“(Biz halok qilgan qishloqlardan) biror qishloq (ahli) iymon keltirganda edi, iymoni unga foyda bergan (va halok bo'lmagan) bo'lur edi. Illo, Yunus qavmi (shunday qildi). Iymon keltirishgach, ulardan dunyo hayotidagi xorlik azobini ketkazdik va ularni (ma'lum) vaqtgacha (hayot lazzatidan) bahramand qildik”(Yunus surasi, 98-oyat).
Yunus alayhissalom payg'ambar etib yuborilgan Naynavo qavmining boshiga kelgan ofat duo tufayli qaytarildi.
Imronning ayoli Hanna qizini dunyoga keltirgach, bunday duo qildi: “Men unga Maryam deb ism qo'ydim. Men bu qizga va uning zurriyotiga dargohingdan quvilgan shaytonning (yomonligidan) panoh berishingni Sendan iltijo qilib so'rayman”(Oli Imron surasi, 36-oyat). Mazkur duoning ijobatini Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning quyidagi hadislaridan bilib olamiz: “Dunyoga kelgan har bir go'dakka shayton teginadi, shu sababdan ular yig'lab tug'iladi. Maryam hamda o'g'li bundan mustasno”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Ibrohim alayhissalomning: “Parvardigoro, ularning orasiga o'zlaridan bo'lgan, ularga oyatlaringni tilovat qilib beradigan, Kitob va hikmatni (Qur'on va hadisni) o'rgatadigan va ularni poklaydigan bir payg'ambarni yubor...”(Baqara surasi, 129-oyat) duolari oradan 20 asrdan ortiq vaqt o'tgach, Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam siymolarida ijobat bo'ldi.
Nabiy alayhissalomning duolari ijobat bo'lgani haqidagi xabarlar mutavotirdir. .
Huzayfa roziyallohu anhu: “Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bir odamning haqqiga duo qilsalar, duolari uning farzandi va farzandining farzandiga ham etib borar edi”, degan (Imom Tabaroniy rivoyati).
“Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Islomni Umar roziyallohu anhu yoki Abu Jahl bilan aziz etilishini so'rab duo qilganlar. Hazrat Umar roziyallohu anhu hidoyatga kelishi bilan Islom aziz bo'ldi”. Ibn Mas'ud roziyallohu anhu aytadi: “Umar musulmon bo'lganidan so'ng aziz bo'ldik” (Imom Buxoriy rivoyati).
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُلِ ادْعُواْ اللَّهَ أَوِ ادْعُواْ الرَّحْمَنَ أَيًّا مَّا تَدْعُواْ فَلَهُ الأَسْمَاء الْحُسْنَى وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً
«Siz: “Allohga duo qilinglar, Rahmonga duo qilinglar, qaysisiga duo qilsangiz ham, baribir. Go'zal ismlar Unikidir”, deb ayting. Namozingizni juda baland ovoz ila o'qimang, uni juda maxfiy ham o'qimang, buning orasida bir yo'l tuting»(Isro surasi, 110-oyat).
«Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Ali roziyallohu anhuning haqqiga “Rabbim uni issiqdan ham, sovuqdan ham asra”, deb duo qilganlar. Shu bois Ali roziyallohu anhu qishda yozning, yozda qishning libosini kiyib yurar edilar. U kishiga na issiq, na sovuq ta'sir qilardi» (Imom Ibn Moja rivoyati).
Payg'ambarimiz alayhissalom Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhuning topganiga baraka berishini so'rab duo qilganlar. U zotning topganiga shu darajada baraka yog'ildiki, “Toshni ko'tarsam ham, tagidan tilla chiqishiga ishonib qolgandim”, deydi Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhu.
Bu kabi duolar ijobatini solih insonlar hayotida ham uchratamiz.
Imom Bayhaqiy rivoyat qiladi: «Bir kuni Ahmad ibn Hanbalning ziyoratiga bir yigit kelib: “Ey Ahmad ibn Hanbal, onamning haqqiga shifo so'rab Allohga duo qiling. U yigirma yildan beri yurolmaydi”, dedi. Yigitning gaplarini eshitib, Ahmad ibn Hanbalning qattiq jahli chiqdi. Yigitga: “U bizning duo qilishimizga emas, u bizning haqqimizga duo qilishiga ko'proq muhtojmiz”, dedi. So'ng Alloh taologa yuzlanib, yigitning onasi haqqiga shifo so'rab duo qildi. Yigit uyiga onasining oldiga qaytdi va uyga kirish uchun eshikni taqillatdi. Yigirma yildan beri yurolmaydigan onasi o'z oyoqlari bilan yurib chiqib: “Ey o'g'lim, Alloh menga shifo berdi”, deya uni kutib oldi» (Ibn Kasir, “al-Bidaya va an-Nihaya”).
Ibodatning iligi bo'lgan duoni ko'p qilaylik. Chunki Rasululloh alayhissalom: “Allohga duodan ko'ra mukarramroq narsa yo'q”, deganlar (Imom Termiziy rivoyati).
Mavjuda NURIDDINOVA
tayyorladi.
Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida "Islom ma’rifati, hadis ilmi va Imom Buxoriy merosi" o‘quv kursi o‘tkazildi. Mutaxassislar tomonidan yodgorlik majmuasi gid-ekskursovodlari uchun o‘tkazilgan mashg‘ulotlar doirasida ekskursiya faoliyati bilan bog‘liq huquqiy, nazariy va amaliy masalalar ko‘rib chiqildi, xabar bermoqda “Samarkandskiy vestnik” nashri.
- Bu yerga tashrif buyurgan har bir ziyoratchi faqat ibodat qilish uchun emas, balki ma’naviy "oziq" olish uchun ham borishi kerak, - deydi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Sh.Ziyodov. - Bu yerda faoliyat yuritayotgan gidlarning malakasini oshirish tizimini yo‘lga qo‘yar ekanmiz, ularga Imom Buxoriyning bizga qoldirgan merosini, bu merosning tarixiy manbalarini chuqur o‘rgatishimiz shart.
Kurs doirasida majmuaga birinchi marta tashrif buyurgan mehmonlar bilan muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari muhokama qilindi. Xorijlik ziyoratchilarga nafaqat Imom al-Buxoriy hayotidagi faktlar va diniy qadriyatlarimizni yetkazish, balki boy madaniy merosimizni asrab-avaylash va yetkazish kabi dolzarb masalalar ko‘tarildi.
Gid-ekskursovodlar ham o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, kelgusidagi ishlarni tashkil etish bo‘yicha takliflar berdilar. Bu bevosita ekskursiyalarni o‘tkazish paytida yuzaga keladigan masalalarni muhokama qilish imkonini berdi.
Kurs O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Diniy ta’lim sohasida kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, viloyat hokimligi hamda Imom Buxoriy yodgorlik majmuasini saqlash va uning atrofini obodonlashtirish departamenti tomonidan tashkil etildi.
Tarixiy obidalar va ziyoratgohlar turizm salohiyatining muhim qismi bo‘lgan Samarqand viloyati uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash alohida ahamiyatga ega. Mehmonga tashrif buyuriladigan joyning tarixi qanchalik to‘liq va tushunarli ochib berilishi gidning professionalligiga bog‘liq. Shuning uchun ham gid-ekskursovodlarning malakasini muntazam oshirib borish, ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini takomillashtirish hamda zamonaviy xizmat ko‘rsatish standartlarini joriy etish Samarqandda turizm xizmatlari sifatini oshirishda ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati