Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Sentabr, 2026   |   6 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:45
Quyosh
06:05
Peshin
12:18
Asr
16:40
Shom
18:33
Xufton
19:49
Bismillah
17 Sentabr, 2026, 6 Rabi`us soni, 1448

Bilim yurtida ochiq dars

28.04.2024   1781   3 min.
Bilim yurtida ochiq dars

“Hidoya” o'rta maxsus islom bilim yurtida aprel – “Aqoid va informatika” fan oyligi munosabati bilan Aqoid fani o'qituvchisi Mahmudov Kalimulloh domla 3-kurs talabalariga “Aqoid” fanidan "Qabrdagi savol-javob haqligi bayoni" mavzusida ochiq darsi bo'lib o'tdi.

Kalimulloh domla Mahmudov ochiq darsda yangi mavzuni Sirojiddin Usmon al-O'shiy rahimahullohning “Bad-ul-amoliy” asari va uning mo''tabar sharhlari asosida yoritib berdi. Shu bilan birga mavzuga oid har bir aqidaviy  masalani aqliy va naqliy dalillar bilan tushuntirib o'tdi. O'qituvchi ochiq darsda pedagogik usullar va ko'rgazmali qurollardan unumli foydalanib, darsni samarali tashkil etdi.

Mavzuga kirishishdan avval, g'ayb borasida, unga imon keltirish masalasiga qisqacha to'xtalib o'tdi. Aqida fani bo'yicha g'aybiyotga oid masalalr 3 turga bo'linishini aytib o'tdi.

Birinchisi: faqat aql bilan bilinadigan masalalar. Misol uchun Allohning borligi, uning ism va sifatlari. Bu masalalarning aslida shariatda dalillari mavjud bo'lsa-da, aql uni tasdiq qilishiga tavaqquf qiladi. Ya'ni, shariat keltirgan dalilni aql qabul qilmasa mo''min hisoblanmaydi.

Ikkinchisi: shariat ko'rsatmasi bilangina bilinadigan masalalar. Misol uchun: jin va farishtalar, savob va gunoh, hashr va nashr kabi masalalar. Aqlda bu kabi narsalarni bor yoki yo'qligi barobardir, ularning mavjudligi faqat shariat bilan bilinadi.

Uchinchisi: aql va shariat bilan birgalikda bilinadigan masalalar. Misol uchun: mo''minlar jannatda Alloh taoloni ko'rishlari. Bu xususda aql bilan bilish imkoni bor, shariatda ham dalil bor. Faqat aql shariat keltirgan dalilni qabul qilmasa dindan chiqib qolmaydi.  

Darsning mavzusi bo'lgan “Qabrdagi savol-javob masalasi ushbu taqsimotning ikkinchi turiga mansub bo'lib, faqatgina shariat ko'rsatmasiga ko'ra bilanidagan masalalar qatorida turadi” dedi ustoz Kalimulloh Mahmudov.  

So'ngra Sirojiddin Usmon al-O'shiy rahimahullohning “Bad-ul-amoliy” asarida mavzuga doir baytni o'qidi va uning lug'aviy jihatdan so'zma-so'z bayonini tushintirib, qabr va ajdos so'zlarining bir-biridan farqli hamda o'xshash jihatlari ochiqladi.  

Kalom ilmining hanafiy-moturidiylik yo'nalishida mo''tabar sanalgan matnlar: fiqhul akbar, tahoviy matni, aqoid an-nasafiy bahrul kalom kabi asarlardan ham iqtiboslar keltirdi.

Ushbu ochiq darsda bilim yurti mudiri A.Bobamirzayev, o'quv ishlari bo'yicha mudir o'rinbosari S.Madmusayev, o'quv-uslubiy bo'lim boshlig'i A.Tursunov hamda bilim yurtining tajribali va yosh ustozlari qatnashdilar. 

                                                            

                 Yu.Shodiyev,

O'quv-uslubiy bo'lim

uslubchisi

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi

16.09.2026   12738   4 min.
Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi

Xalqaro media maydonida yo‘lga qo‘yilayotgan yangi hamkorliklar va ilmiy-madaniy loyihalar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining xalqaro faoliyatini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Yaqinda o‘tkazilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi doirasida boshlangan hamkorliklarning keyingi bosqichi sifatida Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma o‘tkazish rejalashtirilgan. Mazkur loyihalarning natijalari va ularga tayyorgarlik jarayoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Ilmiy kengashining navbatdagi yig‘ilishida muhokama qilindi.


Yig‘ilishda Ilmiy kengash a’zolari, olim va tadqiqotchilar hamda tegishli yo‘nalishlar uchun mas’ul xodimlar ishtirok etdi.


Unda dastlab xalqaro mediaforumning natijalari tahlil qilindi. Qayd etilganidek, mazkur forum Markazning xalqaro axborot va ilmiy maydondagi faoliyatini kengroq namoyish etish, xorijiy jurnalistlar, media ekspertlar, olim va tadqiqotchilar bilan yangi professional aloqalarni yo‘lga qo‘yish uchun muhim muloqot maydoni bo‘ldi.


Forum davomida Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyati, O‘zbekiston hududida shakllangan islomiy ilm-fan va madaniyat merosi, shuningdek, ushbu merosni zamonaviy media vositalari orqali xalqaro auditoriyaga yetkazish imkoniyatlari yuzasidan fikr almashildi. Xorijiy OAV vakillarining Markaz faoliyatiga bildirgan qiziqishi hamda o‘zaro muloqotlar kelgusidagi hamkorliklar uchun yangi imkoniyatlarni shakllantirgani ta’kidlandi.


Shu munosabat bilan forum doirasida yo‘lga qo‘yilgan aloqalarni izchil davom ettirish, xalqaro va mahalliy ommaviy axborot vositalari bilan tizimli hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, Markazning ilmiy loyihalari va tadqiqotlarini xalqaro auditoriyaga kengroq yetkazish bo‘yicha kelgusidagi vazifalar belgilab olindi.


Ilmiy kengash yig‘ilishida Markazning xalqaro ilmiy-madaniy hamkorligini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan istiqbolli loyihalardan biri — Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilayotgan maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma loyihasiga tayyorgarlik masalalariga alohida e’tibor qaratildi.


Mazkur tadbirlar orqali Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-tadqiqot faoliyati, mamlakat hududida shakllangan ilm-fan, ma’rifat, madaniyat va tarixiy merosning jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi o‘rnini xalqaro ilmiy jamoatchilikka kengroq tanitish maqsad qilingan.


Ayni paytda loyiha doirasida xalqaro olim va tadqiqotchilarni tadbirlarga jalb etish, ilmiy muassasalar, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, taqdimot va konferensiya dasturini shakllantirish, shuningdek, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini ilmiy va mazmun jihatdan tayyorlash bo‘yicha ishlar olib borilmoqda.


Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuhammedov Parijdagi tadbirlarga tayyorgarlik jarayoni haqida ma’lumot berdi:

“Fransiyadan 50 ga yaqin olim va tadqiqotchiga taklifnomalar yuborilgan. Shuningdek, boshqa xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar vakillarini jalb etish bo‘yicha ham tegishli ishlar amalga oshirilmoqda.

Tadbirning yana bir muhim qismi — YUNЕSKO Bosh qarorgohida tashkil etiladigan ko‘rgazma loyihasi. Besh ekspozitsiyadan iborat ko‘rgazma orqali O‘zbekiston hududida shakllangan ilm-fan, madaniyat va tarixiy merosning muhim jihatlarini xalqaro jamoatchilikka namoyish etish rejalashtirilgan. Ko‘rgazma uchun 35 ta muhim artefakt va 200 ga yaqin qadimiy kitob, shuningdek, tarixiy obidalar maketlarini taqdim etish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda”.


Ilmiy kengash a’zolari tomonidan mazkur loyihalarning mazmun-mohiyati, ilmiy asoslanganligi va ularni xalqaro auditoriyaga taqdim etish usullari yuzasidan ham fikr almashildi.


Xususan, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini shakllantirishda tarixiy manbalarning ilmiy qiymati, artefaktlarning tarixiy ahamiyati va ularning O‘zbekiston hududidagi islom sivilizatsiyasi taraqqiyoti bilan bog‘liq jihatlarini aniq va ishonchli ma’lumotlar asosida yoritish muhimligi qayd etildi.


Shuningdek, xalqaro auditoriyaga taqdim etiladigan materiallarda O‘zbekiston zaminida yuzaga kelgan ilmiy maktablar, buyuk allomalarning jahon ilm-fani va madaniyati rivojiga qo‘shgan hissasi hamda bugungi kunda ushbu ilmiy-ma’rifiy merosni o‘rganish va ommalashtirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar keng qamrab olinishi zarurligi ta’kidlandi.


Yig‘ilish yakunida xalqaro mediaforumda erishilgan natijalarni amaliy loyihalar bilan davom ettirish, xorijiy OAV va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikni yanada kengaytirish, Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilgan tadbirlarga tayyorgarlik ishlarini yuqori saviyada tashkil etish hamda Markazning ilmiy-tadqiqot faoliyati va O‘zbekistonning boy islomiy ilmiy-madaniy merosini xalqaro miqyosda keng targ‘ib qilish bo‘yicha tegishli vazifalar belgilab olindi. 

 

iccu.uz

Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi
O'zbekiston yangiliklari