بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين الصلاة و السلام على سيدنا محمد و على آله و أصحابه أجمعين
لا حول و لا قوة إلا بالله
Halqimiz qoniga singib ketgan fazilatlar ichida bir fazilat borki, u hamma millatlarda ham topilavermaydi. To'g'rirog'i topilsa ham bizning elatimiz kabi jilolanmagay. Ya'ni yoshlar bilan kattalar o'rasidagi munosabatda har qanday yurt va elatda ham yoshi ulug'larni hurmat qilish ta'limoti bor esa-da, o'zbekona ehtirom o'zgacha.
Biroz mubolag'a dersiz, biroq hayotimizga sinchiklab nazar solsangiz, o'zidan bir necha yosh kichiklarga kattalar yuqoridan turib viqor bilan balandparvoz munosabatda bo'lishiga qanday ham ta'rif bera olasiz?
Bu fazilat bizga ota-bobolarimizdan dinimiz ta'limotlari o'laroq meros qolgan. Muqaddas Islom dini ta'limotlarida keksalarni hurmat va ikrom qilishlikka targ'ib qilinadi. Ularning martabalari Alloh taoloning huzurida ham, butun bashariyat va jamiyat oldida ham e'zozlanadi.
Abu Muso Ash'ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Sochiga oq tushgan musulmonni ikrom qilish Allohni ulug'lashdandir”(Imom Tabaroniy rivoyati).
Muoz ibn Jabal roziyallohu anhudan rivoyati qilinadi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Sizning oldingizga bir qavmning kattasi kelsa uni ikrom qilinglar”(Tabaroniy rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilingan hadisi sharifda fikrimizning isboti yaqqol ko'rinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Yaxshilik (boshqa rivoyatida: baraka) kattalaringiz bilan birgadir”(Ibn Hibbon rivoyati).
Darhaqiqat, keksalari bor xonadonda baraka bo'ladi. Buni esa, ko'pincha ular o'tib ketganlaridan keyin sezamiz. Bizning nazarimizda ular hech qanday ishga yaramay qolgandek tuyulsa-da, oilamizda borligining o'zi ham katta davlat.
Shu o'rinda aytib o'tish joizki, ba'zi yoshi kattalar yoshlarning beodobligi va kattalarni hurmat qilmasliklaridan nolib qolishadi. Lekin e'tibor berib qarasangiz, ularning o'zlari yoshlariga yarasha axloqda emaslar. Hurmatga sazovor bo'lish uchun yoshi o'tib qolsa ham avvalgidek ko'ngil ko'chalarida kezavermasdan tavba va axloq-odob yo'lini tutmoq kerak. Aks holda hazrat Alisher Navoiy ta'biri ila aytganda o'zi keksayib qolsayu, yoshlarning qilig'ini qilsa, u odam go'yoki qurigan daraxtga lattalarni ilib qo'yib shu daraxt ko'karib turibdi degan kabidur.
Shuningdek keksayganda hurmat topishni xohlagan inson yoshligida kattalarni hurmat qilib olishi kerak. Zero, ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Yosh yigit keksani hurmat qilar ekan, Alloh unga ham keksaligida hurmat qiladiganini taqdir qilib qo'yur”, deganlar.
Bu nasihat doimo yoshlarning yodida bo'lmog'i lozim. Holbuki, hademay keksayib qolishi bor. Toki o'shanda nadomat qilmasin. Bugun imkoni borida keksalik uchun zaxira hozirlab olsin.
Ulug'bek qori YO'LDOShYeV,
Asaka tumanidagi “Muhammadsolih” jome masjidi xodimi.
O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.
Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.
Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.
Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.
O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.
Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.
Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.
Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.
– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.
– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.
Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.
– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati