Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Avgust, 2026   |   29 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:59
Quyosh
05:29
Peshin
12:28
Asr
17:23
Shom
19:31
Xufton
20:58
Bismillah
12 Avgust, 2026, 29 Safar, 1448

Har bir mo'min bilishi kerak! (1 qism)

15.05.2024   2726   4 min.
Har bir mo'min bilishi kerak! (1 qism)

“Risolatul mustarshidiyn” asarining muallifi Horis ibn Asad Muhosibiy mo'minlarga nasihat o'laroq quyidagi gaplarni aygan. Ta'kidlash lozimki, bu nasihatlarga amal qilishga har bir mo'min kishi muhtojdir:

“Niyatingni tekshirgin, maqsadingni aniqlagin. Zero, savob olish niyatga bog'liqdir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Albatta, amallar niyatlarga bog'liqidir. Albatta, har bir kishiga niyat qilgan narsasi bo'ladi”.

Doimo Allohga taqvoda bo'l! Zero, “Musulmon – odamlar uning qo'li va tilidan salomat bo'lgan kishidir. Mo'min – odamlar uning yomonliklaridan omonda bo'lgan kishidir”.

Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu bunday deganlar: “Allohga itoat qilish orqali Unga taqvo qil, Allohga taqvo qilish orqali Unga itoat qil, qo'llaring musulmonlarning qonidan, qorning ularning moli(ni eyish)dan tiling ularning obro'si(ni to'kish)dan qo'rqsin”.

Har lahzada o'zingni hisob-kitob qil. Har nafasda Allohni muroqaba qil (seni ko'rib turganini his qil).

Umar roziyallohu anhu aytadilar: “Hisob qilinishingizdan oldin o'zingizni hisob-kitob qilingiz, amalingiz (qiyomat kuni) tarozida tortilishidan oldin uni o'zingiz tortingiz. Barcha narsa oshkor bo'ladigan kundagi katta namoyishga tayyorgarlik ko'ringiz”.

Dining haqqida Allohdan qo'rq, barcha ishlaringda Allohdan umid qil, boshingga tushgan musibatga sabr qil.

Aliy roziyallohu anhu aytadilar: “Faqat gunohingdangina qo'rq, faqat Robbingdan umid qil. Bilmaydigan odam to bilib olgunicha so'rashdan uyalmasin. Kimda-kim bilmaydigan narsasi haqida so'ralsa “Bilmayman” deyishdan uyalmasin.

Bilki, iymondagi sabrning o'rni jasaddagi boshning o'rni kabidir, bosh kesilsa jasad ham ketadi. Obro'ing haqqida seni g'azablantiradigan gapni eshitsang, afv qil, o'tib yubor. Albatta, bu mardlik ishlardandir. Umar ibn Hattob roziyallohu anhu aytadilar: Kimki Allohdan qo'rqsa (o'ch olib) g'azabini qondirmaydi, kim Unga taqvo qilsa,xohlaganini qilavermaydi. Qiyomat kuni bo'lmaganda edi (vaziyat) sizlar ko'rib turgandan boshqacha bo'lardi.

O'zingni himmating (yoki o'zingni g'aming, ishing) bilan shug'ullan! Boshqaning aybini qo'yib, o'z aybingni to'g'rilash bilan shug'ullan. Axir aytiladiku: Kishining ko'ziga o'z aybi qolib odamlarning aybi ko'rinishi yoki o'zi qilgan ishda odamlarga g'azab qilishi yoki sherigiga ozor berishi yoki odamlar haqida behuda gaplarni aytishi unga ayb o'laroq kifoya qiladi”.

Yuqorida niyat haqida gap ketdi. Shu o'rinda niyat haqida biroz to'xtalib o'tmoqchimiz. Niyat – qalbning biror narsani qasd qilishi, uni qilish yoki qilmaslikka azm-u qaror qilishidir. Shayx Muhammad Ibn Abu Bakr rahimahulloh “I'lomul muvaqqi'iyn”da aytadilar: “Niyat – ishning boshi, ustuni, asosi, poydevori hisoblanadi. Chunki u amalning ruhi va etakchisi-da. Amal uning ketidan ergashadi, uning ustiga bino qilinadi. Niyat durust bo'lsa amal ham durust bo'ladi, niyat buzuq bo'lsa amal ham buzuq bo'ladi. Niyat bilan Allohning tavfiqi, yordami keladi, niyat bo'lmasa banda yordamsiz qoladi. Niyatga qarab dunyo va oxiratda darajalar bir-biridan farqli bo'ladi”.

Doktor Hasson Shamsi Poshoning “Metin qoyalar” kitobidan

G'iyosiddin Habibulloh, Ne'matulloh Isomov tarjimasi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

10.08.2026   33130   2 min.
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan

Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.

Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.

Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.

Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.

Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.

Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.

Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.

Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari