Tabassum qiling, zero, tabassum qalblarni egallashda eng tez qo'l keladigan vositadir va shu bilan birga ibodat va sadaqa hamdir.

Birinchi bo'lib salom bering. Bu ham qalbning tubiga etib boradigan yaxshi xislat va ayni vaqtda savob ish sanaladi. Odamlarning eng yaxshisi birinchi salom berib qolishga oshiqadiganidir. Abu Amr Nadbiydan rivoyat qilinadi: “Men Ibn Umar roziyallohu anhumo bilan birga bozorga chiqdim, u kishi katta-yu kichik yo'llaridan chiqqan hammaga salom berardilar”.

Ochiq chehrali bo'ling, suhbatdoshingizga qalbiy haroratni his qildiring. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday degan ekanlar: “Hech qaysi yaxshilikni past sanama, birodaringga ochiq chehra bilan yuzlanishni ham!”.

Odamlar bilan o'zaro hadya ulashing, zero, hadya qalblarni moyil qiladi. Lekin imkoningiz qadar harakat qiling. Qilish kerak ekan deb bor-budingizni hadyaga tikib yubormang.

Sukut saqlashga odatlaning, faqat gapingiz foydali bo'ladigan o'rinlardagina gapiring. Suhbatlarda ovozingizni baland ko'tarmang, ko'p gapirmang. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Go'zal xulqni, uzoq sukut qilishni o'zingga lozim tut. Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, xaloyiq bu ikkisi bilan chiroyli bo'lganchalik boshqa biror xulq bilan chiroyli bo'lmaydi”.

Odamlarning gapiga e'tibor bilan quloq soling, gapni bo'lmang. Kim shunga odatlansa odamlar uni yaxshi ko'rishi shubhasiz. Chunki yaxshi tinglovchi hammaga ham yoqadi.

Doimo o'zingizga qarab, saramjon-sarishta bo'lib yuring. Tashqi ko'rinishingiz, libosingiz, hidingizga albatta e'tibor bering. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Alloh go'zaldir, go'zallikni yaxshi ko'radi”. Umar ibn Hattob roziyallohu anhu bunday degan ekanlar: “Men kiyimi toza, xushbo'y hidli, taqvodor yigitlarni yaxshi ko'raman”.

Ahmad ibn Hanbalning o'g'li Abdulloh otasi haqida bunday degan ekan: “Men otamdan kiyimi tozaroq, o'ziga, mo'ylabiga, sochiga, badani tuklariga e'tiborliroq odamni ko'rmadim”.

Yaxshilik qiling, odamlarning hojatini chiqaring. Buning qalblarga ta'siri juda katta! Bir odam aytgan ekan: “Odamlarga yaxshilik qil, ularning qalbini asir etasan”.

Nafaqat odamlarning muhabbatini, Alloh taoloning muhabbatini ham qozonasiz. Zotan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam marhamat qilib aytadilar: “Odamlarning Allohga eng mahbubi – odamlarga eng foydasi tegadiganidir”.

Doktor Hasson Shamsi Poshoning “Metin qoyalar” kitobidan

G'iyosiddin Habibulloh, Ne'matulloh Isomov tarjimasi.