Sayt test holatida ishlamoqda!
06 Iyul, 2026   |   21 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:12
Quyosh
04:56
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:03
Xufton
21:43
Bismillah
06 Iyul, 2026, 21 Muharram, 1448

Munosabat: Masjidlar har kuni ishlaydi!

13.08.2020   6707   3 min.
Munosabat: Masjidlar har kuni ishlaydi!

Allohga shukrki, shu yil 17 avgust kuni bomdod namozidan boshlab, yurtimizdagi barcha 2070 ta jome masjid o‘z eshiklari yana mo‘min-musulmonlarga ochadi. Haqiqatan, barcha mo‘min-musulmonlarimiz jomelarda namoz o‘qishni juda ham sog‘inishdi. Masjidlar ochilishi xabari, hech shubha yo‘qki, ko‘ngillarni shod qilgan mujda bo‘ldi.
Ta’kidlaymizki, ayrim sayt va ijtimoiy tarmoqlarda masjidlar haftada to‘rt kun ishlaydi, juma, shanba va yakshanba kunlari esa faoliyat ko‘rsatmasligi haqidagi habarlar anglashilmovchilik oqibatidir.
Masjidlar haftada har kuni o‘z ish faoliyatini olib boradi, faqat juma namozi epidemiologik vaziyat barqarorlashgunga qadar vaqtincha ado etilmay turadi. Duoyu-tazarrularda bardavom bo‘lib tursak, bu fayzli ibodatga ham Alloh taolo nasib etadi.
Barcha namozxonlarimizga masjidlarda joriy etilgan sanitariya-epidemiologik qoidalarni yana bir bor yodga solamiz:
- masjidlarning kirish joyini dezinfeksion “to‘shak”lar bilan jihozlash, birlamchi dezinfeksiyalash vositalari, pirometrlar (kontaktsiz harorat o‘lchagich) bilan ta’minlash;
- har bir fuqaro masjid ichida tibbiy niqobda bo‘lishi, hududga kirishda qo‘llarini dezinfeksiyalash vositasidan foydalanishi;
- masjidga tashrif buyurgan har bir shaxsning kasallik alomatlarini tekshirish (harorat o‘lchash va tashqi alomatlar), tana harorati 37ºS va undan yuqori bo‘lgan holatda fuqarolarni alohidalash va 103 telefon raqami orqali tez tibbiy yordamga xabar berish;
- ibodat vaqtida ijtimoiy masofalanishni saqlash, fuqarolar orasidagi masofani 1,5 metr etib belgilash (maxsus chiziqlar yordamida kataklarga ajratgan holda);
- har bir masjidning kirish qismiga kasallikdan saqlanish, hududda karantin talablariga qat’iy amal qilish, xususan, 65 yoshdan katta fuqarolarni masjidlarga vaqtincha tashrif buyurmay turishlari tavsiya etilishi to‘g‘risidagi axborot lavhalarini o‘rnatish;
- masjid ma’muriyati tomonida ish faoliyatni karantin davrida tashkil etish bo‘yicha tegishli buyruq va ichki tartiblarni ishlab chiqish (bunda yoshi 65 yoshdan ulug‘ fuqarolarni vaqtincha tashrif buyurmay turishlarini tavsiya etish);
- masjidlarda juma namozini vaqtincha ado etmaslik;
- hududiy Sanitariya-epidemiologiya xizmati xodimlari tomonidan masjidlarning barcha xodimlari bilan tushuntirish ishlarini tashkil etish;
- ushbu xizmat tomonidan belgilangan muddatda (har 3 kunda yoki haftada bir marotaba) masjidlardagi sanitariya-epidemiologik holatni o‘rganish va tavsiyalar berish;
- masjidlar binolari va hududini har kuni dezinfeksiya qilish, xonalarni shamollatish;
- masjidga kirish va chiqish joylarida aholining to‘planishiga qat’iy yo‘l qo‘ymaslik;
- tahoratxonadan faqat zarur sharoitlar yaratilgan (bir martalik sochiq-salfetka, antiseptik vositalar, suyuq sovunlar bilan ta’minlash, qisqa muddatlarda dezinfeksiya qilish), ijtimoiy masofalanishni saqlagan holda foydalanish kabi tartib-intizomlar alohida ta’kidlanadi.
Haq taolo o‘zining uyida qilingan ibodatlar va duoyu tazarrular sababidan butun insoniyat boshiga kelgan kasallikni daf etsin.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Surrogat onalikning sog‘liq uchun zararlari va xavfi

06.07.2026   1635   2 min.
Surrogat onalikning sog‘liq uchun zararlari va xavfi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Jahon tibbiyot jurnallarida (Annals of Internal Medicine, The British Medical Journal) chop etilgan yirik ilmiy tadqiqotlarda surrogat onalikning sog‘liq uchun bir qancha salbiy tomonlari isbotlangan.

Ilmiy kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, surrogat onalarda homiladorlik va tug‘ruq asoratlari oddiy ayollarga nisbatan 3 baravar yuqori bo‘ladi. Qolaversa, tug‘ruqdan keyin bachadondan kuchli qon ketishi va infeksiya tushish xavfi sezilarli darajada ortadi.

Surrogat onaning organizmi o‘ziga mutlaqo begona bo‘lgan (genetik aloqasi yo‘q) embrionni qabul qilgani sababli, immun tizimi reaksiya beradi. Buning natijasida qon bosimining xavfli darajada ko‘tarilishi ko‘p kuzatiladi.

Surrogat homiladorlikda jarrohlik amaliyoti orqali tug‘ruq ko‘p hollarda oldindan rejalashtiriladi, bu esa ichki a’zolarning chandiqlanishiga va bachadon yirtilishi xavfiga olib keladi.

Embrion bachadonga o‘rnashishi uchun surrogat onaga juda ko‘p miqdorda sun’iy gormonlar yuboriladi. Bu jigar, buyrak faoliyatiga zarar yetkazadi.

Surrogat onalikda bolalar ko‘pincha 37-haftaga yetmay, vaqtidan oldin tug‘iladi. Chala tug‘ilish oqibatida go‘daklarning vazni normadan past bo‘ladi va ularning o‘pka hamda boshqa a’zolari to‘liq rivojlanmaydi.

Ilmiy jihatdan bola surrogat onaning genini olmasa ham, homiladorlik davrida surrogat onaning turmush tarzi, stresslari va sog‘lig‘i bolaga bevosita ta’sir qiladi.

Bola tug‘ilgan zahoti uni 9 oy davomida ko‘tarib yurgan, yurak urishini eshitib o‘sgan onasidan (surrogat onadan) ajratib olinadi. Bu chaqaloq uchun ham, tuqqan ayol uchun ham kuchli ruhiy stress (psixologik jarohat, trauma) keltirib chiqaradi.

Germaniya, Fransiya, Italiya, Shvetsiya, Norvegiya, Avstriya, Shveysariya, Finlyandiya, Estoniya, Slovakiya, Xitoy, Yaponiya kabi davlatlarda bu amaliyot qonunan taqiqlangan. Ispaniyada hatto xorijga borib surrogat ona xizmatidan foydalanish ham jinoyat sanaladi.

Islom shariatida surrogat onalik (xoh u pul evaziga bo‘lsin, xoh bepul) qat’iyan taqiqlangan va harom sanaladi. Bu bo‘yicha Butunjahon Islom Fiqhi Akademiyasi va O‘zbekiston musulmonlari idorasining fatvolari mavjud.

 

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar