Tabiat pokizaligi shu davrlarga qadar ham e'tiborga olingan. Ayniqsa tabobatda toza havo, pokiza muhit ko'plab xastaliklarga davo ekani alohida ta'kidlangan. Tabiatning bulg'anishi esa, sog'likka ham zarar, taraqqiyotga ham ziyon keltiradi.
Bugungi kunda butun Yer yuzasidagi aholini tashvishga solayotgan muammo – ekologiya muammosi ham dinimiz ta'limotlariga amal qilish orqaligina ijobiy hal bo'lishi mumkin. Chunki Islom ta'limotlarida bu sohaga anchagina e'tibor qaratilgan.
Darhaqiqat, Nabiy sollallohu alayihi vasallam bizga yo'llarni, ko'chalarni ozoda tutish, yo'ldan aziyat beruvchi narsalarni olib tashlashga buyurib, bu ish sadaqaning bir turi ekanini ta'kidlaganlar.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Yo'ldan aziyat beruvchi narsaning olib tashlashingiz ham – sadaqadir” (Imom Buxoriy rivoyati).
Yo'llarni iflos qilmaslik, unga chiqindilar, po'choqlar, ichimlik suvi idishlari va shularga o'xshash narsalarni tashlamaslik – dinimizning talabidir. Zotan, bizning dinimiz ta'limotida poklik iymondan ekani qat'iy ta'kidlangan.
Inson uz uyiga qanday etibor bersa, atrofga xam shunday munosabatda bo'lishi shart. Chunki butun er yuzi insonlar uchun maskandir. Hayotimizda shu er ustida yashayotgan bulsak, vafot etganimizdan keyin shu er bag'rida yotamiz. O'zimizning uzoq muddat maskanimiz bo'lgan bu erni obod qilish, o'zimiz uchun foydadir.
Atrofimizni turli zararli narsalardan va ifloslanishdan saqlasak, o'zimiz va ahlimizning hayotini saqlagan bo'lamiz. Misol uchun, inson vujudidagi qon toza bo'lsa, odam sog'lom bo'ladi. Agar qonga biror zararli modda aralashsa, inson hayoti xavf ostida qoladi.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bir muborak hadisi shariflaridan birida: “Men uchun erning hammasi sajda qiladigan joy va poklovchi qilib berildi”, deganlar (Imom Bazzor rivoyati).
Bunga qaraganda kimki erni noo'rin holatda bulg'asa, sajda o'rinlarini bulg'adi demakdir. Mo'min inson esa, unday illatdan uzoq bo'ladi.
Shahobiddin PARPIYeV,
Asaka tumanidagi “Muhammadsolih” jome masjidi imom-xatibi.
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati