بسم الله الرحمن الرحيم

 الحمد لله رب العالمين الصلاة و السلام على سيدنا محمد وعلى آله و أصحابه أجمعين لا حول ولا قوة إلا بالله

 “Takvir” surasi. 1oyat tafsirlaridan tarjimalar

Qur'on oyatlari olamlarning tarbiyachisi tomonidan nozil bo'lgan ekan, uning haybati ham, oyatlar zamiridagi ma'nolar ham shunga yarasha bo'ladi. Ojiz bandalar hammalari jamlanib tafsir yozsalar ham, hamma yozilgan tafsirlar jamlansa ham bu ilohiy kalom ma'nosini to'liq ochib bera olmaydi. Shuning uchun har bir tafsir qilish huquqi bo'lgan mufassir o'z imkoniyati doirasidan kelib chiqib ijtihod qiladi. Quyida ana shunday mo''tabar tafsirlardan tarjimalarni taqdim etmoqdamiz

“Takvir” surasi Makkada nozil bo'lgan.

«Takvir» so'zi lug'atda «o'rash» ma'nosini bildiradi.

بسم الله الرحمن الرحيم

إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ

“Quyosh o'ralganida”.

Oyatdagi «kuvvirot» so'zi bir narsani dumaloq qilib o'rash ma'nosini bildiradi. Quyoshning o'ralib qolishi, ya'ni so'nishi qiyomatning qoim bo'lishi alomatlaridandir. Ya'ni, qiyomat kuni kelganida quyosh o'ziga o'zi o'raladi va nuri batamom to'siladi. (Irfon).

Vaqtiki, quyoshni buklab, o'ralsa.

Abdulloh ibn Umar raziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi – Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Kim qiyomat kunini ko'zi bilan qaragandek ko'rishni xohlasa “Izash-shamsu kuvvirat”, “Va izas-samoun-fatarat”, “Izas-samoun-shaqqat” suralarini o'qisin” dedilar. (Imom Ahmad rivoyati. Imom Termiziy ham shu kabi rivoyat qilgan).

Ali ibn Abu Talha ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilishicha إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ya'ni “Quyosh qorong'ulashsa”.

Avfiy esa: “Yo'qolsa” degan.

Mujohid: “Zim bo'lib yo'qolsa, tugansa” degan. Zihok ham shunday degan.

Qatoda: “Nuri ketsa” degan.

Sa'id ibn Jubayr: “Tushib ketsa” degan.

Rabi' ibn Husaym: “Otib yuborilsa” degan.

Abu Solih: “Tashlansa, tashlab yuborilsa” va yana “Ag'darilsa, to'ntarilsa” degan. Zayd ibn Aslam: “Yerga tushib ketsa” degan.

Ibn Jarir: “Bizning nazdimizda narsani bir-biriga jamlamoq (o'ramoq) degan so'z to'g'riroq. تكوير العمامة  (sallani o'ramoq) so'zi shundan. Shunga ko'ra كُوَّرَتْning ma'nosi bir-biriga jamlanib, so'ng o'ralib, irg'itilsa shundan keyin nuri so'nishini anglatadi” degan”.

Ibn Abu Hotim ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qiladi: “Alloh qiyomat kunida Quyosh, Oy va yulduzlarni dengizga buklab, o'raydi. So'ng g'arbdan shamol jo'natadi, o't ularni kuydirib yuboradi”. Omir Sha'biy ham shunday degan.

Ibn Abu Hotim yana Abu Maryamdan rivoyat qilishicha Rasululloh sollallohu alayhi va sallam mazkur oyat haqida: “Jahannamda o'ralsa (buklansa)” deganlar.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Quyosh va Oy qiyomat kunida o'ralurlar (buklanurlar)” dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Albatta, Quyosh va Oy qiyomat kuni do'zaxdagi ikki nurlardur”.

Quyoshning zoti emas, balki ufq uzra yoyilgan nurining o'ralishi ma'nosida bo'lishi ham mumkin.

Sahih xabarlarda kelishicha qiyomat kunida Quyosh mashhargohda boshlar uzra bir mil masofagacha yaqin bo'lur. Insonlar terlariga botib keturlar.

Abu Solih “ag'darilsa, to'ntarilsa” degan. Ibn Abbos raziyallohu anhumo: Quyoshning o'ralishi Arshga kirmog'idur” degan. Mujohiddan “Yo'qolsa, tugallansa” deb ham rivoyat qilingan.

Zamaxshariy tafsirida aytadi: “التكوير” - كوّرت العمامة (sallani o'rash)dan olinib, Quyoshning nuri o'ralishi natijasida uning ufqdagi yog'dusining taralib, yoyilishi ado bo'lishi ma'nosida. U Quyoshning zavol topib tamom bo'lishini ifoda qiladi. Chunki uning nuri yaralganidan buyon o'rog'liq holning aksi – yoyilgan holatda bo'lgan edi.

Ko'tarilishi va to'silishi ma'nosida bo'lishi ham mumkin. Falakidan tashlansa, otib yuborilsa.

Rivoyat qilinishicha, Quyosh va yulduzlarga ibodat qilganlarga ko'rasatib qo'yish uchun u ikkisi (Quyosh va yulduzlar) jahannamga otib tashlanadi. Qaysiki, “Anbiyo” surasida bayon qilinganidek: “Albatta, sizlar va Allohdan o'zga ibodat qilgan narsalaringiz jahannam yoqilg'isidirsiz”(98-oyat).

“Ibn Kasir”, “Ruhul ma'oniy” va “Kashshof” tafsirlaridan olindi.

 Ulug'bek qori YO'LDOShYeV,

Asaka tumanidagi “Muhammadsolih hoji” jome masjidi xodimi.