“(Biz halok qilgan qishloqlardan) biror qishloq (ahli) iymon keltirganda edi, iymoni unga foyda bergan (va halok bo'lmagan) bo'lur edi. Illo, Yunus qavmi (shunday qildi). Iymon keltirishgach, ulardan dunyo hayotidagi xorlik azobini ketkazdik va ularni (ma'lum) vaqtgacha (hayot lazzatidan) bahramand qildik”(Yunus surasi, 98-oyat).
Yunus alayhissalom payg'ambar etib yuborilgan Naynavo qavmining boshiga kelgan ofat duo tufayli qaytarildi.
Imronning ayoli Hanna qizini dunyoga keltirgach, bunday duo qildi: “Men unga Maryam deb ism qo'ydim. Men bu qizga va uning zurriyotiga dargohingdan quvilgan shaytonning (yomonligidan) panoh berishingni Sendan iltijo qilib so'rayman”(Oli Imron surasi, 36-oyat). Mazkur duoning ijobatini Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning quyidagi hadislaridan bilib olamiz: “Dunyoga kelgan har bir go'dakka shayton teginadi, shu sababdan ular yig'lab tug'iladi. Maryam hamda o'g'li bundan mustasno”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Ibrohim alayhissalomning: “Parvardigoro, ularning orasiga o'zlaridan bo'lgan, ularga oyatlaringni tilovat qilib beradigan, Kitob va hikmatni (Qur'on va hadisni) o'rgatadigan va ularni poklaydigan bir payg'ambarni yubor...”(Baqara surasi, 129-oyat) duolari oradan 20 asrdan ortiq vaqt o'tgach, Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam siymolarida ijobat bo'ldi.
Nabiy alayhissalomning duolari ijobat bo'lgani haqidagi xabarlar mutavotirdir. .
Huzayfa roziyallohu anhu: “Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bir odamning haqqiga duo qilsalar, duolari uning farzandi va farzandining farzandiga ham etib borar edi”, degan (Imom Tabaroniy rivoyati).
“Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Islomni Umar roziyallohu anhu yoki Abu Jahl bilan aziz etilishini so'rab duo qilganlar. Hazrat Umar roziyallohu anhu hidoyatga kelishi bilan Islom aziz bo'ldi”. Ibn Mas'ud roziyallohu anhu aytadi: “Umar musulmon bo'lganidan so'ng aziz bo'ldik” (Imom Buxoriy rivoyati).
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قُلِ ادْعُواْ اللَّهَ أَوِ ادْعُواْ الرَّحْمَنَ أَيًّا مَّا تَدْعُواْ فَلَهُ الأَسْمَاء الْحُسْنَى وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً
«Siz: “Allohga duo qilinglar, Rahmonga duo qilinglar, qaysisiga duo qilsangiz ham, baribir. Go'zal ismlar Unikidir”, deb ayting. Namozingizni juda baland ovoz ila o'qimang, uni juda maxfiy ham o'qimang, buning orasida bir yo'l tuting»(Isro surasi, 110-oyat).
«Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Ali roziyallohu anhuning haqqiga “Rabbim uni issiqdan ham, sovuqdan ham asra”, deb duo qilganlar. Shu bois Ali roziyallohu anhu qishda yozning, yozda qishning libosini kiyib yurar edilar. U kishiga na issiq, na sovuq ta'sir qilardi» (Imom Ibn Moja rivoyati).
Payg'ambarimiz alayhissalom Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhuning topganiga baraka berishini so'rab duo qilganlar. U zotning topganiga shu darajada baraka yog'ildiki, “Toshni ko'tarsam ham, tagidan tilla chiqishiga ishonib qolgandim”, deydi Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhu.
Bu kabi duolar ijobatini solih insonlar hayotida ham uchratamiz.
Imom Bayhaqiy rivoyat qiladi: «Bir kuni Ahmad ibn Hanbalning ziyoratiga bir yigit kelib: “Ey Ahmad ibn Hanbal, onamning haqqiga shifo so'rab Allohga duo qiling. U yigirma yildan beri yurolmaydi”, dedi. Yigitning gaplarini eshitib, Ahmad ibn Hanbalning qattiq jahli chiqdi. Yigitga: “U bizning duo qilishimizga emas, u bizning haqqimizga duo qilishiga ko'proq muhtojmiz”, dedi. So'ng Alloh taologa yuzlanib, yigitning onasi haqqiga shifo so'rab duo qildi. Yigit uyiga onasining oldiga qaytdi va uyga kirish uchun eshikni taqillatdi. Yigirma yildan beri yurolmaydigan onasi o'z oyoqlari bilan yurib chiqib: “Ey o'g'lim, Alloh menga shifo berdi”, deya uni kutib oldi» (Ibn Kasir, “al-Bidaya va an-Nihaya”).
Ibodatning iligi bo'lgan duoni ko'p qilaylik. Chunki Rasululloh alayhissalom: “Allohga duodan ko'ra mukarramroq narsa yo'q”, deganlar (Imom Termiziy rivoyati).
Mavjuda NURIDDINOVA
tayyorladi.
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati