Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

PAYG‘AMBARIMIZ MUHAMMAD (S.A.V)NING SIYRATLARI

19.07.2020   26734   4 min.
PAYG‘AMBARIMIZ MUHAMMAD (S.A.V)NING SIYRATLARI

Alloh insonlarni hidoyat yo‘liga chaqirish uchun bir-qancha payg‘ambarlar yuborgan. Barcha payg‘ambarlarning vazifalari insonlarni zulmatdan yorug‘rikka, johillikdan hidoyatga chaqirishdir.
Mana shu ta’limning eng oxirgisi Islom dini bo‘lib, uning mukammal dasturi esa Qur’oni kariym va Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v)dirlar. Chunki bu haqida muborak hadislarda shunday marhamat qiladilar:

قال رسول الله (ص و): ولا نبي بعدي

Ya’ni: "Mendan keyin payg‘ambar yo‘q" deb, marhamat qildilar. Payg‘ambarimiz (s.a.v)ning tavallud topgan sanalari milodiy 571-yil, qamariy hisobi bo‘yicha Rabi’-ul avval oyining 12-kuni, dushanbada tavallud topganlar. Bu zotning dunyoga kelishlarida bir qancha mo‘jizalar ro‘y bergan: U zot tug‘ilganlarida bir nur paydo bo‘lib, uning nuri Shom diyorini yoritgan, Fors diyorida ma’jusiy(otashparast)lar sig‘inadigan, ming yillar davomida yonib turgan olov o‘chib qolgan, Mushriklar sig‘inadigan but va sanamlar qulab tushgan, Eron Hukmdori Xusravning hashamatli saroyi qulab vayrona holga yetgan. Sava shahridagi insondar sig‘inib kelgan ko‘l ham shu kechada qurib qolgan va yana shunga o‘xshash ko‘p voqealar yuz bergan.

Alloh o‘zining dinini insoniyatga yetkazish uchun insonlar orasidan payg‘ambarlar tanlab olgan. Hadislarda payg‘ambarlarning umumiy soni 124.000 bo‘lib, ularning silsilasi Odam (a.s.)dan boshlanib, oxiri Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v)bilan nihoyalangan. Payg‘ambarimiz (s.a.v) arablar orasida obro‘li sanalgan Bani Hoshim qabilasida dunyoga kelganlar, nasablari Ibrohim (a.s.)ga borib yetadi. Bu haqda Payg‘ambarimiz (s.a.v.) hadislarda shunday marhamat qiladilar:

قال رسول الله صلي الله عليه و سلم : ان الله اصطفى من ولد ابراهيم اسماعيل و اصطفى من ولد اسماعيل بني كنانتة و اصطفى من بني كنانة قريشا واصطفى من قريش بني خاشم واصطفاني من بني خاشم
Ya’ni: "Alloh payg‘ambarlik uchun Ibrohimning bolalaridan Ismoilni, Ismoilning avlodlaridan Bani Kinonani, Bani Kinonadan Qurayshni va Qurayshdan Bani Hoshimni, Bani Hoshimdan esa meni tanlab oldi" deb marhamat qilganlar.


Alloh Hazrat Muhammad (s.a.v.)ni ana shunday ulug‘ kishilar pushtida saqlab kelib, Otalari Abdulloh va Onalari Ominadan tug‘ilishlarini iroda qildi. Payg‘ambarimiz tug‘ilganlarida otalari vafot etgan edilar. Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ni birinchi bo‘lib, onalari 7 kun emizadilar. So‘ng Payg‘ambarimizning amakilari Abu Lahabning ozod qilgan cho‘risi Suvayba bir necha kun emizadi. Keyin Bani Sa’dlik Halima roziyallohu anho ikki yil emizish baxtiga muyassar bo‘ladilar. Payg‘ambarimiz 4 yoshga yetganlarida "Shaqqi sadr" voqeasi ro‘y beradi. Ya’ni Alloh farishtalari orqali Payg‘ambarimizning qalb-yuraklaridan shayton nasibasi bo‘lgan "nafsi ammora" (yomonlikka undovchi nafs)ni olib tashlaydi. Shu sababdan ham shayton Rasululloh (s.a.v.)ni aslo vasvasa qila olmagan. Payg‘ambarimiz (s.a.v) 6 yoshgacha onalarining bag‘rlarida o‘sdilar. 6 yoshga yetganlarida Onalaridan ham ajraladilar va bobolari Abdulmuttalibning qaramog‘ida qoladilar. Rasululloh (s.a.v.)ning yetimlikda yetishlarida katta hikmat bor. O‘zlari yetimlik va g‘ariblikni boshdan kechirganliklari uchun ham yetimlarga nisbatan mehribon bo‘lib voyaga yetganlar. 2 yildan so‘ng bobolari ham vafot etadilar. U kishi vafot etishlaridan oldin nabiralarini farzandlari orasidan u kishiga eng mehribon bo‘lgan Abu Tolibga topshiradilar. Haqiqatdan ham Abu Tolib Payg‘ambarimiz (s.a.v)ni o‘zlarining farzandlaridan ham ko‘proq yaxshi ko‘rar edilar va qayerga borsalar ham olib yurar edilar. Payg‘ambarimiz (s.a.v) yoshliklarida qo‘y boqqanlar. Ya’ni cho‘ponlik qilganlar. O‘spirinlik yoshlaridan to 40 yoshlarigacha tijorat bilan shug‘ullanganlar. 40 yoshga yetganlarida Ollohu ta’olo Payg‘ambarlik vazifasini yukladi va bizu sizga dasturul amal bo‘lan Qur’on va Hadis ta’limoti bilan hayot guzaronlik qildilar. Milodiy 632-yilda vafot etdilar. Achchiq bo‘lsada, haqiqatki hozirgi kunda yoshlarimiz qanchadan qancha mashhurlar haqida nima yeyish-u nima ichishini qachon uxlab turishi haqida ma’lumotga egalar lekin ming afsuski ikki olam sarvari bo‘lgan shafoatgo‘yimiz bo‘lgan Payg‘ambarimiz (s.a.v.) haqida hech qanday ma’lumotga ega emaslar. Biz Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ni ota-onamizdan ko‘proq sevmas ekanmiz, ota-onamizni yaqindan bilgandek bilmas ekanmiz, Jannatga kirishligimiz ham shafo’atlariga noil bo‘lishimiz dargumondir. Payg‘ambarimizning tavallud oylari munosabati bilan mavludlar, salovotlar o‘qiymiz. Alloh (s.v.t) salovotu duolarimizni qabul aylab, Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning shafoatlariga noil aylasin.


Ro‘ziyev Abdug‘ani

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   39393   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV