بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام على سيدنا محمد و على آله و أصحابه أجمعين
لا حول و لا قوة إلا بالله
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Quyosh chiqadigan kunlarning yaxshisi juma kunidir. Unda Odam yaraldi, shu kunda jannatga kiritildi, shu kunda undan chiqarildi” (Imom Muslim va Termiziy rivoyatlari).
Termiziy rivoyatining davomida: “Soat” (qiyomat) ham juma kunidagina qoim bo'lur” deyilgan.
“Bizlar oxirgilarmiz. Garchi har bir ummatga Kitob bizdan avval berilib, bizlarga ulardan keyin berilgan bo'lsa-da, qiyomat kunida bizlar o'zib ketguvchilarmiz. Keyin Alloh bizlarga farz qilgan ushbu kundirki, Allohning O'zi bizlarni unga hidoyat qilgandir. Bu bo'yicha insonlar bizlarga ergashuvchilardir. Yahudiylar ertangi kuni, nasorolar uning ertasiga” (Imom Muslim rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taolo juma kechasida butun Islom ahlini mag'firat qilur”, deganlar.
Ibn Mas'ud roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisda esa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Juma kechasining barchasida Alloh taolo O'z xalqiga uch bora nazar solur hamda Allohga hech narsani shirk keltirmaganlarni mag'firat qilur” deganlar.
E'tiborlisi shundaki, bu hadislar “Qadr” surasining tafsirida kechalarning ulug'i qadr kechasimi yoki juma kechasimi, degan mubohasada keltirilgan. Garchi jumhur ulamolar qadr kechasi afzal desa-da, yana bir toifa olimlar juma kechsining ulug'roq ekaniga dalillar keltirganlar.
Hususan, (“Qadr kechasi ming oydan yaxshidir”) deyilganda o'sha toifadagi ulamolar “jumasi bo'lmagan ming oydan yaxshi” deb tafsir qilganlar (Olusiyning “Ruhul ma'oniy” tafsiri).
Biz kechalarning qay biri ulug'ligi haqida munozara qilmoqchi emasmiz, lekin shunday mubohasa borligining o'zi juma kunining naqadar ulug'ligiga dalil emasmi?
Ulug'bek qori YO'LDOShYeV,
Asaka tumanidagi “Muhammadsolih” jome masjidi xodimi.
G‘arbiy Yava provinsiyasining ma’muriy markazi Bandung shahrida O‘zbekiston turizm imkoniyatlariga bag‘ishlangan tadbir tashkil etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Mazkur tadbir O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi va ziyorat turizmi imkoniyatlarini Indoneziya jamoatchiligiga keng tanitish, ikki davlat o‘rtasida turizm sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishga qaratildi.
Tadbir avvalida G‘arbiy Yava provinsiyasining iqtisodiy va demografik salohiyati haqida ma’lumot berildi. Aholisi qariyb 51 millionni tashkil etuvchi mazkur hudud Indoneziyaning eng yirik va iqtisodiy jihatdan eng rivojlangan mintaqalaridan biri hisoblanadi.
Hududda avtomobilsozlik, elektronika, to‘qimachilik, kimyo sanoati, logistika va xizmat ko‘rsatish sohalari jadal rivojlangan. Shu bilan birga, G‘arbiy Yava Indoneziyada haj va umra xizmatlari bozorining yetakchi markazlaridan biri sifatida ham tanilgan bo‘lib, aholisining katta qismi musulmonlardan iborat.
Uchrashuvda qayd etilganidek, G‘arbiy Yavada yuzlab litsenziyalangan haj va umra turoperatorlari faoliyat yuritadi va har yili yuz minglab fuqarolar muqaddas safarlarni amalga oshiradi. Bandung shahri esa diniy-ma’rifiy markaz sifatida muhim o‘rin tutadi. Aynan shu omillar O‘zbekiston bilan ziyorat turizmi yo‘nalishida hamkorlik uchun katta imkoniyatlar mavjud ekanini ko‘rsatadi.
Tadbirning asosiy qismi O‘zbekistonning tarixiy shaharlari – Samarqand, Buxoro, Xiva va Termizning islom sivilizatsiyasidagi o‘rni, mamlakatdagi muqaddas qadamjolar, buyuk allomalar merosi hamda so‘nggi yillarda turizm sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarga bag‘ishlandi.
Shu bilan birga, zamonaviy turistik infratuzilma, xalqaro standartlarga javob beradigan mehmonxonalar, transport-logistika imkoniyatlari va xorijiy mehmonlar uchun yaratilgan qulayliklar haqida batafsil ma’lumot berildi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi hamda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari faoliyatiga bag‘ishlangan maxsus videoroliklar ham namoyish etildi. Taqdimot ishtirokchilarda katta qiziqish uyg‘otdi.
So‘zga chiqqan G‘arbiy Yava Haj va umra uyushmasi rahbarlari O‘zbekiston bilan hamkorlikni rivojlantirish katta salohiyatga ega ekanini ta’kidladi. Ularning fikricha, O‘zbekiston islom sivilizatsiyasining muhim markazlaridan biri bo‘lib, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Bahouddin Naqshband kabi allomalar merosi indoneziyalik musulmonlar uchun katta ma’naviy ahamiyatga ega.
Shuningdek, Jakarta va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yish turizm sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishi qayd etildi. G‘arbiy Yavadagi yirik turoperatorlar, jumladan “DAGO Travel” kabi kompaniyalar O‘zbekiston yo‘nalishiga katta qiziqish bildirmoqda. Ayrim operatorlar har yili yuzlab indoneziyalik ziyoratchilarni O‘zbekistonga yuborish amaliyoti mavjudligini qayd etdi.
Tadbir ishtirokchilari Samarqand, Buxoro va Termiz kabi shaharlarni o‘z ichiga olgan turpaketlar indoneziyalik sayyohlar uchun juda jozibador ekanini ta’kidladi.
Anjuman yakunida O‘zbekistonga safar qilish tartibi, viza rejimlari, aviaqatnovlar, mehmonxona infratuzilmasi va turoperatorlar bilan hamkorlik masalalari muhokama qilindi.
Ushbu taqdimot O‘zbekiston va Indoneziya o‘rtasidagi ziyorat turizmi sohasida hamkorlikni yanada kengaytirish, madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash hamda mamlakatimizga indoneziyalik sayyohlar oqimini oshirishda muhim qadam bo‘lib xizmat qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati