, Anas roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisi sharifda keltirilganidek, Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “(Ey, Anas!) Alloh taolodan dunyo va oxiratda tinch va omonda bo'lishlikni so'ragin. Zero, senga dunyo va oxiratda tinch va omonda bo'lishlik berilsa, najot topibsan”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Zaminimizda doim tinchlik bo'lsin. Ertangi kun uchun qilgan yorug' niyatlarimizni Alloh ijobat aylasin. Farzandlar, yoshlar to'g'ri yo'ldan adashmasin. Biz esa ular qalbiga ilm-ma'rifat nurini solishdan erinmaylik, charchamaylik. Halqi ziyoli, ma'rifatli yurtdan tinchlik arimagay, inshaalloh!
Musoxon ABBASIDDINOV,
Namangan viloyati bosh imom-xatibi.
Turk tili instituti Ilmiy kengashi a’zosi, filolog olim, professor Zeki Kaymaz O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali yurtdoshlarimizga o‘zining samimiy tabrigi va ezgu tilaklarini yo‘lladi.
– Avvalo, O‘zbekiston xalqini istiqlolning 35 yilligi munosabati bilan chin ko‘ngildan tabriklayman. O‘ttiz besh yil oz vaqt emas. Men yuz yildan oshgan mustaqil Turkiya fuqarosi sifatida Sizlarga ham yana ko‘p asrlar mustaqillik shodiyonasini nishonlashingizni tilayman.
Tarixga nazar tashlasak, Markaziy Osiyo, xususan, O‘zbekiston bilan yaqin munosabatda bo‘lib kelganmiz. Ayniqsa, Turkiyadagi milliy ozodlik kurashi davrida bizga bu diyordan jo‘natilgan ko‘makni doimo katta minnatdorlik bilan yodga olamiz.
Qardosh o‘zbek xalqi biz uchun doimo yaqin birodar, qalin do‘st bo‘lib kelgan. O‘zbekistonning bugungi taraqqiyoti bizni juda mamnun qiladi. Ushbu zaminga har borganimda go‘zal va obod mamlakatni ko‘ramaz. Yurtingizda madaniyat va ma’rifat o‘choqlari bisyor. Albatta, bu tamaddun va sivilizatsiyaning ildizlari uzoq o‘tmishga borib taqaladi.
Markaziy Osiyodagi ilk o‘rta asrlardagi Birinchi renessans hamda Amir Temur asos solgan Ikkinchi renessans davrlarida bu zaminda buyuk sivilizatsiya shakllandi. Toshkentda bunyod etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi, Imom Moturidiy ziyoratgohi kabi madaniy-ma’naviy maskanlar islom olamida muhim ahamiyatga ega.
Geostrategik mavqei nuqtayi nazaridan, men kelgusi o‘n yil ichida O‘zbekistonni turkiy dunyo, xususan, Markaziy Osiyo davlatlari orasida yorqin yulduz sifatida ko‘raman.
Buning sabablari bor, albatta. Avvalo, mamlakatdagi kuchli iqtisodiyot. Qolaversa, chuqur ildizlarga ega bo‘lgan boy madaniyat va tarix. Turkiya bilan O‘zbekiston o‘rtasidagi mustahkam do‘stlik va yaqin hamkorlik aloqalari ham muhim ahamiyat kasb etadi.
Tilagim – do‘stlik rishtalarimiz yanada mustahkamlansin, davlatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlik aloqalari yuqori darajaga ko‘tarilsin.
Yana bir bor mustaqillik bayrami bilan chin qalbimdan tabriklayman va o‘zbek xalqiga samimiy salomlarimni yo‘llayman.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati