Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

Qozi Shurayh hikoyasi

29.04.2024   1238   4 min.
Qozi Shurayh hikoyasi

Kunlarning birida Qozi Shurayh rahimahulloh o'zining do'sti Fuzayl rahmutullohi alayhni uchratib qoldi. Hol-ahvol so'rab: "Uying tinchmi?" dedi. Shurayh unga: "Allohga qasamki, qariyb 20 yildan beri ayolim biror marta ko'nglimga yoqmaydigan ish qilgani yo'q", dedi. Fuzayl bundan ajablanib: "Qanday qilib, ey Shurayh", dedi.

Solih oilaga sovchi qo'ydim. Nikoh kechasi ayolimning soliha va go'zal xulqli ekanini ko'rdim. Alloh taologa soliha juft halol ato etgani uchun ikki rakat shukr namozini o'qidim. Namozimni tugatib ortimga qarasam, ayolim ham namozni tugatib, Allohga duo qilayotgan ekan.

Uydagi mehmonlar, yaqin qarindoshlar ketishdi. Ikkimiz yolg'iz qoldik. Shunda ayolimga sekin qo'limni uzatdim. Ayolim: "Shoshilmang!" dedi-da, o'rnidan turib so'zlay boshladi. "Ey Abu Umayya men sizni yaqindan yaxshi tanimasam, sizga nima yoqishini va yoqmasligini bilmasam. Siz menga nimani yaxshi ko'rishingizni ayting, ularni muhayyo qilay va nimalarni yoqtirmasligingizni ham ayting, ulardan uzoq bo'lay. Ey Abu Umayya sizga munosib bo'lgan qizlar ko'p edi va menga ham munosib umr yo'ldoshlar ko'p edi. Ammo Allohning taqdiri albatta amalga oshadi. Allohning xohishi ila sizning ayolingiz bo'ldim. Allohning Kitobi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga muvofiq mening haqqim borasida Allohdan qo'rqing! Alloh taoloning Qur'oni karimdagi "...yaxshilikcha ushlab qolish yoki yaxshilikcha qo'yib yuborish" degan oyatiga amal qiling!" dedi-da o'rniga o'tirdi.

Shunda Qozi Shurayh aytadi: "Ayolimning nutqidan so'ng biroz o'ylanib qoldim. Ayolim ham va'z-nasihat qilishimni kutardi". O'rnimdan turdim-da, "Agar aytgan so'zlaringizga amal qilsangiz, bergan va'dangizni bajarsangiz foydangizga hujjat bo'ladi. Agar amal qilmasangiz ikki dunyoda ham o'zingizga qarshi dalil bo'ladi. Men falon, falon narsalarni yaxshi ko'raman. Va falon, falon narsalarni xushlamayman. Agar mening biror yaxshi tomonimni ko'rsangiz, uni keng oshkor qiling, bordi-yu biror yomonlik jihatimni ko'rsangiz uni yashiring. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam “Soliha ayol berkituvchi, yomon ayol oshkor qiluvchidir” deganlar.

Ayolim: "O'zimning va sizning a'zolaringizni qachon ziyorat qilamiz?" dedi. Men: “Ular malollanib qolmasligi uchun vaqti-vaqti bilan ziyorat qilamiz. Hadisi sharifda ham “Vaqti-vaqti bilan (orasini uzib-uzib) ziyorat qiling, yanada ko'proq muhabbatligini qozonasiz”, deyilgan dedim.

Aytingchi, qo'shnilarimizdan qaysi birini uyimizga kiritishga rozi bo'lasiz, qaysi birlarini esa kiritishimni xohlamaysiz. Yaxshi oilalarni kiritamiz, yomonlarini esa yo'q.

Shu tariqa, oradan yillar o'tdi. Kunlarning birida uyga kelsam ayolimning onasi ayolimga go'zal pand-nasihatlar qilayotgan ekan. Chiroyli tarzda ko'rishdim. Qizi onasiga juda baxtli hayot kechirayotgani haqida aytibdi. Ayolimnig onasi: "Ey Abu Umayya, ayoling yaxshimi?" deb so'radi. "Ha, Allohga qasamki, eng yaxshi ayol", dedim. "Ey Abu Umayya har qanday erkak uchun haddidan oshgan, injiq ayoldan ham yomonroq narsa yo'q. Ayolingni qanday bo'lishini istasang shunday tarbiyalagin, undagi ayb-kamchiliklarni ham to'g'rilab turgin", dedi. Keyin qiziga burilib qarab, menga itoat etishga va quloq solishga buyurdi.

Shu tarzda yigirma yildan beri tinch-totuv, baxtli yashab kelmoqdamiz. Ayolim biror marta menga yoqmaydigan yoki jahlimni chiqaradigan ish qilgani yo'q.

Ushbu rivoyatdan quyidagi haqiqatni bilib olishimiz mumkin. Agar oila Alloh taologa va Uning buyruqlariga itoat etishga asoslansa, Allohning O'zi er-xotin orasida bir-biriga yaqinlik va muhabbatni paydo qiladi. Bordi-yu, oila Allohga itoatsizlik qilish ustiga qurilsa, shayton er-xotin orasini buzadi.

Doktor Muhammad Rotib Nobulsiy hafizahullohning ma'ruzalaridan Davron NURMUHAMMAD tarjimasi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?

14.08.2026   37273   2 min.
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?

Imom Buxoriy majmuasi nafaqat Ozbekiston, balki butun islom olami uchun ulugva muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.

Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.

Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.

Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.

Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.

Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.

Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.

Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari