Cavol: Umraga ketayogan kishiga “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga bizning nomimizdan salom aytib qo'ying”, deb bo'lmaydimi? Yaqinda shunday gap eshitdik. Chunki sahobalardan bunday ish sodir bo'lmagan, deb aytishyapti.

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom aytib yuborish joiz, hatto maqtalgan amal sanaladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va sahobalarning qaysidir amalni qilmaganlari shu ishning noto'g'ri ekaniga dalil bo'lmaydi. Biror amalning harom yoki makruh bo'lishi uchun alohida dalil kelgan bo'lishi kerak.

To'rt mazhab ulamolari bir ovozdan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom aytib yuborishni joiz va maqtalgan amal, deb aytishgan.

Molikiylardan alloma Zarqoniy rahimahulloh bunday deganlar:

“Kim ziyoratga ketayotgan bir kishiga: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga Sizga falonchidan salom deng” yoki “Mening nomimdan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom ayting”, desa va ziyoratchi rozi bo'lib, salom aytishni zimmasiga olsa, uning salomini etkazishi vojib bo'ladi. Chunki bu ado qilish vojib bo'lgan omonat bo'lib qoladi. U “Yo Allohning Rasuli, sizga falonchidan salom”, deydi” (“Al-Mavohibul laduniya” kitobi).

Shofe'iylardan alloma Najmiddin G'azziy “Husnut tanabbuh lima varoda fit tashabbuh” kitobida bunday degan:

“Kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom etkazishni bo'yniga olsa, bu ado etish lozim bo'lgan omonatga aylanadi. Ziyoratga borayotgan kishining boshqalar nomidan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom olib ketishi mahbub va maqbul amal bo'lib, ulamo va solih zotlar buni qilganlar”.

Hanbaliylardan alloma Ruhayboniy rahimahulloh bunday deganlar:

“Bir kishi boshqa ziyoratga borayotgan odamga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom etkazishni tavsiya qilsa, ziyoratchi: “Yo Allohning Rasuli, sizga falonchi o'g'li falonchidan salom bo'lsin”, deb aytsin. Salom aytishni bo'yniga olgan kishining Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom etkazishi vojibga aylanadi. Salom aytishi orqali zimmasidagi vojibdan qutiladi” (“Matolib ulin nuha” kitobi).

Demak, ziyoratga otlanayotgan kishiga: “Bizning nomimizdan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom ayting”, deyish aslo xato emas, balki mandub amal sanaladi. Qolaversa, bu yaqinda paydo bo'lib qolgan ish emas, balki qadimdan ulamolar va solih zotlar qilib kelayotgan amal sanaladi.

Hanafiy mazhabining mo''tabar ulamolaridan sanalgan Alloma Kamol Ibn Humom rahimahulloh bunday deydilar:

“Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom etkazishni vasiyat qilgan kishining salomini U zot alayhissalomga etkazishi kerak. Yetkazishda: “Yo Allohning Rasuli, sizga falonchi o'g'li falonchidan salom” yoki “Yo Allohning Rasuli, falonchi o'g'li falonchi sizga salom aytdi”, deydi. Rivoyatda kelishicha, Umar ibn Abdulaziz rahimahulloh Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga salom etkazish uchun Shomdan Madinai munavvaraga odam yuborar ekan. Kimning mazkur shaklda salom etkazishga vaqti ziqlik qilsa, vaqtidan kelib chiqib, mumkin bo'lganicha (qisqa tarzda) salomni etkazadi. O'tgan salafi solihlardan ham o'ta qisqa tarzda salom etkazganlari naql qilingan” (“Fathul Qadiyr” kitobi). Vallohu a'lam.

O'zbekiston musulmonlari idorasiFatvo markazi